Τα γράμματα της Ηπείρου: ποια είναι η «ταχυδρομική αγορά» της;

Η ταχυδρομική αγορά της Ηπείρου ήρθε με ταχύ και απρόβλεπτο τρόπο στην επικαιρότητα, λόγω της απόφασης των ΕΛΤΑ να κλείσουν, πρακτικά, όλα τα υποκαταστήματα πλην των κεντρικών στις μεγάλες πόλεις.

Το κλείσιμο των 204 καταστημάτων σε όλη τη χώρα συνοδεύτηκε από έντονες αντιδράσεις, ακόμα και από κυβερνητικούς βουλευτές, καθώς και μια προσωρινή αναδίπλωση με παραίτηση του CEO των ΕΛΤΑ.

H κυβέρνηση ωστόσο μάλλον επιμένει στο κλείσιμο, παρά την τρίμηνη παράταση. Το «αφήγημα» είναι ότι τα ΕΛΤΑ δεν είναι βιώσιμα, καθότι έχει μειωθεί πάρα πολύ η ταχυδρομική αγορά και συγκεκριμένα, η δουλειά τους.

Στην περίπτωση των Ιωαννίνων, οι σπασμωδικές κινήσεις των ΕΛΤΑ (και της κυβέρνησης που αν δεν τις γνώριζε, τότε όντως δεν είναι ούτε επιτελική, ούτε καν στο ελάχιστο αποτελεσματική) είχαν ως αποτέλεσμα να κλείσει ένα υποκατάστημα (αυτό στην Παπανδρέου) που εξυπηρετούσε και δεν περικλειόταν στο γενικό πεδίο αιτιολόγησης «δεν έχει καθόλου δουλειά».

Προφανώς, η «απλή αριθμητική» στις υπηρεσίες των ΕΛΤΑ δεν μπορεί να είναι το μοναδικό κριτήριο, ούτε καν το κύριο.

Ας δούμε ποιο κομμάτι της ταχυδρομικής αγοράς καταλαμβάνει η Ήπειρος.

Από το 2018 μέχρι το 2023, έτη για τα οποία υπάρχουν στοιχεία από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, η Ήπειρος αντιπροσωπεύει ένα μικρό, αλλά σταθερό κομμάτι της ταχυδρομικής κίνησης:

• Περίπου 2-3% τη γενική ταχυδρομική κίνηση ως προορισμός και 1% ως προέλευση
• 3% στην κίνηση ταχυμεταφορών ως προορισμός και 1% ως προέλευση.

Είναι ένα ποσοστό που δεν είναι μεγάλο, αλλά μη νομίζετε ότι γενικώς τα μεγέθη της Ηπείρου είναι πολύ μεγαλύτερα και σε άλλους τομείς. Είναι δηλαδή ένα αναμενόμενο ποσοστό της συνολικής ταχυδρομικής κίνησης, που κατά την περίοδο της πανδημίας, σημείωσε και μια μικρή άνοδο.

Το 2023 όμως, σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία της ΕΕΤΤ, η ταχυδρομική αγορά σημείωσε άνοδο: τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 11,3% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ενώ διακινήθηκαν 316 αντικείμενα, 2% αυξημένα σε σχέση με το 2022.

Προφανώς, το μερίδιο των ΕΛΤΑ δεν είναι το μεγαλύτερο. Το 2023 οι επιχειρήσεις με γενική άδεια αυξήθηκαν, ενώ στον τομέα των καθολικών υπηρεσιών, όπου δραστηριοποιείται ο Φορέας Παροχής Καθολικής Υπηρεσίας (ΦΠΚΥ-ΕΛΤΑ), υπάρχουν και 10 ιδιωτικές επιχειρήσεις, που είναι κάτοχοι Ειδικής Άδειας παροχής ταχυδρομικών υπηρεσιών.

Το ερώτημα είναι γιατί σε μια εποχή που εξιδανικεύεται η ιδιωτική επιχειρηματικότητα και δαιμονοποιείται η δημόσια υπηρεσία, οι κυβερνήσεις που ιδιωτικοποίησαν τα ΕΛΤΑ δεν φρόντισαν να εκμεταλλευτούν τις ίδιες, υποτίθεται, δυνατότητες, που δημιούργησαν την ιδιωτική αγορά.

Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι περισσότερο νοιάστηκαν για την τοποθέτηση «ημετέρων» αμφίβολης συχνά επιχειρηματικής ικανότητας, αλλά και ότι συστηματικά φρόντισαν να υποβαθμίσουν τις υπηρεσίες τους, με κενά προσωπικού, μηδενικές μόνιμες προσλήψεις σε θέσεις που απαιτούν μονιμότητα (όπως οι διανομείς), απαξίωση των υπηρεσιών κούριερ και συνεχή, συνειδητή υποχώρηση έναντι των ανταγωνιστών. Ενδεικτικό είναι ότι ενώ το βασικό κριτήριο για το κλείσιμο καταστημάτων είναι αν «γειτονεύουν» με άλλα, στην οδό Παπανδρέου, τα ΕΛΤΑ γειτόνευαν μόνο με ιδιωτικές εταιρίες ταχυμεταφορών…

Επίσης, το 2011, η αποστολή ενός εγγράφου στο εσωτερικό κόστιζε κατά μέσο όρο 3,47 ευρώ. Σήμερα, μια ιδιωτική κούριερ ζητάει διψήφια ποσά και αυτό δεν είναι σημάδι μιας λειτουργικής αγοράς.

Ένα ακόμα σημαντικό ερώτημα είναι γιατί τα ΕΛΤΑ, παρότι είχαν πρώτα το δίκτυο και τη δυνατότητα, δεν αξιοποίησαν ποτέ την «boxed» αλληλογραφία, η οποία κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος. Τώρα, ενώ έχει (και εδώ) δοθεί χώρος στον ανταγωνισμό, προβάλλεται ως «εναλλακτική» για ανθρώπους των οποίων συνήθως η εξοικείωση με τα ψηφιακά εργαλεία είναι πάρα πολύ μικρή. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι στην Ήπειρο δεν υπάρχουν σημεία PostBox.

Τέλος, αιωρείται η μόνιμη αντίφαση: μια πολιτική που υποτίθεται θέλει τον «επανεποικισμό» της επαρχίας, την ανακοπή της αστυφιλίας και της υπογεννητικότητας, αλλά αποψιλώνει με κάθετο τρόπο κάθε ίχνος υπηρεσίας αναφοράς που βρίσκεται στην επαρχία…

Στο νομό Ιωαννίνων υπάρχουν 19 καταστήματα και ταχυδρομικά πρακτορεία, σύμφωνα με τα ΕΛΤΑ:

• Πράμαντα
• Δωδώνη
• Σκλίβανη
• Κρυφοβό
• Δερβίζιανα
• Τσεπέλοβο
• Ζίτσα
• Βροσίνα
• Μεταμόρφωση
• Κεντρικό Ιωαννίνων
• Πέραμα
• Πεδινή
• Κόνιτσα (2)
• Μέτσοβο
• Μηλιά
• Μ. Περιστέρι
• Ανήλιο
• Δελβινάκι

Στους υπόλοιπους νομούς υπάρχουν:

12 στη Θεσπρωτία

6 στην Άρτα

10 στην Πρέβεζα