Τα ονόματα των δρόμων στα Γιάννενα: αιτήματα, παράπονα και επιστολές

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Γιώργος Τσαντίκος
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 31/01/2026, 14:00

ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ - ΠΡΟΣΩΠΑ & ΠΡΑΓΜΑΤΑ

Δεν είναι λίγες οι φορές που οι ονοματοδοσίες των δρόμων στα Γιάννενα, προκάλεσαν έντονες αντιπαραθέσεις, εντός και εκτός δημοτικού συμβουλίου. Δρόμοι όπως η Νικολάκη Εφέντη, η Βελουχιώτη, η οδός Σαμαρίνας, παλιότερα οι δρόμοι με τα ονόματα βασιλέων, έφεραν ένταση στο δημοτικό συμβούλιο και σε μερικές περιπτώσεις, ήταν η αιτία ακόμα για λίγο γνήσιο ελληνικό πολιτικό… άρπαγμα.

Δεν είναι όμως και λίγες οι φορές που πολίτες εκτός Ιωαννίνων, καταγόμενοι και μη από την περιοχή, απέστειλαν επιστολές, συνήθως διαμαρτυρίας, για τον τρόπο που χειρίστηκαν οι δημοτικές αρχές την ονοματοδοσία.

Η επιστολή του Πάνου Μελά

Για παράδειγμα, μετά το θάνατο του Γρηγόρη Σακκά, ο Πάνος Ι. Μελάς με επιστολή του, διατύπωνε το «αίσθημα αδικίας» της οικογένειας των Μελάδων, γιατί ο «Γόρης» είχε μετονομάσει την οδό Παύλου Μελά, σε Κατσιμήτρου.

«Ας σημειωθεί ότι η ονομασία οδός Παύλου Μελά, τοποθετηθείσα εις την συνοικίας Σεράι Μαχαλά, είχε τον λόγον διότι εκεί από την οικίαν Πλακίδα και μετέπειτα, έκειντο τα αρχοντικά της πόλεως, μεταξύ των οποίων και αι οικίαι των Μελάδων» αναφέρει στην επιστολή του Μελάς, ο οποίος δεν διαμαρτυρήθηκε μόνο για το οικογενειακό του όνομα, αλλά και για τον Παναγιώτη Σκουμπουρδή, που ήταν γιος της αδερφής του Λέοντα Μελά.

Ο Σακκάς είχε μετονομάσει την πλατεία Σκουμπουρδή σε πλατεία Νότη Μπότσαρη.

Ο Μελάς διαμαρτυρόταν στην επιστολή του, γιατί ο δρόμος (εκεί που σήμερα είναι το Παλλάδιο), είχε πάρει το όνομά του από το 1924 κιόλας.

Ο βενιζελικός Δαγκλής και ο ανδριάντας του

Σε άλλη επιστολή, προς τον δήμαρχο Κωσταδήμα, ο Απόστολος Μπαλάσκας ζητάει να ονομαστούν οδοί της πόλης με πρωταγωνιστές της απελευθέρωσης της πόλης: Καπετάν Κρομύδας και Βελισσάριος. Επίσης ζητάει να τοποθετηθεί ανδριάντας του στρατηγού Δαγκλή. «Πού είνε ο ανδριάς του ενδοξότερου αρχιστρατήγου της Ελλάδος μας; Δεν δικαιούται. Διότι ήταν Φιλελεύθερος. Βενιζελικός», καταλήγει στην επιστολή.

Ο Νικολάκη Εφένδης, ο Σακκάς και ο Βελουχιώτης

Το 1966, παρεμβαίνει το Υπουργείο Εσωτερικών στο θέμα των ονομασιών. Το δημοτικό συμβούλιο, με απαντητική επιστολή αναφέρει ότι η μετονομασία τριών δρόμων «εκρίθησαν επιβεβλημέναι» γιατί, μεταξύ άλλων, «τα τιμηθέντα στο παρελθόν πρόσωπα Νικολάκη Εφένδη, Βοϊμούνδου, Πρόκλου Μοναχού, με πράξεις ανθελληνικάς και μόνο βαρύνονται».

Μέσα στη χούντα, ο Αθανάσιος Τσεκούρας, κάτοικος Αθηνών, με επιστολή του προς τον Παττακό, εμπλέκει στην ίδια επιστολή τον Νικολάκη Εφέντη και τον Άρη Βελουχιώτη. Ο αποστολέας αναφέρει ότι «προ τριετίας επί της αριστεροκεντρώας Κυβερνήσεως των Παπανδρέου, ο τότε κομμουνιστής Δήμαρχος Ιωαννίνων (σ.σ. ο Κατσαδήμας…)» άλλαξε ονόματα των δρόμων της πόλης, μεταξύ των οποίων και αυτό του Νικολάκη Εφένδη. Ο Τσεκούρας αναφέρει ότι τότε, «η νομαρχία απέρριψε μεν, ευτυχώς, τας μετονομασίας άλλων οδών εις οδούς Άρη Βελουχιώτη, Σαράφη κλπ, ενέκρινεν όμως της οδού Νικολάκη Εφένδη εις οδόν Σακκά, ο οποίος είχε διατελέσει άλλοτε Δήμαρχος και ήτο και Εθνικόφρων».

Ένα αίτημα στην Καλούτσιανη

Το 1965 η Ειρήνη Πισωγιαννάκη, κάτοικος Αθηνών, με επιστολή της ζητάει να ονομαστεί δρόμος των Ιωαννίνων «Αδαμαντίου Τσατσάνη». Ο Τσατσάνης ήταν γιαννιώτης γιατρός, πρόεδρος της Μαρουτσείου σχολής. Η κόρη του ζήτησε να περάσει το όνομα του πατέρα της σε κάποιο δρόμο της Καλούτσιανης, όπου έμενε. «Πιστεύω δε ότι δεν είναι δύσκολον να ονομασθή η οδός Κονίτσης, κείμενη πλησίον του Ιερού Ναού Αγίας Μαρίνης ή η οδός Γκραμπάλας», αναφέρει.

Ακολουθήστε μας
στο Google News Μπορείτε να στηρίξετε
τον Τύπο με μια συνδρομή εδώ

ΕΤΙΚΕΤΕΣ

δρόμος / επιστολές / αιτήματα / Γιάννενα

ΣΧΟΛΙΑ

Εκπαιδευτικός

Μπορείτε να γράψετε περισσότερες πληοφορίες, για το: Με ποιες αρνητικές πράξεις βαρύνονται - όπως αναφέρεται στ κείμενό σας, οι: Νικολάκης Εφέντης και Βοημούνδος ή Βαϊμούνδος (ή Βατμούνος); Εξ όσων έχω πληροφορηθεί, ο Νικολάκης Εφένδης. κρυφός Έλληνας, "πρόδωσε" τα μυστικά στρατιωτικά σχέδια της τουρκικής οχύρωσης των Ιωαννίνων. στους Έλληνες που πολιορκούσαν τα Γιάννενα, το 1913, . ενώ υπηρετούσε σε υψηλόβαθμη θέση του Τουρκικού Στρατού. Μάλιστα ενώ ήταν στην Τουρκία (μετά το 1913) εντός του Τουρκικού Στρατού) κάποιος απρόσεκτος Έλληνας (σε μεγάλο πόστο), τον αποκάλυψε στον τότε τύπο, οπότε μετά από αυτήν την αποκάλυψη, οι Τούρκοι τον δίκασαν και τον κρέμασαν! Όπως κάηκε ο Στηβ Λάλας, το 1990τόσο... όταν τον κάρφωσε στους Αμερικάνους, κάποιος κορυφαίος ελληνας-πολιτικός παράγοντας του τότε. Όσον αφορά τον Βοημούνδο, ασφαλώς θα αναφερεστε στον Νορμανδό Κατακτητή των Ιωαννίνων, γύρω στο 1180-1190. Το πέρασμά του από την Ηπειρο, μόνο καλά έφερε στα Γιάννενα. Η ανάμνησή του είναι ακόα ζωντανή και σήμερα! Η οδός Εκτελεσθέντων-Τσιάρα-Φίλιου-Τάτση είναι "δική" του! Αυτή η οδός είναι η Τάφρος του Βοημούνδου, που άρχιζε από τον Άγιο Νικόλαο Κοπάνων, ανέβαινε στο Σανατόριο και τα Καρδαμίτσια, γύριζε προς το Ξενοδοχείο Βυζάντιο και κατέληγε στη λίμνη! Προστάτευε δηλαδη τη γεωργική παραγωγή της πόλης, σε καταστασεις πολέμων! Αργότερα αυτή η ταφρος πήρε κι άλλο όνομα, σαν οχυρωμτικό έργο - Η ντάπια του Αλή Πασά. Επειδή αυτά που γράφετε, μένουν στο ίντερνετ - και κατά κάποιο τρόπο παραπληροφορούν, ας κάνετε τον κόπο, να δημοσιεύσετε αυτούσιο το έγγραφο του υπουργείου που αναφέρετε, δηλαδή τα: Το 1966, παρεμβαίνει το Υπουργείο Εσωτερικών στο θέμα των ονομασιών. Το δημοτικό συμβούλιο, με απαντητική επιστολή αναφέρει ότι η μετονομασία τριών δρόμων «εκρίθησαν επιβεβλημέναι» γιατί, μεταξύ άλλων, «τα τιμηθέντα στο παρελθόν πρόσωπα Νικολάκη Εφένδη, Βοϊμούνδου, Πρόκλου Μοναχού, με πράξεις ανθελληνικάς και μόνο βαρύνονται». Με ποιες ανθελληνικές πράξεις βαρύνονται οι: Νικολάκης Εφέντης και ο Νορμανδός Βοημούνδος, που πέρασε μέρος της ζωής του, τον 12 μ.Χ. αιώνα, 730 χρόνια πριν την δημιουργία του ελληνικού εθνικού κράτους; Είναι δυνατόν να έχει συνταχθεί κρατικό ΄η δημοτικό έγγραφο, με αυτό το περιεχ΄μενο; Δημοσιέυστε το αναφερόμενο έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών και τα πρακτικά της σχετικής συνεδρίασης τιου Δημοτικού Συμβουλίου. Πραγματικά είμαι αναστατωμένος με αυτό το δημοσίευμα. Δεν θέλω να το χαρακτηρίσω δημόσια!

Εκπαιδευτικός

τυχαία αναζήτηση στο ίντερνετ Κάθε χρόνο, στις 21 Φεβρουαρίου, γιορτάζουμε την απελευθέρωση των Ιωαννίνων από τον ελληνικό στρατό, και κάθε χρόνο παραλείπουμε να θυμηθούμε τον κύριο συντελεστή της εκπόρθησης των κατασκευασμένων από Γερμανούς οχυρών του Μπιζανίου. Η οχυρωματική αυτή γραμμή προστάτευε την πόλη των Ιωαννίνων και είχε ακινητοποιήσει επί πολλούς μήνες την προέλαση των ελληνικών στρατευμάτων. Οι μπούκες των τουρκικών κανονιών ήταν τόσο καλά κρυμμένες, είχαν προξενήσει τόσες απώλειες στον ελληνικό στρατό, που τις αποκαλούσαν «οι Σκύλες του Μπιζανίου». Κάθε ελπίδα για την εκπόρθηση της πρωτεύουσας της Ηπείρου είχε χαθεί. Όμως ο μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων Βλάχος (μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών) είχε επισημάνει έναν αξιωματικό του τουρκικού στρατού που επισκεπτόταν χριστιανικές εκκλησίες. Ανέθεσε σε κάποιον τολμηρό Γιαννιώτη να τον πλησιάσει και να τον φέρει με τρόπο μέσα στον μητροπολιτικό ναό των Ιωαννίνων κάποιο πρωί. Ήταν ένας Έλληνας από την Άγκυρα, λεγόταν Νικόλαος Τσεπτσίδης, σπουδασμένος μηχανικός στη Γερμανία, που υπηρετούσε τότε τη θητεία του στον τουρκικό στρατό. Του πρότεινε να ψάξει στα γραφεία του τουρκικού επιτελείου και να του φέρει το σχεδιάγραμμα με τις κρυφές τοποθεσίες των τουρκικών πυροβόλων. Πράγματι ο Νικόλαος Τσεπτσίδης (ή Νικολάκη εφέντης) ήταν ένας αγνός πατριώτης, που η μοίρα τον είχε φέρει να υπηρετεί στο τουρκικό επιτελείο των Ιωαννίνων. Υποσχέθηκε να ψάξει και να βρει τα σχετικά σχεδιαγράμματα και σε λίγες μέρες, με πολλές προφυλάξεις, τα αντέγραψε και του τα έφερε. Ο μητροπολίτης βρήκε μια έμπιστη γυναίκα τσοπάνισσα και της ανέθεσε να φέρει τις κατσίκες της γύρω-γύρω από το ελληνικό στρατόπεδο, να κρύψει τα σχεδιαγράμματα καλά κάτω από το σαμάρι του γαϊδουριού που αυτή καβαλίκευε και χωρίς να δώσει καμία αφορμή, να τα παραδώσει σε αξιωματικούς του ελληνικού στρατού που πολιορκούσε μάταια το Μπιζάνι επί 4 – 5 μήνες. Έτσι, σε λίγες μέρες άρχισε ο καταιγισμός των ελληνικών πυροβόλων στοχευμένων τώρα ακριβώς στις συντεταγμένες όπου ήταν κρυμμένες οι μπούκες των τουρκικών κανονιών. Το βράδυ της ίδιας μέρας τουρκικό πυροβολικό δεν υπήρχε και η θρυλική πρωτοβουλία του ηρωικού ταγματάρχη Βελισσαρίου έφερε τον ελληνικό στρατό μέσα στα Γιάννινα, όπου ο Εσάτ πασάς υπέγραψε την παράδοση της πόλης. Όλοι οι Τούρκοι αξιωματικοί που συνελήφθησαν, ήταν τώρα κρατούμενοι στα στρατόπεδα των Ελλήνων. Αμέσως προτάθηκε στον Νικολάκη εφέντη να εξαιρεθεί από αυτό το μέτρο, αλλά αυτός ζήτησε με επιμονή να μη γίνει κάτι τέτοιο και να τον μεταχειριστούν και αυτόν όπως τους άλλους Τούρκους αξιωματικούς. Ο ίδιος ο αρχηγός του ελληνικού στρατού, ο διάδοχος Κωνσταντίνος, ζήτησε να τον δει και να τον ανταμείψει . – Δεν θέλω τίποτα, είπε. Έχω γονείς και πέντε αδελφές στην Άγκυρα. Τι θα γίνει άμα τα μάθουν όλα αυτά οι Τούρκοι; Κάποιος όμως «φωστήρας» δημοσιογράφος της εφημερίδας «Πατρίς», (ονόματι Κοντοφώτης), τα πληροφορήθηκε αυτά και τα δημοσίευσε περιχαρής (!…) καμαρώνοντας για τη δημοσιογραφική του επιτυχία. Αποτέλεσμα Μόλις έφτασαν στη Σμύρνη οι απελευθερωθέντες Τούρκοι αιχμάλωτοι αξιωματικοί, άρπαξαν αμέσως τον Νικόλαο Τσεπτσίδη (τον λεγόμενο Νικολάκη εφέντη), τον βασάνισαν σκληρά και σκότωσαν όχι μόνο αυτόν, αλλά και όλη την οικογένειά του στην Άγκυρα… Δεν τον σκότωσαν οι Τούρκοι τον Νικολάκη εφέντη. Εμείς τον σκοτώσαμε με την επιπολαιότητά μας. Δεν βαστάξαμε το μυστικό. Και πήγαν μαζί του και οι πέντε αδελφές του στην Άγκυρα. Αυτή είναι η ιστορία του πραγματικού εκπορθητή των Ιωαννίνων, του Μικρασιάτη Έλληνα Νικολάου Τσεπτσίδη, ή Νικολάκη εφέντη, που τον αγνοούμε επιδεικτικά μέχρι σήμερα.

Εκπαιδευτικός

apo to internet Κάθε χρόνο, στις 21 Φεβρουαρίου, γιορτάζουμε την απελευθέρωση των Ιωαννίνων από τον ελληνικό στρατό, και κάθε χρόνο παραλείπουμε να θυμηθούμε τον κύριο συντελεστή της εκπόρθησης των κατασκευασμένων από Γερμανούς οχυρών του Μπιζανίου. Η οχυρωματική αυτή γραμμή προστάτευε την πόλη των Ιωαννίνων και είχε ακινητοποιήσει επί πολλούς μήνες την προέλαση των ελληνικών στρατευμάτων. Οι μπούκες των τουρκικών κανονιών ήταν τόσο καλά κρυμμένες, είχαν προξενήσει τόσες απώλειες στον ελληνικό στρατό, που τις αποκαλούσαν «οι Σκύλες του Μπιζανίου». Κάθε ελπίδα για την εκπόρθηση της πρωτεύουσας της Ηπείρου είχε χαθεί. Όμως ο μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων Βλάχος (μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών) είχε επισημάνει έναν αξιωματικό του τουρκικού στρατού που επισκεπτόταν χριστιανικές εκκλησίες. Ανέθεσε σε κάποιον τολμηρό Γιαννιώτη να τον πλησιάσει και να τον φέρει με τρόπο μέσα στον μητροπολιτικό ναό των Ιωαννίνων κάποιο πρωί. Ήταν ένας Έλληνας από την Άγκυρα, λεγόταν Νικόλαος Τσεπτσίδης, σπουδασμένος μηχανικός στη Γερμανία, που υπηρετούσε τότε τη θητεία του στον τουρκικό στρατό. Του πρότεινε να ψάξει στα γραφεία του τουρκικού επιτελείου και να του φέρει το σχεδιάγραμμα με τις κρυφές τοποθεσίες των τουρκικών πυροβόλων. Πράγματι ο Νικόλαος Τσεπτσίδης (ή Νικολάκη εφέντης) ήταν ένας αγνός πατριώτης, που η μοίρα τον είχε φέρει να υπηρετεί στο τουρκικό επιτελείο των Ιωαννίνων. Υποσχέθηκε να ψάξει και να βρει τα σχετικά σχεδιαγράμματα και σε λίγες μέρες, με πολλές προφυλάξεις, τα αντέγραψε και του τα έφερε. Ο μητροπολίτης βρήκε μια έμπιστη γυναίκα τσοπάνισσα και της ανέθεσε να φέρει τις κατσίκες της γύρω-γύρω από το ελληνικό στρατόπεδο, να κρύψει τα σχεδιαγράμματα καλά κάτω από το σαμάρι του γαϊδουριού που αυτή καβαλίκευε και χωρίς να δώσει καμία αφορμή, να τα παραδώσει σε αξιωματικούς του ελληνικού στρατού που πολιορκούσε μάταια το Μπιζάνι επί 4 – 5 μήνες. Έτσι, σε λίγες μέρες άρχισε ο καταιγισμός των ελληνικών πυροβόλων στοχευμένων τώρα ακριβώς στις συντεταγμένες όπου ήταν κρυμμένες οι μπούκες των τουρκικών κανονιών. Το βράδυ της ίδιας μέρας τουρκικό πυροβολικό δεν υπήρχε και η θρυλική πρωτοβουλία του ηρωικού ταγματάρχη Βελισσαρίου έφερε τον ελληνικό στρατό μέσα στα Γιάννινα, όπου ο Εσάτ πασάς υπέγραψε την παράδοση της πόλης. Όλοι οι Τούρκοι αξιωματικοί που συνελήφθησαν, ήταν τώρα κρατούμενοι στα στρατόπεδα των Ελλήνων. Αμέσως προτάθηκε στον Νικολάκη εφέντη να εξαιρεθεί από αυτό το μέτρο, αλλά αυτός ζήτησε με επιμονή να μη γίνει κάτι τέτοιο και να τον μεταχειριστούν και αυτόν όπως τους άλλους Τούρκους αξιωματικούς. Ο ίδιος ο αρχηγός του ελληνικού στρατού, ο διάδοχος Κωνσταντίνος, ζήτησε να τον δει και να τον ανταμείψει . – Δεν θέλω τίποτα, είπε. Έχω γονείς και πέντε αδελφές στην Άγκυρα. Τι θα γίνει άμα τα μάθουν όλα αυτά οι Τούρκοι; Κάποιος όμως «φωστήρας» δημοσιογράφος της εφημερίδας «Πατρίς», (ονόματι Κοντοφώτης), τα πληροφορήθηκε αυτά και τα δημοσίευσε περιχαρής (!…) καμαρώνοντας για τη δημοσιογραφική του επιτυχία. Αποτέλεσμα Μόλις έφτασαν στη Σμύρνη οι απελευθερωθέντες Τούρκοι αιχμάλωτοι αξιωματικοί, άρπαξαν αμέσως τον Νικόλαο Τσεπτσίδη (τον λεγόμενο Νικολάκη εφέντη), τον βασάνισαν σκληρά και σκότωσαν όχι μόνο αυτόν, αλλά και όλη την οικογένειά του στην Άγκυρα… Δεν τον σκότωσαν οι Τούρκοι τον Νικολάκη εφέντη. Εμείς τον σκοτώσαμε με την επιπολαιότητά μας. Δεν βαστάξαμε το μυστικό. Και πήγαν μαζί του και οι πέντε αδελφές του στην Άγκυρα. Αυτή είναι η ιστορία του πραγματικού εκπορθητή των Ιωαννίνων, του Μικρασιάτη Έλληνα Νικολάου Τσεπτσίδη, ή Νικολάκη εφέντη, που τον αγνοούμε επιδεικτικά μέχρι σήμερα.

εκπαιδευτικός

apo to internet Ο «πύργος του Βοημούνδου» βρίσκεται μέσα στην ακρόπολη του Ιτς Καλέ. Αποτελεί ένα από τα λίγα σωζόμενα ως σήμερα δείγματα της οχυρωμένης πόλης της μεσοβυζαντινής περιόδου (9ος – 12ος αιώνας). Θεωρείται ότι κατασκευάστηκε 1082 από τον Νορμανδό Βοημούνδο, που την εποχή εκείνη κατέλαβε την πόλη μας. Αποτελεί τμήμα μιας νέας ισχυρής οχύρωσης που κατασκευάστηκε εκείνη την εποχή εντός του κάστρου, με στόχο την ενίσχυση της ως τότε βυζαντινή καστροπολιτεία των Ιωαννίνων. Ο πύργος της σωζόμενης οχύρωσης έχει ύψος 12,5 μέτρα και διάμετρο 7,75 μέτρα, σύμφωνα με τα αναγραφόμενα της ενημερωτικής πινακίδας που βρίσκεται στο χώρο