Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) Ιωαννίνων, όπως και όλα τα άλλα ΤΠΣ της χώρας, δεν πρόκειται να ολοκληρωθούν το καλοκαίρι του 2026. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ, από όπου χρηματοδοτείται με 214 εκατ. ευρώ το πρόγραμμα εκπόνησης των πολεοδομικών σχεδίων, παρά τα σχετικά αυστηρά χρονοδιαγράμματα που είχε, δεν κατάφερε να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης για την επίσπευση των διαδικασιών.
Ήδη αρκετά ΤΠΣ, που βρίσκονται αρκετά πίσω, οδεύουν προς αναζήτηση δημόσιας χρηματοδότησης.
Για όσα έχουν προχωρήσει έως ένα βαθμό, έχει επέλθει μια συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής και υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Όσες μελέτες πολεοδομικών σχεδίων ελεγχθούν και παραληφθούν από το υπουργείο έως τα τέλη Απριλίου, θα θεωρηθούν ολοκληρωμένες από το Ταμείο Ανάκαμψης (και άρα θα υπάρχει χρηματοδότηση). Βέβαια, η διαδικασία δεν θα έχει ολοκληρωθεί: δεν θα έχει γίνει η δημόσια διαβούλευση ούτε θα έχει εκδοθεί το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα.
Οι όποιες προβλέψεις για ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού της χώρας μέχρι το 2026, διαψεύδονται. Οι προβλέψεις πια μεταθέτουν τα ΤΠΣ για το 2027 - εφόσον δεν υπάρξει κάποια εμπλοκή στο Συμβούλιο της Επικρατείας και εφόσον διασφαλιστεί η χρηματοδότηση που θα απαιτηθεί πέραν αυτής του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ.
Η εκτίμηση του Δήμου Ιωαννιτών για το «δικό» του ΤΠΣ είναι ότι «κάπου το 2027 θα πάει για έγκριση στο ΣτΕ». Αυτό τουλάχιστον είπε η Χαρά Βλάχου, στέλεχος της Πολεοδομίας Ιωαννίνων, κατά τη χτεσινή συνεδρίαση λογοδοσίας στο Δημοτικό Συμβούλιο, από την οποία απουσίαζε ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας.
Η κα Βλάχου ανέφερε ότι η μελέτη για το ΤΠΣ βρίσκεται εκτός χρονοδιαγράμματος, με το α’ στάδιο της μελέτης να παραλαμβάνεται τον Ιανουάριο, αντί για τον Νοέμβριο όπως προβλεπόταν. Αναφέρθηκε δε εκτενώς στα όσα ειπώθηκαν στην πρόσφατη συνάντηση που έγινε στο υπουργείο με τον γενικό γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιο Μπακογιάννη, με τον τελευταίο να διαβεβαιώνει ότι «το ΤΠΣ θα ολοκληρωθεί, ότι θα γίνει μια καταρχήν παραλαβή της μελέτης λόγω Ταμείου Ανάκαμψης και στη συνέχεια θα προχωρήσει η μελέτη όπως πρέπει». Το επόμενο κρίσιμο στάδιο της μελέτης είναι η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Αυτή την περίοδο, οι μελετητές, όπως είπε η κα Βλάχου, δουλεύουν πάνω στην επικαιροποίηση ορίων ή ανα-οριοθέτηση των οικισμών πλην των παραδοσιακών οικισμών της Δημοτικής Ενότητας Περάματος που προστατεύονται από το Προεδρικό Διάταγμα Ζαγορίου.
Για τους οικισμούς αυτούς, η κα Βλάχου είπε ότι δύναται να τροποποιηθούν οι όροι δόμησης και μορφολογικοί κανόνες βάσει της ιστορικής εξέλιξης της παραλίμνιας περιοχής, με ειδική μελέτη που θα γίνει μετά την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος για το ΤΠΣ.
Η κα Βλάχου στάθηκε και στους περιορισμούς που υπάρχουν στον εξωαστικό χώρο του Δήμου για επέκταση του σχεδίου πόλης και για οργανωμένους χώρους παραγωγικών δραστηριοτήτων, λόγω του καθεστώτος προστασίας Natura. Aυτά τα ζητήματα σε συνάρτηση με Natura, θα εξεταστούν σε ένα σχέδιο νόμου που θέλει να φέρει στη Βουλή το υπουργείο Περιβάλλοντος. Προς το παρόν, όπως ειπώθηκε στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, υπάρχει ένα προσχέδιο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, φαίνεται ότι μπαίνει και ένα… φρένο στην υπό εκπόνηση Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τη λίμνη Παμβώτιδα και τις γύρω περιοχές Natura.
Οι μελετητές έχουν υποστηρίξει εδώ και μήνες ότι οι επεκτάσεις οικισμών απαιτούν νομοθετική ρύθμιση για την εκτός σχεδίου δόμηση σε προστατευόμενη περιοχή. Μια ρύθμιση που, όπως δείχνουν τα πράγματα, το υπουργείο Περιβάλλοντος θέλει να προωθήσει –κάτι που απαιτεί χρόνο, μελέτη και «συμπόρευση» με άλλα νομοθετήματα…
Η κα Βλάχου ανέφερε ακόμα ότι όποια επέκταση σχεδίου πόλης εξετάζεται βάσει της τάσης αύξησης του πληθυσμού σε κάθε Πολεοδομική Ενότητα, των αναγκών της ωφέλιμης επιφάνειας ανά κάτοικο και των απαιτούμενων κοινωφελών και κοινόχρηστων χώρων. Ενδιαφέρουσα ήταν ωστόσο μια τοποθέτηση που έκανε η κα Βλάχου: «Τα Καρδαμίτσια το 2010 είχαν 500 κατοίκους, το 2021 απέκτησαν 3500 κατοίκους. Παρόλα αυτά όμως η οικιστική ανάπτυξη της περιοχής καλύπτεται περίπου στο 60-65%. Υπάρχει ακόμα μεγάλη επιφάνεια για να δομηθεί…».