Συντακτης: Γιώργος Τσαντίκος
Δημοσιευση: 17-05-2020, 23:59
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η κοινωνία προσπαθεί να βρει ξανά τους συνήθεις για την εποχή ρυθμούς, μετά από ένα σχεδόν δίμηνο ιδιότυπο «εγκλεισμό» που αφήνει τα ίχνη του ήδη στην οικονομική δραστηριότητα.

Τα μέτρα που έχουν ληφθεί ή λαμβάνονται για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων είναι δύο ειδών: τα πρόσκαιρα με την επιδότηση κάποιων τομέων και επιχειρήσεων και τα μεσοπρόθεσμα, με τις αναβολές πληρωμών. Αυτά τα δεύτερα, είναι και τα μοναδικά «οριζόντια». Από όλα τα υπόλοιπα, εξαιρούνται μερικοί ή και πάρα πολλοί…

Η κυβέρνηση έκανε περισσότερο «συντήρηση δυνάμεων», προσπαθώντας να διατηρήσει τα δημόσια έσοδα αφενός, αλλά και να μην κινδυνεύσουν διοικητικά (από προσαυξήσεις, πρόστιμα κ.λπ.) οι επιχειρήσεις, δίνοντάς τους νέες προθεσμίες.

Ωστόσο, δεν έδωσε ποτέ γενική λύση στο ζήτημα των ανελαστικών αναγκών και των ανύπαρκτων εσόδων για τομείς που απασχολούν αρκετό κόσμο, στο «μικρομεσαίο» επιχειρηματικό επίπεδο.

Το ειδικό επίδομα των 800 ευρώ για εργαζόμενους σε αναστολή και επιχειρήσεις ήταν το δεύτερο πιο γενικής απεύθυνσης μέτρο. Το έλαβαν σχεδόν όλες οι επιχειρήσεις που είτε έκλεισαν υποχρεωτικά, είτε πληρούσαν κάποια από τις προϋποθέσεις. Επίσης, το έλαβαν οι περισσότεροι εργαζόμενοι, χωρίς να αποφεύγονται τα λάθη και οι παραδρομές στο σύστημα. Κάποιες διορθώθηκαν, με τις νέες προθεσμίες. Κάποιες άλλες παρέμειναν, με αποτέλεσμα να μείνει κόσμος εκτός.

Υπήρξαν όμως σημαντικοί τομείς που εξαιρέθηκαν εντελώς:

Τα κέντρα Ξένων Γλωσσών για παράδειγμα, δεν πήραν ειδικό επίδομα. Οι αρκετά αόριστες και «συμβουλευτικές» ρυθμίσεις, προκάλεσαν ουκ ολίγα προβλήματα, που συχνά μεταφράζονταν σε άρνηση διδάκτρων (μιας και το μάθημα δεν γινόταν δια ζώσης).

Ένας άλλος τομέας που εξαιρέθηκε αρχικά και συμπεριλήφθηκε μόλις χτες, ήταν η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία. Παρότι οι φορείς ΚΑΛΟ (ΚΟΙΝΣΕΠ κ.λπ.) έχουν ακριβώς τις ίδιες υποχρεώσεις με άλλες εταιρικές μορφές, δεν πήρανε ενίσχυση. Πρόβλεψη υπήρξε μόνο στην πιο πρόσφατη ΠΝΠ.

Ο καταιγισμός νομοθετικών πράξεων, κοινών υπουργικών αποφάσεων κ.λπ. του τελευταίου 45μερου, έχει συχνά «θολά» σημεία, αντιφάσεις και προβληματικές διατάξεις.

Για παράδειγμα, ποτέ δεν καθορίστηκε αν μια οικογένεια δικαιούται (και πόση) έκπτωση ενοικίου εάν το ένα ενήλικο μέλος είναι σε αναστολή εργασίας, αλλά το άλλο που εργάζεται κανονικά σε επιχείρηση με «πληττόμενο» ΚΑΔ και στο όνομά του είναι το ενοικιαστήριο… Επί του πρακτέου, έγινε ρύθμιση με ερμηνεία του νόμου.

Ακόμα, μικρότερες των υποσχέσεων αποδείχθηκαν η «επιστρεπτέα προκαταβολή» και τα δάνεια με επιδότηση τόκων. Από την πρώτη εξαιρέθηκαν πολλές επιχειρήσεις, καθώς τα κριτήρια βασίζονταν στην προηγούμενη οικονομική εικόνα και όχι σε αυτή που δημιουργήθηκε κατά την αναστολή λόγω πανδημίας. Η άλλη δανειακή κατηγορία, τα δάνεια επιδοτούμενου επιτοκίου (υποπρόγραμμα 3 ΤΕΠΙΧ ΙΙ έκλεισαν σε λιγότερο από μια βδομάδα, ενώ τα κριτήρια δεν ανταποκρίνονταν σε έκτακτες ανάγκες, όπως διαφημίστηκαν αρχικά τα δάνεια.

Εν ολίγοις, αυτοί που πραγματικά επωφελήθηκαν από τα μέτρα, ήταν όσοι είχαν κάποια (ή περισσότερα) χρήματα και κινήθηκαν γρήγορα. Πλήρωσαν τις εισφορές για να πάρουν μελλοντική έκπτωση 25% σε φόρους και πήραν επιδότηση τόκων σε δάνειά τους. Οι υπόλοιποι…

Ένας κλάδος που έμεινε επίσης εκτός και μόνο προς το τέλος της καραντίνας είδε κάποια μέτρα, τα οποία ωστόσο καταγγέλλει ως ελλιπή, είναι οι καλλιτέχνες. Η κριτική προς το Υπουργείο Πολιτισμού είναι ιδιαίτερα έντονη, μιας και έδειξε να μην αντιλαμβάνεται ακριβώς σε τι συνίσταται η οικονομική-εργασιακή διάσταση των πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Στα Γιάννενα, το take away στην εστίαση φαίνεται ότι ήρθε για να μείνει καιρό. Η οριακή και προ πανδημίας οικονομική κατάσταση, έσπρωξε κάποιες επιχειρήσεις σε οριστικό κλείσιμο ή και πωλητήρια, ενώ αρκετοί επιχειρηματίες σκέφτονται να παραμείνουν στη φάση που βρίσκονται τώρα, ώστε να κρατήσουν τα κόστη μειωμένα. Οι λόγοι είναι ότι ακόμα και αν ο κόσμος βγει από την «ψυχολογία εγκλεισμού» και ο καιρός βοηθήσει, το θέμα δεν είναι απλά να «δοθεί περισσότερος χώρος» για τραπεζοκαθίσματα. Σε αρκετές «πιάτσες» της πόλης αυτό είναι πρακτικά αδύνατο, ενώ πάντα, υπάρχει και το θέμα της εκμετάλλευσης δημόσιου χώρου. Η απάντηση δεν είναι απλά «να εξασφαλίζεται η διάβαση των πεζών», καθότι τα πάρκα, φτιάχτηκαν για πάρκα και όχι για σλάλομ ανάμεσα σε εμπόδια… Η πιο πρόσφατη ενημέρωση είναι ότι η κυβέρνηση προσανατολίζεται ολοταχώς προς το άνοιγμα στις 25 Μαΐου, αν οι συνθήκες το επιτρέψουν.

Προσεχώς, το πλαίσιο των μέτρων αναμένεται να εμπλουτιστεί με φοροελαφρύνσεις που τις περιμένουν ειδικά οι μικρομεσαίοι, καθώς γνωρίζουν ότι όταν λήξουν οι παρατάσεις προθεσμιών και πάλι δεν θα μπορούν να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους, μιας και τα έσοδα έχουν μειωθεί δραστικά. Πάντως, η κυβέρνηση περιορίζει τη χρονική ισχύ μέτρων όπως η έκπτωση ενοικίου και ουσιαστικά, μεγαλώνει την ανάγκη για ρευστό, την οποία δεν έχει καταφέρει να καλύψει μέχρι στιγμής.

Τέλος, ο «άλυτος γρίφος» είναι ο τουρισμός. Μπορεί οι φορείς ήδη να στηρίζουν την προβολή των περιοχών στη μικρή τους έκθεση στον ιό, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν είναι ένα ανθεκτικό επιχείρημα, ειδικά για κόσμο που δεν ξέρει αν θα έχει χρήματα να κάνει διακοπές. Μια κινητικότητα και προετοιμασία πάντως, ειδικά στα παράλια και στην περιοχή της Πάργας, υπάρχει ήδη, ενώ οι αεροπορικές εταιρίες ετοιμάζονται να «ξαναπετάξουν», έστω και με κάποιους περιορισμούς, οι οποίοι ωστόσο δεν είναι ίδιοι με αυτούς που ισχύουν για άλλους τομείς.

Το καίριο ερώτημα πάντως, είναι ένα: θα βρεθεί το ρευστό που θα καλύψει την «τρύπα» των δύο μηνών, αλλά και ενός καλοκαιριού που προμηνύεται διαφορετικό;

 

200 λέξεις απομένουν.
σχετικα αρθρα
kaissa 2