Η Ήπειρος είναι μια συνεχώς ανερχόμενη τουριστικά περιοχή, αλλά ακόμα και όταν αυτό αποτυπώνεται με αριθμητικά μεγέθη, δεν είναι επαρκείς και ακριβείς οι απολογισμοί και ο σχεδιασμός των δράσεων. Ακόμα και για τις υπηρεσίες που ασχολούνται εργωδώς, συχνά πέρα από τις δυνάμεις τους, με το θέμα.
Αυτή είναι η εικόνα της συζήτησης στο περιφερειακό συμβούλιο (το οποίο προβλήθηκε μέσω youtube χτες, μέρα απεργίας των ΜΜΕ) που ενέκρινε κατά πλειοψηφία το Πρόγραμμα Τουριστικής Προβολής 2025, όπου η υπηρεσία προσπάθησε να αποδείξει πράγματα που ναι μεν ισχύουν, αλλά δεν απαντούν σε ένα βασικότατο ερώτημα:
Ποια είναι τα ακριβή αποτελέσματα κάθε κοστολογημένης δράσης;
Η υπηρεσία δια της προϊσταμένης Ιουλίας Μαρκούλα, ενέταξε τα αποτελέσματα της έκθεσης 2023 του Ινστιτούτου ΣΕΤΕ για την Ήπειρο, όπου αποτυπώνεται η αύξηση της κίνησης.
Η κα Μαρκούλα παρέθεσε αρκετά μεγέθη που δείχνουν την άνοδο της τουριστικής κίνησης, χρησιμοποιώντας τα στοιχεία της έκθεσης που είναι δευτερογενή-αυτό είναι και το μεγάλο ενδιαφέρον που έχουν.
Το θέμα είναι τα ποσοστικά μεγέθη έχουν και ποιοτικές διαστάσεις, τις οποίες τα στελέχη της περιφερειακής αρχής υποβάθμισαν ή δεν θεώρησαν σοβαρές.
Για παράδειγμα, μπορεί μεν η Ήπειρος να δέχθηκε το 5% των επισκέψεων σε όλη τη χώρα, έχοντας μόλις το 2% του ξενοδοχειακού δυναμικού, αλλά αυτό δεν είναι μόνο θετικό μέγεθος. Αυτή η ακριβώς η διαφορά, από τη μια φανερώνει τις πεπερασμένες υποδομές της Ηπείρου και από την άλλη, ενέχει την απειλή του υπερτουρισμού.
Επίσης, παρότι η ένταξη των αριθμών του 2023 ή της τετραετίας 2019-2023 δείχνουν ότι όντως η Ήπειρος είναι θελκτική, η Περιφέρεια Ηπείρου δεν απαντάει με τον ενδεδειγμένο επιχειρησιακό τρόπο:
- Ποιες ακριβώς επαφές και ποιες επισκέψεις σε εκθέσεις έφεραν ποιον ακριβώς αριθμό tour operators στην Ήπειρο;
- Πώς υπολογίζονται οι «μετατροπές» των δαπανών που γίνονται για προβολή-τι φέρνει πίσω δηλαδή κάθε ποσό που δαπανάται;
- Ποιοι ακριβώς είναι οι «διαμορφωτές γνώμης» (οι influencers δηλαδή) που συμμετέχουν σε φιλοξενίες και τι ακριβώς έχουν επιστρέψει ως «κέρδος» στην περιοχή;
Αυτές είναι μερικές από τις πιο απλές ερωτήσεις που θα πρέπει να απαντάει κάθε απολογισμός για τέτοια ζητήματα. Ειδικά στην εποχή των δεδομένων και της δυνατότητας που υπάρχει να αποτυπώνονται με άμεσο τρόπο τέτοιου είδους αλληλεπιδράσεις, μια απλή παράθεση δράσεων κατ’ αριθμητική διάταξη, δεν είναι αρκετή.
Ειδικότερα μάλιστα αν είναι η ίδια με πέρυσι. Για την ακρίβεια, το «δια ταύτα» της εισήγησης που ψήφισε η πλειοψηφία, είναι αντεγραμμένο κατά πολύ μεγάλο ποσοστό από το περσινό. Φέτος πχ η Περιφέρεια Ηπείρου θα κάνει ειδικό χάρτη για το Epirus Trail και θα παραγγείλει πάνινες τσάντες, όπως ακριβώς έκανε και πέρυσι. Με ακριβώς τους ίδιους αύξοντες αριθμούς στην παράθεση του κειμένου…
Προφανώς, υπάρχουν πράγματα που γίνονται κάθε χρόνο και κρίνονται απαραίτητα. Η κα Μαρκούλα ξεκαθάρισε στην εισήγησή της ότι η υπηρεσία θα μπορούσε να κάνει πολλά παραπάνω, «αλλά αυτό απαιτεί οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Διαχειριζόμαστε τα πάντα 4 υπάλληλοι, από πρόστιμα σε λαϊκές αγορές, μέχρι την τουριστική προβολή» είπε, λέγοντας ευθέως ότι δεν επαρκεί το προσωπικό, παρόλη την καλή του διάθεση.
Σε ό,τι αφορά τα διαφορετικά πράγματα, παρέπεμψε για το 2026: «Κάτι διαφορετικό θα υπάρξει με το νέο πρόγραμμα τουριστικής προβολής όπου έχουμε πολλά σε digital marketing και άλλες ιδέες», τόνισε.
Ιδιαίτερη κριτική έκανε ο Στέφανος Ζούμπας (Ήπειρος Όλον), αλλά και ο Λάμπρος Γεωργόπουλος (ΦΩΣ-που παρατήρησε ότι η εισήγηση είναι σε πολλά σημεία ακριβώς ίδια με την περσινή).
Ο κ. Ζούμπας είπε μεταξύ άλλων ότι η συζήτηση για τον τουριστικό προγραμματισμό είναι ήδη καθυστερημένη και ότι η τουριστική στρατηγική «πάσχει από έλλειψη συντονισμού».
Μια πολύ ενδιαφέρουσα παρατήρηση που έκανε, είναι η εξής: «Διατέθηκε το ποσό του 1.150.000 ευρώ για σύνταξη στρατηγικής και δράσεις τουριστικής προβολής μέσω ιδιωτικής εταιρείας, χωρίς να υπάρχει διαφανής και αναλυτική αξιολόγηση της απόδοσης αυτών των δαπανών. Δεν έχουμε σαφή εικόνα για τους στόχους που είχαν τεθεί, τα αποτελέσματα που επιτεύχθηκαν, τις αποτυχίες και τις επιτυχίες».
Πρόσθεσε, με αρκετές διακοπές από την περιφερειακή αρχή, ότι λείπει από την Περιφέρεια το εξειδικευμένο προσωπικό στον τουρισμό και ότι «η πολιτική των ανεξάρτητων και ασυντόνιστων προβολών από κάθε Δήμο ξεχωριστά οδηγεί σε αναποτελεσματικότητα και κατακερματισμό πόρων».
Κατέθεσε μια σειρά προτάσεις, μεταξύ των οποίων η δημιουργία γραφείου τουριστικής ανάπτυξης και προβολής, η χάραξη ενιαίου στρατηγικού σχεδιασμού από αρμόδιο φορέα κ.α.
Ο Γιάννης Στέφος (Κοινό των Ηπειρωτών) έκρινε ότι η εισήγηση της υπηρεσίας ήταν «πολύ καλή» και ότι έχουν γίνει άλματα στην προβολή του τουριστικού προϊόντος στην Ήπειρο και πρόσθεσε ότι ευθύνη για την προβολή, έχει βασικά ο ΕΟΤ.
Ο Γιώργος Πρέντζας (ΛΑΣΥ) τόνισε μεταξύ άλλων ότι τα στοιχεία ανόδου είναι αδιαμφισβήτητα, αλλά «η ανάλυση είναι επιφανειακή». Στάθηκε στη δυναμική κάθε νομού και πρόσθεσε ότι «δεν είναι όλοι ίδιοι, ο ιδιοκτήτης, ο εργαζόμενος και ο τουρίστας (…) βλέπουμε ότι το 10% του ΑΕΠ της Ηπείρου έρχεται από τον τουρισμό και αυτό είναι ‘καμπανάκι’: σε περίοδο πολεμικής εμπλοκής, η εξωστρέφεια είναι το πρώτο που θα χτυπηθεί».
Στη συνέχεια, ο κ. Γεωργόπουλος (τον οποίο η πρόεδρος του σώματος Σταυρούλα Μπραΐμη δεν άφησε να ολοκληρώσει, διακόπτοντάς τον πριν καν ολοκληρωθούν τα 2 λεπτά που είχε στη διάθεσή του) στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη να γίνει ένας συντονιστικός φορέας, στον οποίο να υπάγονται Περιφέρεια και Δήμοι.
Στο τέλος, ήρθε ο κ. Καχριμάνης να κλείσει με το προσφιλές του ύφος: «Έγινε η Εγνατία, η Ιόνιος, και το αεροδρόμιο του Ακτίου βοηθάει και το άλλο το αεροδρόμιο, έτσι ήρθε κόσμος», είπε. Πήρε αποστάσεις από παλιότερες μέλετες, όπως αυτή του 2014-2020, λέγοντας κάτι πολύ ουσιαστικό: «Άμα δεν ξέρεις το πρόβλημα, δεν ξέρεις και τη λύση».
Γι αυτό όμως, χρειάζονται πιο συγκεκριμένες, αναλυτικές και με ποιοτικά χαρακτηριστικά εκτιμήσεις, για το τι καταφέρνουν οι πολιτικές για τον τουρισμό…