Συντακτης: Βαρβάρα Αγγέλη
Δημοσιευση: 14-02-2021, 18:41
ΓΙΑΝΝΕΝΑ

Τα παραδοσιακά και διατηρητέα κτίρια είναι το μεγάλο πολιτιστικό απόθεμα των Ιωαννίνων. Είναι αυτά που προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ταυτότητα της πόλης. Πέραν κυρίως της προστατευόμενης ζώνης του ιστορικού κέντρου, η σύγχρονη πόλη διαθέτει και κάποια νεότερα κτίρια που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.

Ο «Τύπος Ιωαννίνων» επιχειρεί μια γνωριμία με τα κτίρια αυτά. Ζητήσαμε από τέσσερις αρχιτέκτονες και έναν φοιτητή της Αρχιτεκτονικής Σχολής να γράψουν για ένα νεότερο κτίριο της προτίμησής τους, για ένα κτίριο που ξεχωρίζουν. 

Με τα κείμενά τους, μάς δίνουν την ευκαιρία να δούμε αλλιώς κτίρια που βλέπουμε καθημερινά ή κτίρια που προσπερνάμε, αλλά κυρίως να μας θυμίσουν, εμμέσως πλην σαφώς, ότι η αρχιτεκτονική αποτελεί τον καθρέφτη της ίδιας της κοινωνίας, του πολιτισμού της και των επιλογών της…

Ο φοιτητής του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Πέτρος Κύρκος γράφει για το παλιό ΚΤΕΛ στην οδό Ζωσιμάδων, ένα κτίριο που είναι εγκαταλελειμμένο εδώ και πολλά χρόνια.

Του Πέτρου Κύρκου*

Το παλιό ΚΤΕΛ επί της οδού Ζωσιμάδων μετατράπηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα από υπερτοπικό κόμβο για τη μεταφορά ανθρώπων, προϊόντων και ιδεών σε ένα ερειπωμένο κτίριο.

Τη μελέτη του σταθμού των υπεραστικών λεωφορείων ανέλαβε η αρχιτέκτονας Νέλλη Ζαχαριάδη και ο πολιτικός μηχανικός Αλέξανδρος Τσόκος. Όπως μας αναφέρει και ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής Άγγελος Παπαγεωργίου: «Οι μελετητές σχεδιάζουν ένα κτίριο στο οποίο η μορφή ακολουθεί τη λειτουργία, με δύο μεγάλα υπόστεγα και ένα κεντρικό όγκο γραφείων, εκδοτηρίων και κυλικείου. Ο όροφος που επιστεγάζει το κτίριο, δεν λειτούργησε και παραμένει ημιτελής και αδιαμόρφωτος.» Το κτίριο σχεδιάστηκε εξ’ αρχής ως ημιτελές. Στα εγκεκριμένα σχέδια του 1965 προβλέπεται η προσθήκη ενός ακόμα ορόφου -εν είδει πανωσηκώματος- στην περίπτωση που οι μελλοντικές ανάγκες του σταθμού το απαιτούσαν.

Όψη επί της οδού Ζωσιμάδων και Τομή Α-Α με την ένδειξη του μελλοντικού ορόφου.

Εγκεκριμένα σχέδια 1965, από το αρχείο του γράφοντος.

H πρόθεση αυτή για επεκτασιμότητα δεν επιβεβαιώνεται μόνο από τις αναμονές που ξεπροβάλλουν στο δώμα, αλλά και από τα επιπρόσθετα στέγαστρα, τα οποία δεν αποτελούσαν μέρος της αρχικής μελέτης. Τα στέγαστρα αυτά, καλύπτονται από αμίαντο (ευρέως γνωστό ως ΕΛΛΕΝΙΤ) και έχουν υποστεί φθορές λόγω παλαιότητας. Θα ήταν, λοιπόν, μείζονος σημασίας η προσεκτική αποξήλωση και απομάκρυνσή τους, λόγω της τοξικότητας της υλικού.


Κτιριακό μέτωπο επί της οδού Ζωσιμάδων όπως είναι σήμερα. Φωτογραφικό κολλάζ του γράφοντος

Στο σημείο αυτό, είναι σημαντικό να προσδιορίσουμε τη σχέση του εν λόγω κτιρίου με το ιστορικό κτίριο της Ζωσιμαίας Σχολής, που βρίσκεται απέναντί του και λειτουργεί ως γυμνάσιο. Το πλατυμέτωπο αυτό κτίριο ακολουθεί τα νεοκλασικά στοιχεία της εθνικής ταυτότητας του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους, σχεδιάζεται ακολουθώντας τις βασικές αρχές του Πανεπιστημίου Αθηνών και εγκαινιάζεται το 1905.

Οπτική σύνδεση του κτιρίου των ΚΤΕΛ με τη Ζωσιμαία Σχολή. Φωτογραφία του γράφοντος.

Η γνήσια νεωτερικότητα του ΚΤΕΛ και η επιδεικτική του αδιαφορία για το σχεδιασμό του απέναντι νεοκλασικού, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του κτιρίου, καθώς η ρήξη με την παράδοση βρίσκεται στη ρίζα του μοντερνισμού. Η συνύπαρξη αυτή, του ολοκληρωμένου νεοκλασικού με το ημιτελές (non finito) μοντέρνο, τροφοδοτεί έναν αρχιτεκτονικό διάλογο γεμάτο προσδοκίες και προοπτικές για την αξιοποίηση του παλιού ΚΤΕΛ.


Το όριο του οικοπέδου επί της οδού Σινά. Φωτογραφία του γράφοντος.


Πηγές:

Άγγελος Παπαγεωργίου, Περίληψη από τη διάλεξη στο Workshop noID, Ιωάννινα 30/09/2011

http://noidentityact.blogspot.gr/2011/09/blog-post_28.html & https://app.box.com/s/1d76aaa2d7a82cacd43c

Γιώργος Σμύρης, Τα κτίρια της Ζωσιμαίας Σχολής, https://zosimaia.gr/

Αμίαντος, υγεία και ασφάλεια, Ευρωπαϊκή Επιτροπή

https://ec.europa.eu/taxation_customs/dds2/SAMANCTA/EL/Safety/Asbestos_EL.htm

200 λέξεις απομένουν.
  • Σοπιαδης Γεωργιος
    Σοπιαδης Γεωργιος
    Μπράβο σας και μόνο που έχετε τέτοιου είδους προβληματισμούς...Όταν η αισθητική σχετίζεται με την ευαισθησία είναι σίγουρα τα θετικά αποτελέσματα για όλους μας..
    200 λέξεις απομένουν.
    • Ιωάννης Κράβαρης
      Ιωάννης Κράβαρης
      Τα παλιά ΚΤΕΛ είναι ένα ακατέργαστο διαμαντή που "έξυπνα " μπορεί να γίνει πολιτισμικός χώρος με λογικό κόστος μιας και η τάση της τέχνης θέλει απλότητα και σκληρή αισθητική. Θεωρώ ότι κρίνεται αναγκαία για πολύπλευρους λόγους,είναι ένα σημείο που έχει παραμεληθει ενώ δίπλα του πολλές επιχειρήσεις προσπαθούν να ανθίσουν, το σημείο του είναι ιστορικό κέντρο και ταυτόχρονα ανήκει στο ευρύτερο κέντρο της πόλης. Ως επαγγελματίας προτίθεμαι να συνεργαστώ και αφιλοκερδώς για την αξιοποίηση του χώρου για εμάς, τους επισκέπτες, και για τη πόλη μας. Με εκτίμηση
      200 λέξεις απομένουν.
  • Kostas Gousias
    Kostas Gousias
    Το συγκεκριμένο κτίριο παραμένει εδώ και χρόνια αναξιοποίητο για τους πολλούς του ιδιοκτήτες αλλά και για την τοπική κοινωνία. Μακάρι να αλλάξει η εικόνα του αλλά και η χρήση του, ώστε να δώσει μια νέα πνοή αισιοδοξίας για όλους μας.
    200 λέξεις απομένουν.
  • Fedon Sozos
    Fedon Sozos
    Όταν υπάρχουν τέτοιοι λαμπροί επιστήμονες διατεθειμένοι να συνεισφέρουν τις εξειδικευμένες γνώσεις τους και τις πρωτοποριακές ιδέες τους για την αξιοποίηση παραδοσιακών κτιρίων της πόλης μας,όπως είναι αυτό του παλιού ΚΤΕΛ δεν μένει παρά-κατά κύριο λόγο-η βούληση των εκάστοτε "ιθυνόντων" προκειμένου οι προτάσεις να γίνουν πράξη προς όφελος τόσο της πόλης όσο και της τοπικής κοινωνίας.Τολμείστε το...
    200 λέξεις απομένουν.
  • Κωνσταντίνος Ζάχος
    Κωνσταντίνος Ζάχος
    Τι λες ρε μεγάλε! "Η επιδεικτική αδιαφορία για το σχεδιασμό του απέναντι νεοκλασικού" μεγάλη κουβέντα. Αλήθεια θα είσαι σε θέση να σχεδιάσεις τα κιονόκρανα της Ζωσιμαίας;
    200 λέξεις απομένουν.
  • Θωμάς Νούσιας
    Θωμάς Νούσιας
    Η στέγη από το καρκινογόνο υλικό παραμένει στη θέση της για πάνω από μισό αιώνα, σε απόσταση ελάχιστων μέτρων από το σχολείο και ουδείς αντιδρά. Σε όλο τον κόσμο η χρήση αμίαντου απαγορεύεται αυστηρά και όπου υπήρχε έχει αφαιρεθεί προ πολλού. Εξαίρεση, τα Γιάννινα. Οι υπεύθυνες αρχές αδιαφορούν ως συνήθως. Οι μαθητές, καθηγητές και γονείς του σχολείου, οι κάτοικοι και καταστηματάρχες της περιοχής γιατί το ανέχονται; Αν οι υπεύθυνοι παρανομούν και βάζουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, υπάρχει και εισαγγελέας. Όσο για το ιστορικό κτήριο της Ζωσιμαίας, οι πρώτοι που δεν το σεβάστηκαν είναι αυτοί που υποτίθεται ότι έχουν αναλάβει την προστασία του: Τα Αγαθοεργά Καταστήματα. Το μεγάλο προαύλιο που προοριζόταν για την άθληση και αναψυχή των μαθητών, το έκαναν μαγαζιά και πολυκατοικίες! Χωρίς φυσικά κι εδώ να αντιδράσει κανείς.
    200 λέξεις απομένουν.
σχετικα αρθρα