Συντακτης: Βαρβάρα Αγγέλη
Δημοσιευση: 6-05-2017, 23:41
ΠΡΟΣΩΠΑ & ΠΡΑΓΜΑΤΑ

Η πρώην παιδόπολη «Αγία Ελένη», κοντά στο αεροδρόμιο των Ιωαννίνων, αποτελεί πια το νέο «σπίτι» των προσφύγων. Η ανθρωπιστική διάσταση του τόπου αυτού ήταν και είναι δεδομένη. Εξάλλου, η μικρή αυτή πολιτεία, μέσα στο πράσινο, κατασκευάστηκε πριν από 55 χρόνια με επίκεντρο τον άνθρωπο. «Η εντοπία πρέπει να μεριμνά για την ευτυχία και την ευημερία του Ανθρώπου. Οφείλει να φροντίζει και τα πέντε στοιχεία του ανθρωπόκοσμου: τη φύση, τον άνθρωπο, την κοινωνία, τα κελύφη και τα δίκτυα. Οφείλει να εξασφαλίζει αυτήν τη σύνθεση» ήταν η φιλοσοφία του ανθρώπου που σχεδίασε μεταξύ άλλων το 1961 την παιδόπολη «Αγία Ελένη», του σημαντικού και πρωτοπόρου αρχιτέκτονα, χωροτάκτη και πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη.

Ο Δοξιάδης ήταν μία από τις μεγάλες προσωπικότητες της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ήταν ο άνθρωπος που με το τέλος του β’ παγκοσμίου πολέμου από διάφορες θέσεις (όπως από αυτή του υφυπουργού Συντονισμού) μελέτησε τις ζημιές που άφησαν πίσω τους οι Γερμανοί σε υποδομές, στις πλουτοπαραγωγικές πηγές κ.λπ..

Ήταν όμως και ο αρχιτέκτονας που υπηρέτησε τον μεταμοντερνισμό και που δραστηριοποιήθηκε σε όλον τον πλανήτη καθώς σχεδίασε και δημιούργησε ολόκληρες πόλεις –το πιο γνωστό του έργου σε αυτό το επίπεδο είναι το Ισλαμαμπάντ, η σημερινή πρωτεύουσα του Πακιστάν. Μια δραστηριότητα που αναπτύχθηκε μέσω του περίφημου Γραφείου Δοξιάδη, το οποίο δημιούργησε ο ίδιος το 1952 και που έμελλε να γίνει διεθνώς γνωστό ως ένα από τα μεγαλύτερα γραφεία οικιστικών και πολεοδομικών μελετών. Στην Ελλάδα, από τα πιο γνωστά του έργα είναι το οικιστικό σύμπλεγμα «Απολλώνιο» στο Πόρτο Ράφτη το οποίο διασώθηκε από την κατεδάφιση την τελευταία στιγμή με το υπουργείο Πολιτισμού να το αναγνωρίζει το 2014 ως «ιστορικό τόπο». Είχε προηγηθεί κατεδάφιση μέρους του οικισμού.

Τον αρχιτέκτονα λοιπόν Κωνσταντίνο Δοξιάδη η πόλη τον ανακαλύπτει ξανά, μετά από αρκετές δεκαετίες, με αφορμή την ανακατασκευή της πρώην παιδόπολης. Βέβαια τον είχε ανακαλύψει και τη δεκαετία του ’60, αλλά δεν τον είχε αξιοποιήσει δεόντως. Αποτελεί πια έναν από τους… μύθους της πόλης το περίφημο «σχέδιο Δοξιάδη», το πολεοδομικό σχέδιο των Ιωαννίνων που υλοποιήθηκε τη δεκαετία του ’60 αλλά εφαρμόστηκε μόνο ένα μέρος του.

Το Γραφείο Δοξιάδη μπορεί να μην άφησε την πολεοδομική του σφραγίδα (όσο θα έπρεπε), άφησε όμως το αρχιτεκτονικό του αποτύπωμα στα Γιάννενα. Ο αρχιτεκτονικός και πολεοδομικός σχεδιασμός της παιδόπολης «Αγία Ελένη» ανατέθηκε στο Γραφείο Δοξιάδη από τη Βασιλική Πρόνοια. Επιβλέπων μηχανικός του έργου της ανέγερσης της παιδόπολης ήταν ο Κώστας Μπέγκας, δήμαρχος της πόλης στην περίοδο της μεταπολίτευσης.

Η παιδόπολη «Αγία Ελένη», δημιούργημα κι αυτή, όπως όλες οι παιδοπόλεις, της βασίλισσας Φρειδερίκης κατά τον εμφύλιο πόλεμο, μέχρι τότε στεγαζόταν σε τολ στην περιοχή που είναι σήμερα η πλατεία Ομήρου. Η διάνοιξη του δρόμου όμως επέβαλε τη μετακόμισή της. Τα εγκαίνια της νέας παιδόπολης «Αγία Ελένη» έγιναν το 1962, με τον τοπικό Τύπο να χαρακτηρίζει το έργο «ένα πραγματικό στολίδι». Ο Δοξιάδης, όπως προκύπτει από τα αρχιτεκτονικά σχέδια της παιδόπολης, τα οποία παρουσιάζει ο «Τύπος Ιωαννίνων», είχε σχεδιάσει και μια εκκλησία (δεν κατασκευάστηκε). Από τα ίδια σχέδια προκύπτει η ιδιαίτερη προσοχή που έδινε ο Δοξιάδης στο φυσικό περιβάλλον και στη φύτευση δέντρων και λουλουδιών: από κυπαρίσσια και λεύκες μέχρι αγιόκλημα και πικροδάφνη.

* Oι φωτογραφίες είναι από τα αρχιτεκτονικά σχέδια του Γραφείου Δοξιάδη, τα οποία έχει στο αρχείο του το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Ηπείρου

200 λέξεις απομένουν.
σχετικα αρθρα
elpe-bp 2 Ντοτη3