Πομποδέκτες: γιατί οι παραχωρησιούχοι δεν έχουν έναν κοινό;

Στην Ελλάδα κυκλοφορούν 1.887.105 πομποδέκτες, τα μηχανήματα που επιτρέπουν τη γρήγορη και «αδιαμεσολάβητη» διέλευση από τα διόδια, ενίοτε με κάποιες εκπτώσεις, στο πανάκριβο συνήθως αντίτιμο των ιδιωτικών αυτοκινητοδρόμων.

Το 2025 η εξάπλωσή τους είναι τέτοια, που αντιστοιχούν σε λίγο πάνω από το 50% των συναλλαγών διοδίων που έγιναν στην Ελλάδα.

Γιατί όμως υπάρχουν τόσο πολλοί και σε τι χρησιμεύουν τελικά;

Διαβάστε επίσης: 5,4 ευρώ τα διόδια στην Τύρια το 2028;

Καταρχάς, ο αριθμός τους αντιστοιχεί στο 26,5% των οχημάτων που κυκλοφορούν στην Ελλάδα (στοιχεία Ellastronin και ΕΛΣΤΑΤ).

Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι αντιστοιχεί ένας μοναδικός πομποδέκτης για κάθε όχημα.

Τα μηχανηματάκια στην Ελλάδα, παρότι (ευτυχώς) έχουν διαλειτουργική χρήση, δηλαδή δουλεύουν στα διόδια δρόμων ιδιοκτησίας (ή διαχείρισης…) άλλων παραχωρησιούχων από αυτούς που τα έχουν εκδώσει, δεν εξασφαλίζουν τις τυχόν εκπτώσεις και στους άλλους δρόμους.

Οπότε, αν ένας οδηγός κινείται συχνά και θέλει να πληρώνει κατά τι λιγότερο, πρέπει να έχει περισσότερα από ένα μηχανηματάκια στο αυτοκίνητό του.

Επίσης, οι ελληνικοί πομποδέκτες είναι άχρηστοι εκτός Ελλάδας.

Το ελληνικό σύστημα e‑pass δεν είναι ακόμη συνδεδεμένο στο ευρωπαϊκό EETS (European Electronic Toll Service). Αντίστροφα, οι πομποδέκτες του ευρωπαϊκού συστήματος είναι άχρηστοι στην Ελλάδα.

Φυσικά, υπάρχουν ερωτήματα όπως για παράδειγμα, γιατί δεν εφαρμόζεται στην Ελλάδα το… «στοιχειωμένο» πλέον σύστημα της βινιέτας, με εφάπαξ χρέωση συνήθως στην έξοδο από τον αυτοκινητόδρομο.

Παρότι το σύστημα «αναλογικών» διοδίων (η βινιέτα είναι πιο ακριβής ονομασία καθότι η χρέωση είναι ήδη αναλογική) έχει ανακοινωθεί πολλές φορές τα τελευταία 15 χρόνια (τελευταία φορά το 2021), δεν εφαρμόζεται.

Η αίσθηση είναι ότι οι παραχωρησιούχοι δεν αισθάνονται και πολύ… άνετα, παρότι οι λεόντιες συμφωνίες που έχουν, τους εξασφαλίζουν, όχι μόνο το δικαίωμα να αυξάνουν τα διόδια διαρκώς, αλλά και να χρηματοδοτούνται από το δημόσιο για τις «απώλειες» που ενδεχομένως καταγράφουν.

Η Νέα Εγνατία για παράδειγμα, η οποία κατάργησε όλες τις εκπτώσεις που περιλάμβανε το epass της και απαντάει ότι δεν προβλέπονται εκπτωτικά προγράμματα για την επόμενη πενταετία (!).

Η ΕΕ από την άλλη, σκοπεύει να κάνει ενιαίες συμβάσεις για όλες τις διελεύσεις στην έκταση ευθύνης της.

Η πρόταση περιλαμβάνει ένα ψηφιακό πάσο που θα «περνάει» σε όλα τα διόδια και θα αντικαταστήσει τους παραδοσιακούς σταθμούς, μέχρι το 2031. Τα επόμενα δύο χρόνια θα είναι κρίσιμα σχετικά με τον καθορισμό του νομικού πλαισίου, που θα επεκταθεί για όλα τα οχήματα και όχι μόνο τα βαρέα, όπως εν μέρει ισχύει σήμερα.