Πρέβεζα: ένα «πέρασμα» εδώ και αιώνες

Αυτή τη φορά το αφιέρωμα του «Τύπου Ιωαννίνων» για την προέλευση της ονομασίας χωριών και οικισμών, βγαίνει εκτός Ιωαννίνων. 

Πρέβεζα: παραθαλάσσια πόλη της Ηπείρου με μεγάλη ιστορία, που ξεκινά από τον 13^ο αιώνα.

Για την ετυμολογία του τοπωνυμίου έχουν γραφεί πολλά. Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Η ευρύτερα αποδεκτή είναι αυτή που θέλει την Πρέβεζα να έχει σλάβικη προέλευση και να σημαίνει «πέρασμα».

Ο ρωσογερμανός γλωσσολόγος Μαξ Βάσμερ (18861962), με εκτενή βιβλιογραφία πάνω στα σλαβικά τοπωνύμια, είχε υποστηρίξει τη σλάβικη προέλευση της λέξης «Πρέβεζα». Ωστόσο, ήταν της άποψης περί αλβανόφωνης ανάμιξης στη δημιουργία του τοπωνυμίου.

Ο καθηγητής γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Κώστας Ευ. Οικονόμου στη μελέτη του «Τα οικωνύμια του νομού Ιωαννίνων-Γλωσσολογική εξέταση» έχει υποστηρίξει την προέλευση του τοπωνυμίου από αλβανικό ουσιαστικό που σημαίνει «δρόμος, πέρασμα», αλλά και «μεταφορά, διαμετακόμιση».

Υπάρχει και μια τρίτη άποψη για την προέλευση του τοπωνυμίου, την οποία έχουν καταθέσει κάποιοι ερευνητές και λόγιοι. Αυτή θέλει το τοπωνύμιο «Πρέβεζα» να προέρχεται από την ιταλική λέξη prevesione, που σημαίνει προμήθεια. Την άποψη αυτή την είχε καταθέσει αρχικά ο λόγιος ιστοριοδίφης του 19^ου αιώνα Παναγιώτης Αραβαντινός: «Eικάζομεν δε, ότι εις την θέσιν ταύτην πρό τινος καιρού εδόθη το όνομα Πρέβεζα εκ των Νορμανδών ή Βενετών των εν τω Αμβρακικώ κόλπω φοιτώντων, όπου προσωρμίζοντο εκπλέοντες και εισπλέοντες επί προμηθεύσει τροφίμων ειδών. Τοιουτόν τι υπεμφαίνει τεκμήριον η λέξις Πρέβεζα εκγραικισθείσα από της Ιταλικής Πρεβεζιόνε (προμήθεια)».

Αρκετοί μελετητές, κατά τον 20^ο αιώνα, κατέρριψαν αυτή την ερμηνεία. Ο φιλόλογος και συγγραφέας Ηλίας Βασιλάς (1906-1982), που ερεύνησε τη νεότερη ιστορία της Πρέβεζας, σε ένα κείμενό του («Η Πρέβεζα και η ετυμολογία της λέξεως – εξ αφορμής ενός φυλλαδίου») ως απάντηση σε ισχυρισμό που ήθελε την Πρέβεζα να σημαίνει «Προμηθιούπολις» (κατ’ επέκταση της άποψης του Αραβαντινού), είχε απορρίψει με έμφαση τον ισχυρισμό αυτόν.

Ο ίδιος είχε υποστηρίξει ότι τη σλάβικη προέλευση της λέξης «Πρέβεζα». Μάλιστα, ανέφερε ότι τα της σλάβικης προέλευσης ενισχύει το γεγονός πως οι παλιότεροι Πρεβεζάνοι, οι ψαράδες, ονομάζονται Buranelli, «γιατί κατάγονταν από το δαλματικό νησί Burrano που βρίσκεται στο πέλαγος της Βενετίας».