Τα όρια της λίμνης, οι επερχόμενες αλλαγές και αρκετά κρίσιμα ζητήματα

Ο επανακαθορισμός των ορίων της όχθης της λίμνης των Ιωαννίνων επιστρέφει πιο δυναμικά από ποτέ. Επί χρόνια, πολίτες και πολιτικά πρόσωπα πίεζαν για να αλλάξουν τα όρια της Παμβώτιδας. Οι μεγαλύτερες πιέσεις αφορούσαν (και αφορούν) την περιοχή του Μάτσικα.

Πέρσι, τέτοια εποχή περίπου, ήρθε ο νόμος 5092/2024 για την αξιοποίηση του αιγιαλού, που προβλέπει μεταξύ άλλων τη διαγραφή των παλαιών αιγιαλών από τα βιβλία καταγραφής δημοσίων κτημάτων, αν αποδειχθούν εμπράγματα δικαιώματα ιδιωτών.

Πριν δύο εβδομάδες περίπου, υπογράφηκε μια νέα εγκύκλιος από τον γενικό γραμματέα Δημόσιας Περιουσίας του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών Αθανάσιο Τσιούρα που ανοίγει τον δρόμο για την επικαιροποίηση της οριοθέτησης της όχθης.

Όλα αυτά υπό το πρίσμα της δημόσιας ή ιδιωτικής περιουσίας, και όχι της περιβαλλοντικής προστασίας…

Η πρώτη αντίδραση για την κινητικότητα που υπάρχει, έρχεται από την περιφερειακή παράταξη «Κοινό των Ηπειρωτών» με επικεφαλής τον Γιάννη Στέφο. «Η Παμβώτιδα δεν είναι μια απλή γεωγραφική τοποθεσία, είναι σύμβολο ζωής, ιστορίας και φυσικού πλούτου. Ό,τι την αφορά, αφορά όλους μας. Ο καθορισμός των ορίων της πρέπει να γίνεται με διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και κοινωνική συναίνεση και όχι πίσω από κλειστά γραφεία» τονίζει σε ανακοίνωσή της. Η αναφορά περί «κλειστών γραφείων» σχετίζεται με τις συναντήσεις των βουλευτών Ιωαννίνων της ΝΔ Γιώργου Αμυρά και Μαρίας Κεφάλα με τον κ. Τσιούρα.

Η παράταξη θέτει τρία πολύ σημαντικά ζητήματα: έλλειψη θεσμικής διαφάνειας και συμμετοχικότητας, κίνδυνος περιβαλλοντικής υποβάθμισης και αλληλεπίδραση με το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο το οποίο βρίσκεται υπό εκπόνηση.

Για την απουσία θεσμικής διαφάνειας και συμμετοχικότητας, αναφέρει ότι από την όλη διαδικασία δεν διασφαλίζεται ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών θεσμικών φορέων, όπως ο Δήμος Ιωαννιτών, η Μονάδα Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών και ο ΟΦΥΠΕΚΑ, ενώ η διαδικασία φέρεται να εξελίσσεται εντός των Κτηματικών Υπηρεσιών, χωρίς ευρεία διαβούλευση ή δημοκρατικό έλεγχο.

Για τον κίνδυνο περιβαλλοντικής υποβάθμισης επισημαίνει τα αυτονόητα: Ότι η ενδεχόμενη «απελευθέρωση» παραλίμνιων εκτάσεων μπορεί να οδηγήσει σε ασφυκτικές πιέσεις για οικοδομική δραστηριότητα και ότι η μεταβολή των ορίων, χωρίς επαρκή περιβαλλοντική αξιολόγηση, υπονομεύει τη βιωσιμότητα του οικοσυστήματος της Παμβώτιδας.

Για το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο, υπογραμμίζει την άμεση συνάρτησή του με τον επανακαθορισμό της όχθης και αναφέρει: «Παρά τις διαβεβαιώσεις, η απουσία θεσμικής διαβούλευσης καθιστά εύθραυστη τη σχέση μεταξύ οριοθέτησης και πολεοδομικού σχεδιασμού, με δυνητικά σοβαρές συνέπειες για την τοπική ανάπτυξη και το περιβάλλον».

Η παράταξη του κ. Στέφου ζητά ουσιαστική δημόσια διαβούλευση πριν από οποιαδήποτε οριστικοποίηση των νέων ορίων, επιστημονική τεκμηρίωση με τη συμμετοχή ανεξάρτητων ακαδημαϊκών και ερευνητικών φορέων, δεσμευτική εμπλοκή της τοπικής αυτοδιοίκησης, των περιβαλλοντικών οργανώσεων και των πολιτών και θεσμική εγγύηση προστασίας της λίμνης Παμβώτιδας ως οικολογικού κεφαλαίου και όχι εργαλείο ρυθμιστικής ή οικονομικής εκμετάλλευσης.

Στην ανακοίνωσή της η παράταξη σημειώνει και το εξής: «Η ενεργή συμμετοχή των βουλευτών Ιωαννίνων της Νέας Δημοκρατίας, και συγκεκριμένα της κας Μαρίας Κεφάλα και του κ. Γιώργου Αμυρά, καταδεικνύει τη σαφή πολιτική διάσταση της υπόθεσης. Ωστόσο, η κοινοβουλευτική τους παρουσία δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη θεσμική συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης και των ανεξάρτητων περιβαλλοντικών φορέων. Η διαδικασία οριοθέτησης οφείλει να διασφαλίζει τη θεσμική ακεραιότητα και τη διαφάνεια, αποφεύγοντας πρακτικές που θα μπορούσαν να ευνοήσουν μεμονωμένα ή συγκυριακά συμφέροντα εις βάρος του φυσικού και δημόσιου χαρακτήρα της περιοχής».