To «εμπόδιο» του καθεστώτος προστασίας Natura επιχειρεί να υπερπηδήσει διάταξη σε σχέδιο νόμου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας του υπουργείου Περιβάλλοντος, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.
Η εν λόγω διάταξη έρχεται να επιτρέψει την πολεοδόμηση τμημάτων της περιφερειακής ζώνης Natura, από τη στιγμή που τα τμήματα αυτά (τα μελλοντικά οικόπεδα δηλαδή) βρίσκονται σε επαφή με πόλη ή με οικισμούς –συν κάποιους άλλους όρους. Είναι προφανές ότι η διάταξη αυτή αφορά άμεσα πόλεις όπου οι εκτός σχεδίου περιοχές βρίσκονται σε Natura, όπως είναι τα Γιάννενα.
Το υπουργείο, που είχε προαναγγείλει από πέρσι μια σχετική ρύθμιση, επιδιώκει να επιτύχει «την άναρχη εκτός σχεδίου δόμηση» (μετατρέποντάς την σε εντός σχεδίου δόμηση) και «μια ισορροπημένη ανάπτυξη που να ικανοποιεί ορθολογικά τις πληθυσμιακές ανάγκες, να διατηρεί την ποιότητα ζωής και να διαφυλάσσει το φυσικό κεφάλαιο και τη βιοποικιλότητα», όπως αναφέρει.
Φυσικά, τα περί πληθυσμιακών αναγκών παραμένουν ένα ερώτημα που τα κατά τόπους Πολεοδομικά Σχέδια, τα οποία εκπονούνται αυτή την περίοδο, πρέπει να επιλύσει. Οι μελετητές του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου Ιωαννίνων, στην παρουσίαση που είχαν κάνει τον περασμένο Σεπτέμβριο, είχαν αναφερθεί στο σενάριο των επεκτάσεων αλλά και του σχεδίου πόλης, με την επισήμανση όμως, βάσει των δεδομένων που υπάρχουν, ότι δεν μπορεί να προωθηθεί λόγω Natura.
Η δημοτική αρχή Ιωαννίνων είχε ξεκαθαρίσει ότι επιθυμεί τις «λελογισμένες και στοχευμένες επεκτάσεις», ασκώντας και σχετική πίεση στο υπουργείο Περιβάλλοντος. Με αφορμή τη σχετική διάταξη στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου που ανοίγει τον δρόμο στην οικοπεδοποίηση περιοχών Natura, o δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας αναφέρει σε ανάρτησή του στα social media: «Η εξέλιξη αυτή μας κάνει να αισιοδοξούμε ότι μπαίνουμε σε μια πιο ρεαλιστική και λειτουργική προσέγγιση, που πάνω από όλα σέβεται το περιβάλλον, αλλά ταυτόχρονα λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Όπως επανειλημμένως έχουμε διατυπώσεις τις θέσεις μας ως δημοτική αρχή, μιλάμε για λελογισμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες επεκτάσεις».
Εκτός από τις «λελογισμένες επεκτάσεις», η δημοτική αρχή έχει καταθέσει τη θέση να παραμείνουν αδόμητες οι περιφερειακές παραλίμνιες εκτάσεις και να θεσμοθετηθεί το οικολογικό πάρκο Κατσικά.
O βουλευτής Ιωαννίνων της ΝΔ Γιώργος Αμυράς, από την πλευρά, έσπευσε να υποδείξει… τις υπό πολεοδόμηση περιοχές. Κι αυτές δεν είναι άλλες από τις παραλίμνιες περιοχές του Μάτσικα, της Αμφιθέας και των Λογγάδων.
«Με το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ δίνεται μια δίκαιη και ισορροπημένη λύση σε ένα πρόβλημα δεκαετιών για την παραλίμνια περιοχή των Ιωαννίνων. Διασφαλίζεται η προστασία της λίμνης Παμβώτιδας και ταυτόχρονα αποκαθίσταται η ασφάλεια δικαίου για τους πολίτες, με σαφείς κανόνες και προϋποθέσεις για τις χρήσεις γης και την ανάπτυξη της περιοχής» αναφέρει σε δήλωσή του.
Ο κ. Αμυράς συγχαίρει τον υπουργό Στ. Παπασταύρου και προσθέτει ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του στο υπουργείο, από τη θέση του υφυπουργού, «είχαμε ξεκινήσει τις απαραίτητες διαδικασίες για να φθάσουμε στο σημερινό επιθυμητό αποτέλεσμα» -σε μια προσπάθεια προφανώς να κατοχυρώσει για τον ίδιο ένα πολιτικό όφελος.
Ένα άλλο πολιτικό πρόσωπο που έσπευσε επίσης να εκφράσει την ικανοποίησή του για τη διάταξη. Πρόκειται για τον επικεφαλής της παράταξης «Γιάννενα-Όμορφη Πόλη» Παντελή Κολόκα, ο οποίος, με κάθε ευκαιρία στο Δημοτικό Συμβούλιο, δεν παύει να υπενθυμίζει το άρθρο 17 του Συντάγματος περί προστασίας της ιδιοκτησίας, χωρίς να έχει επικαλεστεί ποτέ το άρθρο 24 του Συντάγματος περί προστασίας του περιβάλλοντος.
Μετά τον κ. Αμυρά και ο κ. Κολόκας αναφέρεται στις παραλίμνιες περιοχές του Μάτσικα, της Αμφιθέας, των Λογγάδων, του Περάματος κλπ. «Η λίμνη είναι το ζωντανό σύμβολο της πόλης, αποτελεί ωστόσο αδήριτη ανάγκη να υπάρχουν κανόνες δυναμικής ισορροπίας μεταξύ ανθρωπογενούς και φυσικής δραστηριότητας χωρίς αποκλεισμούς της μιας έναντι της άλλης» αναφέρει σε γραπτή του δήλωση.
Η γειτνίαση με πόλη ή οικισμό δεν είναι η μόνη προϋπόθεση για πολεοδόμηση τμήματος περιοχής Natura. Θα πρέπει να συντρέχουν κι άλλες προϋποθέσεις. Καταρχάς, η συνολική προς πολεοδόμηση έκταση να μην ξεπερνάει το 20% της περιφερειακής ζώνης, της Ζώνης Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων, όπως αποκαλείται.
Ένας ακόμη όρος: από την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για Natura να κρίνεται η επέκταση του σχεδίου πόλης σε Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων (όπου επιτρέπονται αρκετές ανθρωπογενείς χρήσεις) συμβατή με το προστατευόμενο αντικείμενο –σημειωτέον ότι, όπως κι άλλες ΕΠΜ, έτσι και αυτή της λίμνης Παμβώτιδας εκκρεμεί εδώ και πολλά χρόνια.
Και τέλος: η πολεοδόμηση πρέπει να κρίνεται αναγκαία και να εξειδικεύεται στο πλαίσιο του Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της περιοχής, και υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις που θέτει η εγκεκριμένη ΕΠΜ.
Με άλλα λόγια, η όποια πολεοδόμηση –πού θα γίνει και σε ποιο ποσοστό- θα πρέπει να τεκμηριωθεί από το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο του Δήμου Ιωαννιτών, λαμβάνοντας υπόψη και την (μη εγκεκριμένη ακόμη) Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη. Υπενθυμίζεται ότι η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος της Λίμνης.
Mε την κλιματική αλλαγή δε, να έχει πολλές επιπτώσεις, η όποια πολεοδόμηση θα πρέπει να γίνει βάσει και του σχεδίου διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας.