8+1 πράγματα για το πάρκο Πυρσινέλλα

Το πάρκο Πυρσινέλλα –ή αλλιώς το Γιαννιώτικο Σαλόνι- των 200 στρεμμάτων είναι από τους δημόσιους χώρους που για διάφορους λόγους τις τελευταίες δεκαετίες δεν είχε τον ρόλο που θα έπρεπε. Η χρήση του από τους πολίτες ήταν περιορισμένη (με εξαίρεση τους αθλητικούς χώρους τένις). Ένα πάρκο που βρίσκεται στην είσοδο της πόλης και που η σημασία του ως χώρος πρασίνου ήταν και παραμένει αδιαμφισβήτητη.

Το νέο πάρκο Πυρσινέλλα διεκδικεί πια μια αισθητική και λειτουργική ενσωμάτωση στο αστικό τοπίο των Ιωαννίνων. Η ανάπλαση του πάρκου μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ με 9 εκατ. ευρώ δημιουργεί εκ των πραγμάτων πολλές προσδοκίες. Στα τέλη Ιουλίου, όπως θύμισε και ο αντιδήμαρχος Έργων Κώστας Γκόγκος κατά τη σημερινή συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής, οι εργασίες ανάπλασης θα πρέπει να ολοκληρωθούν.

Ο κ. Γκόγκος επεσήμανε επίσης την ανάγκη και την πρόθεση της δημοτικής αρχής να καταθέσει μια ολοκληρωμένη πρόταση για τη διαχείριση του πάρκου.

 Η δημοτική αρχή έχει χαρακτηρίσει ουκ ολίγες φορές έναν δύσκολο γρίφο τα της συντήρησης και λειτουργίας του πάρκου λόγω του υψηλού κόστους.

Από τις πρώτες εκκρεμότητες που θα πρέπει να επιλυθούν πάντως είναι η λειτουργία του κεντρικού κτιρίου, του εστιατορίου. Η διαδικασία που θα ακολουθηθεί, θα είναι αυτή της μίσθωσης. 

Ωστόσο, θα πρέπει να γίνει όλη η απαραίτητη προετοιμασία-διεργασία και κυρίως να αναζητηθεί και να βρεθεί ο κατάλληλος επενδυτής.

Ας δούμε, όμως μερικά πράγματα που σχετίζονται με τις αλλαγές (κι όχι μόνο) που επήλθαν ή επέρχονται -με την ανάδοχο εταιρία να έχει να κλείσει τις διάφορες εκκρεμότητες εντός σύντομου χρονικού διαστήματος- στο πάρκο Πυρσινέλλα.

1.Οι διαδρομές

Η κεντρική διαδρομή είναι αυτή που ενώνει τις δύο κύριες εισόδους του πάρκου –την είσοδο από την πλευρά της εθνικής οδού και την είσοδο από την πλευρά της Ανατολής. Η διαδρομή αυτή επιστρώνεται με κυβόλιθο από γρανίτη. Υπάρχουν δύο περιπατητικές διαδρομές, μια μεγάλη και μια μικρή με «δάπεδο» (επιστρωμένο με στεγανό κονίαμα). 

Η μεγάλη διαδρομή, μήκους 1,5 χλμ, περιλαμβάνει και ποδηλατόδρομο. Η μικρή διαδρομή είναι μήκους 0,8 χλμ.

2. Oι βοτανικοί κήποι

Στα αριστερά της κεντρικής εισόδου του πάρκου Πυρσινέλλα, στο όριό του με την εθνική οδό, έχουν δημιουργηθεί βοτανικοί-εκπαιδευτικοί κήποι σε έκταση 3,5 στρεμμάτων. 

Τα παρτέρια είναι εξάγωνα, παραπέμποντας σε μια «κυψέλη». Τα φυτά προς καλλιέργηση, είναι αρωματικά βότανα και λουλούδια, όπως λεβάντα, μελισσόχορτο, λεμονοθύμαρο, μαντζουράνα, κ.α.

3. Το πάρκο ζώων συντροφιάς

Το πάρκο ζώων συντροφιάς, 11 στρεμμάτων, διαχωρίζεται σε δύο ανεξάρτητα τμήματα: ένα για τα μεγάλα ζώα και ένα για τα μικρά ζώα. Η πρόσβαση στους δύο χώρους του πάρκου ζώων πραγματοποιείται μέσω ανεξάρτητων εισόδων-εξόδων. Εντός των χώρων, υπάρχουν διάφορες κατασκευές όπως τραμπάλες, τσουλήθρες, διάδρομοι σκύλων, εμπόδια, κ.α.

4. Οι ανοιχτοί χώροι άθλησης

Μετά τα γήπεδα τένις, έκταση 4,5 στρεμμάτων διαμορφώνεται για τη δημιουργία χώρου αθλητικών δραστηριοτήτων με χλοοτάπητα. Όπως και χώροι για δύο πίστες πετάνκ και υπαίθριο γυμναστήριο. Στον αθλητικό αυτόν «πυρήνα», τοποθετείται αστικός εξοπλισμός όπως παγκάκια, τραπέζια πικ νικ κλπ.

5. Παγκάκια και ξαπλώστρες

Ο αστικός εξοπλισμός είναι πλούσιος. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τη μελέτη, τοποθετούνται σχεδόν 150 παγκάκια. Συν πάγκοι, κάδοι απορριμμάτων, πέργκολες και ξαπλώστρες (16 στον αριθμό γύρω από τη μεγάλη λίμνη). 

Στη μελέτη, προβλέπεται και η τοποθέτηση 200 ξύλινων φωλιών για πουλιά.

6. Η μεγάλη λίμνη

Στο πάρκο Πυρσινέλλα υπάρχουν τρεις λίμνες –μια μεγάλη, 1000 τμ, και δύο μικρές.

Στην περιοχή της μεγάλης λίμνης, η οποία έχει ξαναγεμίσει με νερό, θα διαμορφωθεί ένας χώρος οργανωμένης στάσης και ήπιων πολιτιστικών εκδηλώσεων.

 Στο «νησάκι», στο οποίο θα οδηγούν δύο μεταλλικές γέφυρες με ξύλινο δάπεδο, γίνεται ένα «κατάστρωμα» 100 τμ το οποίο θα λειτουργεί ως μια μικρή πολιτιστική σκηνή. Απέναντι από τη σκηνή, στην παρόχθια ζώνη, θα στηθούν κατασκευές προσωρινού χαρακτήρα, οι οποίες θα έχουν τη μορφή κερκίδας.

Περιμετρικά της λίμνης θα γίνει μια διαδρομή η οποία θα επενδυθεί με ξύλινο δάπεδο τύπου deck. Χώροι υγιεινής (και για ΑμεΑ) θα δημιουργηθούν σε γειτονικό κτίριο. Ένα μέρος του κτιρίου θα διαμορφωθεί ως χώρος αποθήκης για τις ανάγκες των πολιτιστικών εκδηλώσεων.

7. Το πράσινο

Σύμφωνα με τη φυτοτεχνική μελέτη, στο πάρκο Πυρσινέλλα των 200 στρεμμάτων, η απογραφή του 2022 κατέδειξε 4.611 δέντρα (με κυρίαρχο είδος τη μαύρη πεύκη) και χιλιάδες θάμνους.

Πολλά δέντρα απομακρύνθηκαν για διάφορους λόγους: επειδή ήταν άρρωστα, σπασμένα ή γερασμένα, επειδή εκτιμήθηκε η ανάγκη αραίωσης του δάσους, επειδή  απαιτήθηκε από τις ανάγκες των εργασιών (δημιουργία του χώρου στάθμευσης, διάνοιξη των διαδρομών). Έχουν φυτευτεί νέα δέντρα, διαφόρων μεγεθών, κυρίως πλατύφυλλα.

8. Οι «έξυπνες εφαρμογές»

Aπό τα 9 εκατ. ευρώ που κόστισε η ανάπλαση του πάρκου Πυρσινέλλα, τα 696.000 ευρώ (στον διαγωνισμό συμμετείχε μόνο μια ένωση εταιριών, που έδωσε έκπτωση μόλις 11.000 ευρώ) προορίζονται για «έξυπνες εφαρμογές». Τι περιλαμβάνει το πακέτο; Ένα πληροφοριακό σύστημα πολιτικής προστασίας ανίχνευσης πυρκαγιάς, σημεία ασύρματης πρόσβασης στο διαδίκτυο, σύστημα διαχείρισης και ελέγχου άρδευσης, μια εφαρμογή επαυξημένης πραγματικότητας για την ανάδειξη των εκπαιδευτικών κήπων, μια έξυπνη διάβαση με παράλληλη συλλογή στατιστικών κυκλοφορίας, δύο infokiosks και πέντε έξυπνα παγκάκια. Το ένα από τα έξυπνα παγκάκια κοστίζει 51.614 ευρώ!

Η σύμβαση για το έργο αυτό υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2023. Η υλοποίηση της, λόγω των κατασκευαστικών εργασιών ανάπλασης, πήρε πολλές παρατάσεις. Η παράδοση και εγκατάσταση των «έξυπνων εφαρμογών» πρέπει να γίνει μέχρι 31 Ιουλίου.

Και κάτι τελευταίο: Γιατί «Πυρσινέλλα»; 

Η ιστορία του πάρκου ξεκινά στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν η περιοχή αποκαλούνταν Τοπ Αλτί (με τη συγκεκριμένη ονομασία περιγραφόταν μια περιοχή εντός της ακτίνας βολής των όπλων που είχαν τοποθετηθεί σε φρούριο). Αποτελούνταν από αγρούς και εξουσιαζόταν από τον Μπεμπρή Βέη.

Το 1872, ο Μπεμπρής Βέης φέρεται να μεταβίβασε το δικαίωμα εξουσίασης (τεσσαρούφ) των αγρών προς καλλιέργεια στην Αμαλία Δαλέση, μετέπειτα Αμαλία Βεργωτή, με έγγραφο τίτλο, το λεγόμενο «ταπί», του οθωμανικού κτηματολογίου. 

Η έκταση έφτασε τελικά στην κυριότητα του Βασίλειου Πυρσινέλλα, που είχε διατελέσει δήμαρχος της πόλης τη δεκαετία του ΄20 και ο οποίος είχε παντρευτεί τη Μαρία Βεργωτή. Ο Πυρσινέλλας πέθανε το 1959, αφήνοντας την περιουσία του στον Δήμο Ιωαννιτών. Η διαθήκη του προέβλεπε για την έκταση του Τοπ Αλτί να γίνει πάρκο. Το πρώτο ουσιαστικό βήμα έγινε το 1968 με τη φύτευση τουλάχιστον 3.000 δενδρυλλίων, κυρίως από μαύρη και τραχεία πεύκη. Τη δεκαετία του ’70, κατασκευάστηκε, με τη συνδρομή του τότε Νομαρχιακού Ταμείου, το τουριστικό περίπτερο, που έμελλε να προσδώσει στο πάρκο και την ονομασία «Γιαννιώτικο Σαλόνι».