Σύνοδος ΝΑΤΟ: «Φοβού» τον Τραμπ και… αμερικανικά όπλα αγόραζε

Οι ηγέτες των χωρών-μελών ΝΑΤΟ σχεδιάζουν να ανακοινώσουν την Τρίτη στην Άγκυρα συμφωνίες πώλησης όπλων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, προκειμένου να δείξουν ότι ανταποκρίνονται στις εκκλήσεις των ΗΠΑ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες για την υπεράσπιση της Ευρώπης, πριν συναντηθούν με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τη σύνοδο κορυφής.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα ανακοινώσουν τις συμφωνίες αυτές στο πλαίσιο ενός φόρουμ της αμυντικής βιομηχανίας του ΝΑΤΟ, πριν ο Τραμπ φτάσει στην Άγκυρα για να συναντήσει τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν και να ενωθεί με τους υπόλοιπους ηγέτες της στρατιωτικής συμμαχίας για τη σύνοδο κορυφής, η οποία θα ξεκινήσει με δείπνο το βράδυ της Τρίτης.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι Ευρωπαίοι έχουν προχωρήσει σε «συγκλονιστικές αυξήσεις» στις αμυντικές δαπάνες, εν μέρει λόγω των φόβων για τη Ρωσία — οι οποίοι έχουν ενταθεί από την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022 — αλλά και επειδή ο Τραμπ είχε ασκήσει «εξαιρετικά έντονη» πίεση για να το πράξουν.

Ο Τραμπ κατηγορεί εδώ και καιρό τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι βασίζονται υπερβολικά στις ΗΠΑ για την άμυνά τους μέσω του Οργανισμού Βορειοατλαντικής Συνθήκης, ο οποίος προστατεύει την ήπειρο από τα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου.

«Δημιουργούμε τώρα μια συμμαχία που είναι βιώσιμη, όπου οι ΗΠΑ γνωρίζουν ότι πρόκειται για μια δίκαιη συμφωνία», δήλωσε ο Ρούτε στους δημοσιογράφους στην Άγκυρα την παραμονή της συνόδου κορυφής.

Ο Ρούτε δήλωσε τον περασμένο μήνα ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς ξόδεψαν 90 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα για την άμυνα, σε πραγματικούς όρους, το 2025 σε σύγκριση με το 2024, φτάνοντας συνολικά τα 570 δισεκατομμύρια δολάρια – μια αύξηση περίπου 20% μέσα σε ένα μόνο έτος.

Ο επικριτικός Τραμπ

Ωστόσο, ο Τραμπ επανέλαβε τις σκληρές επικρίσεις του εναντίον των άλλων μελών του ΝΑΤΟ τους τελευταίους μήνες, κατηγορώντας τα ότι δεν έκαναν αρκετά για να βοηθήσουν τις ΗΠΑ στον πόλεμό τους με το Ιράν και υπονοώντας ότι θα μπορούσε να αποχωρήσει από τη Συμμαχία ή να αγνοήσει τη συμφωνία αμοιβαίας άμυνας.

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν επίσης την απόσυρση στρατευμάτων από την Ευρώπη, μείωσαν τις δυνάμεις που διαθέτουν στα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ – συμπεριλαμβανομένου ενός αεροπλανοφόρου, αεροσκαφών ανεφοδιασμού, μαχητικών αεροσκαφών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών – και ξεκίνησαν μια εξαμηνιαία επανεξέταση της στρατιωτικής τους παρουσίας στην ήπειρο.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν στο Routers ότι είναι προετοιμασμένοι για την επανάληψη ορισμένων από τις πρόσφατες επικρίσεις του Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, αλλά ελπίζουν ότι ο Ερντογάν και ο Ρούτε θα αξιοποιήσουν τις στενές σχέσεις τους με τον πρόεδρο των ΗΠΑ για να διατηρήσουν την ισορροπία στη σύνοδο.

Ωστόσο, σημειώνουν ότι δεν μπορούν να είναι σίγουροι για ένα θετικό αποτέλεσμα, δεδομένων των παρατεταμένων εντάσεων σχετικά με τη Γροιλανδία και το Ιράν, καθώς και της ασταθούς σχέσης του Τραμπ με ορισμένους ηγέτες, όπως φάνηκε πρόσφατα στη διαμάχη του με την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζιόρτζια Μελόνι.

Συμφωνίες

Οι λεπτομέρειες των συμφωνιών για την προμήθεια όπλων που θα ανακοινωθούν την Τρίτη έχουν κρατηθεί μυστικές, σε μια προσπάθεια του ΝΑΤΟ να προκαλέσει εντύπωση στον τομέα των δημοσίων σχέσεων πριν από τη σύνοδο κορυφής.

Ωστόσο, η ολλανδή υπουργός Άμυνας Ντίλαν Γιεσίλγκοζ δήλωσε στο Reuters τη Δευτέρα ότι η χώρα της θα ανακοινώσει συμφωνίες και σχέδια αξίας άνω των 3 δισ. ευρώ (3,43 δισ. δολάρια), συμπεριλαμβανομένων συνεργασιών με το Βέλγιο στον τομέα της αεροπορικής άμυνας και με τη Βρετανία στον τομέα των πολεμικών πλοίων.