Πρωτομαγιά του 1939: Οι φιέστες επί Μεταξά στα Γιάννενα

Πρωτομαγιά 1939: Η πόλη των Ιωαννίνων τιμά κι αυτή την Πρωτομαγιά, όχι την Πρωτομαγιά των διεκδικήσεων και της αλληλεγγύης των εργαζομένων αλλά την «Εθνική Πρωτομαγιά». Αυτήν που ο δικτάτορας Ιωάννης Μεταξάς απο-πολιτικοποίησε και φρόντισε να την εξελίξει σε μια γιορτή χαράς και να θέσει το εργατικό κίνημα υπό τον έλεγχο του καθεστώτος. Το 1937 την καθιέρωσε ως αργία, με τον ίδιο να ανακηρύσσεται σε «Πρώτο Εργάτη».

Το 1939, οι Γιαννιώτες τίμησαν την Πρωτομαγιά όπως όριζε το καθεστώς. Ως μια γιορτή για να τιμήσουν τον Μεταξά και τον βασιλιά, να τιμήσουν την «εθνική ιδέα». Ούτε λόγος, φυσικά, για απεργιακή κινητοποίηση ή κάποια συνδικαλιστική δράση. Ήταν απαγορευμένες.

Σε δημοσίευμα της εποχής εκείνης, με τίτλο «Ο εορτασμός της Εθνικής Πρωτομαγιάς», αναφέρεται ότι οι διοικήσεις όλων των εργατικών και υπαλληλικών οργανώσεων κρατώντας λάβαρα συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Αρχιμανδρείου. Στη συνέχεια πήγαν «υπό του κύματος ενός ενθουσιασμού και μιας χαράς» στους Αμπελοκήπους που είχαν οριστεί ως τόπος διασκέδασης και εορτασμού, με πολλούς να έχουν καταφτάσει από διάφορα σημεία της πόλης.

«Το κέντρον του εορτασμού είχεν καταλλήλως διακοσμησθή με κυανολεύκους εικόνας του Άνακτος και του Πρωθυπουργού και ενθουσιώδεις επιγραφάς επιμελεία της οργανωτικής επιτροπής του Εθνικού Εργατικού Κέντρου Ιωαννίνων» αναφέρεται στο δημοσίευμα.

Στη γιορτή αυτή μίλησαν μεταξύ άλλων ο εκπρόσωπος της Γενικής Διοίκησης Ηπείρου και ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ιωαννίνων. Ο πρώτος αφού εξήρε τον Μεταξά και τον βασιλιά, αναφέρθηκε στη σημασία της «πανελληνίου μέρας της εθνικής ημέρας εν συγκρίσει με τις απαισίας μνήμης κόκκινες πρωτομαγιές». Τρία χρόνια πριν, επί κυβέρνησης Μεταξά (στις 4 Αυγούστου θα ερχόταν η διδακτορία), η Χωροφυλακή είχε ανοίξει πυρ κατά διαδηλωτών καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη. Δώδεκα εργάτες σκοτώθηκαν και εκατοντάδες τραυματίστηκαν.

Στη συγκέντρωση-«γιορτή» στους Αμπελόκηπους, ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου ανέλαβε να εκφράσει την πίστη του εργαζόμενου λαού «προς τον πρώτον εργάτην, αρχηγόν της Κυβερνήσως, κ. Ιωάννης Μεταξάν».

Η γιορτή έκλεισε με την απόφαση να σταλούν ευχαριστήρια ψηφίσματα στην κυβέρνηση και με επιδοκιμασίες «υπέρ του οργανωτού των εθνικών δυνάμεων της χώρας Στρατηγού Μεταξά».