TEE Ηπείρου: Οι προτάσεις του για καθαρό αέρα στα Γιάννενα

Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας-Τμήμα Ηπείρου έρχεται για άλλη μια φορά να καταθέσει τις προτάσεις του για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων. Σε επιστολή του προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την Περιφέρεια Ηπείρου και τον Δήμο Ιωαννιτών αναφέρει μια σειρά από προτάσεις, αρκετές από τις οποίες είναι πιο εξειδικευμένες.

Διαβάστε: Αιθαλομίχλη: Τα Γιάννενα κάτω από το σύννεφο

Καταρχάς, το ΤΕΕ-ΤΗ επαναλαμβάνει ότι το πρόβλημα της αιθαλομίχλης αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα περιβαλλοντικής υποβάθμισης αλλά και μια σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία. Προσθέτει δε ότι στα Γιάννενα, όπως και σε άλλες πόλεις, η αιθαλομίχλη είναι κυρίως χειμερινό φαινόμενο που σχετίζεται με εκπομπές καπνού από τζάκια, σόμπες, ξυλολέβητες και λέβητες βιομάζας γενικά. Διευκρινίζει ακόμα τα γνωστά: ότι η εμφάνιση του φαινομένου στα Γιάννενα οφείλεται σε συνδυασμό φυσικών, γεωμορφολογικών και ανθρωπογενών παραγόντων.

Τα άμεσα μέτρα που προτείνει το ΤΕΕ-ΤΗ για την αντιμετώπιση του φαινομένου της αιθαλομίχλης, είναι τα εξής:

-Αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης με αποδοτικότερες λύσεις (αντλίες θερμότητας, κλιματιστικά, λέβητες με καύσιμο φυσικό αέριο, υγραέριο).

-Επέκταση του δικτύου φυσικού αερίου όσο πιο γρήγορα γίνεται με αντίστοιχα κίνητρα σύνδεσης.

-Υποχρεωτική εγκατάσταση και ετήσιος έλεγχος φίλτρων (ακόμη και σε εγκαταστάσεις μη υποχρεωμένες από το θεσμικό πλαίσιο να έχουν φίλτρα) πρωτίστως σε βιομηχανικές και βιοτεχνικές εγκαταστάσεις

-Επέκταση των ελέγχων αγοράς καυσίμων και στα καυσόξυλα με μετρήσεις υγρασίας.

-Κίνητρα για αντικατάσταση συσκευών καύσης. (παράδειγμα προγράμματος Oil to gas της Φλώρινας).

-Μείωση (έως και αφαίρεση) φορολογίας στο πετρέλαιο ή και αέριο θέρμανσης για το λεκανοπέδιο και επιδότησης της ηλεκτρικής ενέργειας στα νοικοκυριά που έχουν αντλία θερμότητας για τους χειμερινούς μήνες.

-Κίνητρα για χρήση ηλεκτρικής ενέργειας για θέρμανση τις περιόδους με έντονο πρόβλημα: με αναδιατύπωση του τρόπου εφαρμογής και ορθολογικού υπολογισμού της απόφασης «Ειδική επιδότηση οικιακής κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος για την αντιμετώπιση ατμοσφαιρικής ρύπανσης από αιωρούμενα σωματίδια» (ΦΕΚ 5/2014 τεύχος Β) που προβλέπει επιδότηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας σε περιπτώσεις υπέρβασης των ορίων ρύπανσης.

-Περιορισμός παλαιών οχημάτων και ενίσχυση δημόσιων μεταφορών. Εφαρμογή του ΣΒΑΚ του Δήμου

-Συστηματικός έλεγχος πάσης φύσεως κινητήρων αυτοκινήτων και μεταφορικών μέσων για τους εκπεμπόμενους ρύπους (ΚΤΕΟ)

-Προώθηση της τοποθέτησης ηλεκτρικών φορτιστών εντός του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων.

-Εφαρμογή δακτυλίου στάθμευσης / κυκλοφορίας ώστε να αποσυμφορηθεί το κέντρο της πόλης.

Τα μεσο-μακροπρόθεσμα μέτρα που προτείνονται, είναι:

-Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων (θερμομόνωση, κουφώματα).

-Προώθηση καθαρών μορφών ενέργειας και μικρών ΑΠΕ. (θέσπιση και προώθηση προγράμματος «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι» ώστε να επωφεληθούν άμεσα όλα τα νοικοκυριά, επιτάχυνση συνδέσεων net billing οι οποίες καθυστερούν πολύ, ενεργειακές κοινότητες με σαφές θεσμικό πλαίσιο)

-Πιστοποίηση συσκευών καύσης και γενικά παραγωγής θερμότητας (πρόταση για διερεύνηση δυνατότητας πιστοποίησης τζακιών, πρόταση για πιστοποίηση βαθμού απόδοσης ξυλολεβήτων και λεβήτων βιομάζας)

-Αντικατάσταση ρυπογόνων καυσίμων (βιομάζα, μαζούτ, πετρέλαιο) στις βιομηχανίες του Νομού Ιωαννίνων με φυσικό Αέριο και υγραέριο.

-Προώθηση ήπιων μορφών μετακίνησης. (ποδήλατο, ηλεκτρικά πατίνια με κατασκευή ποδηλατόδρομων).

-Ενίσχυση αστικού πρασίνου.

-Πολεοδομικές παρεμβάσεις και κατευθύνσεις για την βέλτιστη κυκλοφορία αέρα στον αστικό ιστό, αντιμετώπιση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας, διατήρηση της βιοκλιματικής ισορροπίας και ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας της πόλης στην κλιματική αλλαγή.

-Έλεγχος εφαρμογής ΑΕΠΟ των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν βιομάζα.

-Ανακοινώσεις της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας για την προστασία ευαίσθητων ομάδων (τις μέρες που υπάρχει έντονο πρόβλημα).

-Τοπικό Σχέδιο ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης πολιτών με τίτλο: «Σχέδιο Δράσης Καθαρού Αέρα». Ενδεικτικά θα περιλαμβάνει: Εκστρατείες ενημέρωσης πολιτών, πινακίδες ενημέρωσης για το πρόβλημα, χρήση ΜΜΕ, ημερίδες, ενημέρωση πολιτών σε θέματα καύσης ξύλων (υγρασία, αερισμός κτλ), υιοθέτηση ανοιχτών εστιών (τζάκια) συντροφιάς με καύση υγραερίου ή φυσικού αερίου αντί καυσόξυλων και τέλος διαφημιστική προβολή πόλης για την (προσπάθεια) λήψης μέτρων βελτίωσης ποιότητας αέρα.

Τέλος, καταθέτει και προτάσεις στο ερευνητικό πεδίο:

-Ανάπτυξη νέων και ενοποίηση όλων των υπαρχόντων αισθητήρων/μετρητών παρακολούθησης της ρύπανσης σε ένα ενιαίο - εκτεταμένο δίκτυο και παρουσίαση – δημοσιοποίηση των (αναλυτικών) μετρήσεων τους.

-Συνεργασία με Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και λοιπές Αρχές (Δήμο/Περιφέρεια/Υπουργεία) για συνεχή παρακολούθηση ρύπανσης και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων.

-Ανάπτυξη τοπικού συστήματος πρόγνωσης αιθαλομίχλης και ενημέρωση πολιτών με ανακοινώσεις. Προώθηση συνεργασίας με πανεπιστημιακούς φορείς.

-Πιλοτικά προγράμματα «έξυπνων πόλεων».

«Το πρόβλημα της αιθαλομίχλης στο λεκανοπέδιο Ιωαννίνων είναι σύνθετο και διαχρονικό. Απαιτείται συντονισμένη δράση Πολιτείας (Κυβέρνησης), Δήμου, Περιφέρειας, Πανεπιστημίου και πολιτών. Να επισημανθεί ότι παρότι έχουν αναδειχθεί/προταθεί λύσεις και δράσεις για το πρόβλημα της αιθαλομίχλης από το ΤΕΕ\ΤΗ δεν έχει υιοθετηθεί καμία ενέργεια ώστε να βελτιωθεί η παρούσα κατάσταση πλην της συμμετοχής του Δήμου σε προγράμματα παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Επιπλέον, για να είναι αποτελεσματικά οι δράσεις/μέτρα, θα πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμα για όλους τους φορείς από τους αρμόδιους φορείς αναλυτικά στοιχεία μετρήσεων που θα είναι τόσο έγκυρα όσο και επικαιροποιημένα. Η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας, η ενεργειακή εξοικονόμηση και η ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης αποτελούν τον μόνο βιώσιμο δρόμο για καθαρό αέρα και καλύτερη ποιότητα ζωής στα Ιωάννινα» καταλήγει στην επιστολή του το ΤΕΕ-ΤΗ.