Συντακτης: Γιώργος Τσαντίκος
Δημοσιευση: 26-09-2021, 17:08
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

«Τι ειν’ η πατρίδα μας; Μην είν’ οι κάμποι;» αναρωτιέται ο ποιητής Πολέμης. Το Εργαστήριο Εφαρμογών Πληροφορικής και Υπολογιστικών Οικονομικών του Οικονομικού Ιωαννίνων επιχειρεί να δώσει μια πολύ πιο σαφή, έστω και λιγότερο ποιητική απάντηση, για την Ήπειρο και κατ’ επέκταση, για την Ελλάδα.

Εδώ και πέντε χρόνια, η ομάδα του καθηγητή Θανάση Σταυρακούδη (Αλέξανδρος Γκεσούλης, Ντιάνα Ζαρέτσκαγια, Θεοδώρα Καψάλη) και οι συνεργάτες τους, κάνουν μια (κυριολεκτικά) τεράστια δουλειά, προσπαθώντας να αποτυπώσουν με ορατό και παραστατικό τρόπο (δηλαδή στατιστικά και γραφικά) τη δημογραφική, οικονομική, πολιτική ιστορία της Ηπείρου, από το 1913 μέχρι σήμερα.

Ένα πρώτο δείγμα έδωσαν στην πρόσφατη εκδήλωση στο Πνευματικό Κέντρο, όπου έδωσαν και κάποια από τα αποτελέσματα της εφαρμογής της έρευνάς τους.

Τα στοιχεία που παρέχει η ερευνητική ομάδα είναι κυριολεκτικά, απέραντα.

Ένα βασικό πρόβλημα των data στην Ελλάδα, είναι ότι, όταν υπάρχουν, τα στοιχεία είναι διασπαρμένα και όχι εύχρηστα. Για παράδειγμα –κάτι που αναφέρθηκε στην εκδήλωση-οι πρώτες απογραφές του ελληνικού κράτους είναι μεν προσβάσιμες ψηφιακά, αλλά σε «σκληρά» pdf αρχεία, μη επεξεργάσιμα. Οι ερευνητές λοιπόν, θα πρέπει να διαχειριστούν και αυτή την παράμετρο, εκτός από τα λάθη που υπάρχουν έτσι και αλλιώς στις καταγραφές.

Η έρευνα είναι ουσιαστικά μια ψηφιακή αναπαράσταση της δημογραφικής εξέλιξης κάθε οικισμού στην Ήπειρο, σε βάθος ενός αιώνα και λίγο, μέσα από τα επίσημα στοιχεία: ΕΛΣΤΑΤ, ΟΠΕΚΕΠΕ, ΕΕΤΑΑ, Υπουργείο Εσωτερικών κ.λπ. Αυτά, μπορεί να είναι το όντως πλούσιο περιεχόμενο της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, οι αγροτικές επιδοτήσεις, το διοικητικό ιστορικό κάθε οικισμού, κοινότητας, Δήμου κ.ο.κ. και φυσικά, οι αποφάσεις της κεντρικής διοίκησης.

Η πρώτη αποτύπωση, η οποία παρουσιάστηκε στο Πνευματικό Κέντρο, ήταν οι προσφυγικές ροές του 1922.

Ένα μικρό δείγμα της έρευνας, αποτυπώνεται στα αποτελέσματα για την κύρια προέλευση των πρώτων κατοίκων της Νεοκαισάρειας, από 19 σημεία, με κυριότερη τη Ζίλα (σημερινή Ζίλε), μια πόλη που σήμερα αριθμεί περίπου 100.000 κατοίκους, στην τουρκική επαρχία της Μαύρης Θάλασσας.

Ο κ. Σταυρακούδης στην εισαγωγή του, μίλησε για τα προσφυγικά ρεύματα της δεκαετίας του ’20 που καθόρισαν σε μέγιστο βαθμό την οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή της Ελλάδας. «Τίποτα δεν συγκρίνεται, σε επιπτώσεις, με το προσφυγικό ρεύμα της Μικράς Ασίας» τόνισε και πρόσθεσε ότι πάνω από 1,5 εκατ. άνθρωποι μετακινήθηκαν, λόγω πολέμου, ένας τεράστιος αριθμός για μετακίνηση μεταξύ δύο συγκεκριμένων κρατών.

Επίσης, παρουσιάστηκαν μερικά πρώτα δείγματα της μεγάλης μείωσης της αγροτικής παραγωγής στην Ήπειρο κατά τη δεκαετία του ’50, που αποδόθηκε, σε πρώτη φάση, στην έλλειψη γεωργικών μηχανημάτων.

Οι αναπαραστατικές εκδοχές της έρευνας, είναι εντυπωσιακές. Για παράδειγμα, ένας «συμφυρμός» των δεδομένων που υπάρχουν από τους διαφορετικούς φορείς, διοικήσεις, παράγοντες, πηγές, είναι ένας χάρτης της Ελλάδας με την εγκατάσταση των προσφύγων από τη Μικρά Ασία. Ο χάρτης είναι «πυκνωτικός» και δείχνει πού εγκαταστάθηκαν κυρίως οι άνθρωποι, τους οποίους ο εντόπιος πληθυσμός δεν υποδέχθηκε πάντα και κυρίως με ανοιχτές αγκάλες…

Όλα αυτά, όπως παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση, θα δίνουν τη δυνατότητα αποτύπωσης και καταγραφής και άλλων διαστάσεων: Επαγγέλματα, εκπαίδευση κ.λπ. Και το πιο ενδιαφέρον από όλα, είναι ότι σε λίγο καιρό, θα είναι όλα διαθέσιμα στο διαδίκτυο.

200 λέξεις απομένουν.
σχετικα αρθρα
espa