Τι είναι η ρήξη μηνίσκου και η ρήξη χιαστού

Οι τραυματισμοί του γόνατος αποτελούν συχνό φαινόμενο τόσο σε αθλητές όσο και σε άτομα που δεν έχουν έντονη φυσική δραστηριότητα. Δύο από τις πιο συνηθισμένες κακώσεις της άρθρωσης είναι η ρήξη μηνίσκου και η ρήξη χιαστού, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη σταθερότητα και τη λειτουργικότητα του γόνατος.

Οι μηνίσκοι είναι δύο ημισεληνοειδείς ινοχόνδρινες δομές που βρίσκονται ανάμεσα στο μηριαίο οστό και την κνήμη. Ο βασικός τους ρόλος είναι να λειτουργούν ως «αμορτισέρ», απορροφώντας τους κραδασμούς και κατανέμοντας τα φορτία που δέχεται η άρθρωση κατά την κίνηση. Αντίστοιχα, οι χιαστοί σύνδεσμοι – πρόσθιος και οπίσθιος – αποτελούν βασικούς σταθεροποιητές του γόνατος και ελέγχουν την κίνηση της κνήμης σε σχέση με το μηριαίο οστό.

Όταν κάποια από αυτές τις δομές τραυματιστεί, μπορεί να προκύψει ρήξη μηνίσκου ή ρήξη χιαστού, τραυματισμοί που συχνά εμφανίζονται σε αθλητικές δραστηριότητες αλλά και στην καθημερινότητα.

Αίτια τραυματισμών στο γόνατο

Η ρήξη μηνίσκου προκαλείται συνήθως από απότομες κινήσεις στροφής ή κάμψης του γόνατος, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια αθλημάτων όπως το ποδόσφαιρο ή η καλαθοσφαίριση. Σε νεότερα άτομα πρόκειται κυρίως για τραυματική κάκωση, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να είναι αποτέλεσμα εκφυλιστικών αλλοιώσεων του μηνίσκου.

Αντίστοιχα, η ρήξη χιαστού συμβαίνει συχνά μετά από έντονες και απότομες κινήσεις, όπως:

• αιφνίδια αλλαγή κατεύθυνσης
• απότομη επιβράδυνση
• στροφή του σώματος με το πόδι σταθερό στο έδαφος
• κακή προσγείωση μετά από άλμα

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ρήξη του οπίσθιου χιαστού συνδέσμου μπορεί να προκληθεί από άμεση πρόσκρουση στο γόνατο, όπως σε τροχαία ατυχήματα ή πτώσεις.

Συμπτώματα που εμφανίζονται

Τα συμπτώματα των τραυματισμών αυτών μπορεί να εμφανιστούν αμέσως ή λίγες ώρες μετά τον τραυματισμό.

Στην ρήξη μηνίσκου τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

• πόνος στο γόνατο
• οίδημα (πρήξιμο)
• δυσκαμψία
• αίσθημα αστάθειας
• «κλείδωμα» της άρθρωσης
• περιορισμός της κίνησης

Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ασθενής μπορεί να αισθανθεί ένα χαρακτηριστικό «κλικ» τη στιγμή του τραυματισμού.

Η ρήξη χιαστού, και ιδιαίτερα η ρήξη του πρόσθιου χιαστού, συχνά συνοδεύεται από:

• έντονο πόνο κατά τη στιγμή του τραυματισμού
• γρήγορη εμφάνιση οιδήματος
• αίσθημα ότι το γόνατο «φεύγει»
• δυσκολία στη βάδιση ή στη φόρτιση του σκέλους

Τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν με τον χρόνο, ωστόσο η αστάθεια της άρθρωσης συνήθως παραμένει.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση τόσο της ρήξης μηνίσκου όσο και της ρήξης χιαστού βασίζεται αρχικά στη λήψη αναλυτικού ιατρικού ιστορικού και στην κλινική εξέταση από εξειδικευμένο ορθοπεδικό.

Κατά την εξέταση εφαρμόζονται ειδικές δοκιμασίες που βοηθούν στην αξιολόγηση της σταθερότητας και της λειτουργίας του γόνατος. Σε περιπτώσεις υποψίας τραυματισμού, η επιβεβαίωση της διάγνωσης πραγματοποιείται με απεικονιστικές εξετάσεις, κυρίως με μαγνητική τομογραφία, η οποία μπορεί να αναδείξει με ακρίβεια το είδος και την έκταση της βλάβης.

Θεραπεία και αποκατάσταση

Η θεραπευτική αντιμετώπιση εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως ο τύπος της βλάβης, η ηλικία του ασθενούς και το επίπεδο δραστηριότητάς του.

Σε ορισμένες περιπτώσεις ρήξης μηνίσκου, ιδιαίτερα όταν η βλάβη είναι μικρή και το γόνατο παραμένει σταθερό, μπορεί να εφαρμοστεί συντηρητική αγωγή. Αυτή περιλαμβάνει ανάπαυση, παγοθεραπεία, ελαστική περίδεση, ανύψωση του σκέλους και αντιφλεγμονώδη φαρμακευτική αγωγή.

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή όταν υπάρχει σημαντική βλάβη, εφαρμόζεται χειρουργική αποκατάσταση με αρθροσκόπηση γόνατος. Μέσω μικρών τομών και ειδικών εργαλείων ο χειρουργός μπορεί να αφαιρέσει ή να συρράψει το κατεστραμμένο τμήμα του μηνίσκου.

Αντίστοιχα, στη ρήξη χιαστού, ιδιαίτερα σε νέους και δραστήριους ασθενείς, η αρθροσκοπική ανακατασκευή του συνδέσμου αποτελεί τη θεραπεία εκλογής, με στόχο την αποκατάσταση της σταθερότητας του γόνατος.

Η αποκατάσταση περιλαμβάνει πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και σταδιακή επανένταξη στις καθημερινές δραστηριότητες.

Επιστροφή στην καθημερινότητα

Με την κατάλληλη διάγνωση, θεραπεία και αποκατάσταση, οι περισσότεροι ασθενείς που αντιμετωπίζουν ρήξη μηνίσκου ή ρήξη χιαστού μπορούν να επιστρέψουν πλήρως στις δραστηριότητές τους. Η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι σημαντική, καθώς συμβάλλει στην αποφυγή μακροχρόνιων επιπλοκών, όπως η πρώιμη αρθρίτιδα του γόνατος.

Για περισσότερες πληροφορίες ή για αξιολόγηση από εξειδικευμένο ιατρό, μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον εξειδικευμένο στις επεμβάσεις γονάτου ορθοπεδικό χειρουργό Δρ. Γεώργιο Μπεσίρη.