Ζάβροχο, πίσω από την κορυφή

Ένα αφιέρωμα του «Τύπου Ιωαννίνων» στην προέλευση της ονομασίας χωριών και οικισμών του νομού Ιωαννίνων

Το Ζάβροχο είναι ένα ορεινό χωριό του Πωγωνίου –σε υψόμετρο 535 μ.- στην Περιφερειακή Ενότητα Ιωαννίνων. Είναι ένα από τα χωριά που κατάφεραν να διατηρήσουν το όνομά τους.

Κατά τη δεκαετία του 1920, το υπουργείο Εσωτερικών οργάνωσε τη μετονομασία πολλών τοπωνυμίων, ξένων ή κακόηχων, όπως θεωρούνταν. Πολλά τοπωνύμια που ήταν σλάβικα, εξαφανίστηκαν από τον χάρτη της Ελλάδας –αν και μέχρι σήμερα κάτοικοι διάφορων «μετονομασμένων» τόπων χρησιμοποιούν την παλιά ονομασία του χωριού τους.

Το Ζάβροχο, αν και ένα τοπωνύμιο σλάβικης προέλευσης, παρέμεινε Ζάβροχο.

Ο ρωσογερμανός γλωσσολόγος Μαξ Βάσμερ (1886-1962), ο οποίος είχε ασχοληθεί εντατικά με τα σλάβικα τοπωνύμια στην Ελλάδα, έχει υποστηρίξει ότι το τοπωνύμιο «Ζάβροχο» είναι σύνθεση σλάβικη λέξη. Ότι προέρχεται από την πρόθεση za- που σημαίνει «πίσω» (βλέπε Ζαγόρι) και το ουσιαστικό «κορυφή, άκρη». «Η περιοχή πίσω από την κορυφή όπως και πράγματι είναι και όχι ‘περιοχή όπισθεν ορέων’ καθώς γράφει ο Λαμπρίδης (σ.σ. Ιωάννης Λαμπρίδης, λόγιος του 19^ου αιώνα)» αναφέρεται επεξηγηματικά στο βιβλίο του Στέφανου Μπέττη «Ονοματολογία των χωριών Νομού Ιωαννίνων» (1996).

Το χωριό δεν απέχει πολύ από ένα φυσικό γεφύρι, το θεογέφυρο, στον ποταμό Δρίνο, όπο υπάρχουν οι πηγές και ο νερόμυλος Ρογοζίου.