Τα Γιάννενα περιμένουν εδώ και μια 20ετία τουλάχιστον ένα πολεοδομικό σχέδιο, που θα αναδιαρθρώσει τον τρόπο με τον οποίο η πόλη «κινείται». Όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, στον Δήμο Ιωαννιτών υλοποιείται ένα Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο.
Η μελετητική ομάδα παρουσίασε σήμερα τρία εναλλακτικά σενάρια, τα οποία επί της ουσίας είναι… ένα.
Το πρώτο εναλλακτικό σενάριο είναι να μείνουν τα πράγματα έως έχουν στη χωροταξία της πόλης. Το δεύτερο σενάριο είναι ήπιας παρέμβασης και χαρακτηρίζεται «ρεαλιστικό» και το τρίτο σενάριο είναι αυτό της έντονης παρέμβασης με την «ουτοπία» να το συνοδεύει έως έναν βαθμό.
Κι αυτό επειδή, το τρίτο σενάριο, το οποίο δεν προκρίνεται από τους μελετητές, περιλαμβάνει επεκτάσεις οικισμών (όπως της Άμμου Ολυμπιάδας, των Καρδαμιτσίων, του Νεοχωρόπουλου, της Μπάφρας) και του σχεδίου πόλης. Κάτι που ομολογουμένως περίμεναν πολλοί κάτοικοι των Ιωαννίνων, ακούγοντας και μόνο τις λέξεις «τοπικό πολεοδομικό σχέδιο.
Όμως, για τη μελετητική ομάδα, το σενάριο αυτό δεν μπορεί να υλοποιηθεί καθώς απαιτείται νομοθετική ρύθμιση, με τεκμηριωμένη εισήγηση, για την εκτός σχεδίου δόμηση, και δη σε προστατευόμενη περιοχή Natura. Αν θα μπορούσε να υπάρξει κάποια πολιτική πίεση προς αυτήν την κατεύθυνση; Θεωρητικά ναι. Ωστόσο, το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ιωαννιτών θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τον Απρίλιο του 2026, οπότε τα χρονικά περιθώρια είναι στενά για οποιαδήποτε πρωτοβουλία.

Η μη πρόβλεψη για επέκταση των οικισμών «μονοπώλησε» σχεδόν τη συζήτηση που ακολούθησε μετά την πολύ επιστημονική παρουσίαση εκ μέρους της μελετητικής ομάδας.
Κατά την παρουσίαση, έγινε σαφές ότι υπάρχει συνεργασία με την ομάδα που εκπονεί την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τη λίμνη Παμβώτιδα –εκπρόσωπος της οποίας ήταν παρών. Τόσο η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τη λίμνη όσο και το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο στηρίζονται σε σημαντικά νομοθετήματα –κοινοτικές οδηγίες και Προεδρικά Διατάγματα.
Τι περιλαμβάνει λοιπόν το επικρατέστερο σενάριο; Πολλά και διάφορα. Για τον πρωτογενή τομέα, υιοθέτηση ευρέων ζωνών αξιολόγησης αγροτικής γης και δημιουργία πράσινης ζώνης γύρω από το αστικό σύμπλεγμα. Για τον δευτερογενή τομέα, αποτροπή διάσπαρτων μονάδων και δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων, ίδρυση τεχνόπολης σε περιοχή κοντά στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ο τριτογενής τομέας περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ενίσχυση ειδικών μορφών τουρισμού και σταδιακή συγκέντρωση της μεταποιητικές και χονδρεμπορικής-εφοδιαστικής δραστηριότητας σε οργανωμένους υποδοχείς.
Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο προτείνει τη χωροθέτηση επιχειρηματικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων σε περιοχές εκτός σχεδίου δόμησης, όπως βιομηχανική ζώνη μέσης και χαμηλής όχλησης νότια του οικισμού Κατσικά, και νότια του οικισμού Πεδινής.
Όσον αφορά την πόλη των Ιωαννίνων, κάνει λόγο για ενίσχυση της χρήσης του ποδηλάτου, για απομάκρυνση του εθνικού σταδίου «Ζωσιμάδες» και τη μετατροπή της έκτασης σε χώρο πρασίνου, υπόγειο πάρκινγκ και μικρές αθλητικές εγκαταστάσεις –παράλληλα προτείνει τη μετατροπή νέου αθλητικού πυρήνα στο Τσιφλικόπουλο.
Υιοθετεί τα περί δημιουργίας ενός παραλίμνιου μητροπολιτικού πάρκου αλλά και ενός πολιτιστικού/διοικητικού κέντρου με πράσινο στο στρατόπεδο Βελισσαρίου.
Στον σχεδιασμό του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, συμμετέχει ακόμα η χωροθέτηση νέων κοιμητηρίων όπως και ενός κέντρου αποτέφρωσης.
Μεγάλη έμφαση δίνει το σχέδιο και στις μεταφορές. Επαναφέρει τη σιδηροδρομική σύνδεση Ιωάννινα-Καλαμπάκα (για την οποία υπάρχουν εγκεκριμένοι περιβαλλοντικοί όροι εδώ και χρόνια), εκτιμά ότι πρέπει να υπάρξει αναβάθμιση του τμήματος «Νεοκαισάρεια-Αβγό» στην εθνική οδό και ότι ο σταθμός υπεραστικού ΚΤΕΛ πρέπει να βγει εκτός πόλης. Προβλέπει ακόμα «εμβληματικές», όπως τις χαρακτηρίζει, πεζοδρομήσεις: της Αβέρωφ και της Ανεξαρτησίας.
Πολλά από τα παραπάνω έχουν συμπεριληφθεί σε διάφορα σχέδια που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια (π.χ. βιώσιμης αστικής κινητικότητας), αλλά και στη μελέτη του Ρυθμιστικού Σχεδίου Ιωαννίνων.
Τίποτα δεν είναι ακόμη οριστικό. Σε αυτή τη φάση προβλέπεται να υπάρξει διαβούλευση: Μόλις πέντε ημερών! Κάτι που ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας σχολίασε ως εξής: «Για μια τόσο ευρεία και πολύπλοκη μελέτη, οι 5 μέρες που προβλέπονται για κατανόηση και σχολιασμό των σεναρίων από φορείς και δημότες είναι ελάχιστες». Την ερχόμενη Δευτέρα, όπως ανακοινώθηκε, θα γίνει ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου με στόχο οι απόψεις του Δήμου να κοινοποιηθούν σε άμεσο χρόνο στη μελετητική ομάδα.
Ο πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητήριου Ελλάδας-Τμήματος Ηπείρου Γιάννης Τσίγκρος ανέφερε: Ακόμη λειτουργούμε με το πολεοδομικό σχέδιο του 1987, σε μια εποχή που η χώρα και η περιοχή κινούνται με εντελώς διαφορετικούς ρυθμούς. Θεωρούμε λοιπόν αναγκαία αυτή την πολεοδομική εξέλιξη» διαβεβαιώνοντας ότι το Τεχνικό Επιμελητήριο θα καταθέσει τις θέσεις του.
Στη συζήτηση, παρέμβαση έκανε και ο πρώην βουλευτής Ιωαννίνων της ΝΔ Σταύρος Καλογιάννης ο οποίος ζήτησε, απευθυνόμενος στα αρμόδια υπουργεία, την ολοκλήρωση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης για την Παμβώτιδα και την έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος αλλά και να δοθεί η δυνατότητα «λελογισμένης και απολύτως τεκμηριωμένης επέκτασης οικισμών σε προστατευόμενες περιοχές».
Από αύριο, το πλήρες κείμενο του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου Δήμου Ιωαννιτών θα είναι διαθέσιμο εδώ.