Ουκρανία: Έτοιμος για «αξιοπρεπή» ειρηνευτική συμφωνία ο Ζελένσκι

Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε χθες Πέμπτη μια «αξιοπρεπή» ειρηνευτική συμφωνία για τη χώρα του, μετά τη συνάντηση που είχε στο Κίεβο με κορυφαίο αξιωματούχο της κυβέρνησης των ΗΠΑ ο οποίος του παρουσίασε το σχέδιο της Ουάσινγκτον για τον τερματισμό της ρωσικής

Αρκετά αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι, σύμφωνα με το σχέδιο, το Κίεβο θα παραχωρήσει περιοχές του Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία που εξακολουθεί να ελέγχει, θα μειώσει το μέγεθος του στρατού του και θα δεσμευτεί να μην ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

Δεν είναι σαφές σε ποιο βαθμό η Ουκρανία συμμετείχε στη σύνταξη του σχεδίου, αλλά η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ συνεργάστηκαν «εξίσου και με τις δύο πλευρές».

Σε ξεχωριστή δήλωση, το γραφείο του Ζελένσκι ανέφερε ότι η Ουκρανία «συμφώνησε να εργαστεί πάνω στις διατάξεις του σχεδίου με τρόπο που θα οδηγήσει σε ένα δίκαιο τέλος του πολέμου».

Οι ΗΠΑ παρουσίασαν ένα σχέδιο πρότασης για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, το οποίο κυρίως προβλέπει ότι το Κίεβο θα παραχωρήσει στη Ρωσία τις επαρχίες Ντονέτσκ και Λουχάνσκ και ότι η Μόσχα θα επανενταχθεί στη G8.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ, ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εργάστηκαν «διακριτικά» για την κατάρτιση του σχεδίου επί σχεδόν έναν μήνα.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι σκοπεύει να το συζητήσει με τον Αμερικανό ομόλογό του «τις επόμενες ημέρες».

Παρά την χλιαρή αντίδραση του Κιέβου στο σχέδιο, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι «εκτιμά τις προσπάθειες του Προέδρου Τραμπ και της ομάδας του να επαναφέρουν την ασφάλεια στην Ευρώπη» – ίσως ένας τρόπος να κρατήσει τον Αμερικανό πρόεδρο στο πλευρό του, παρά την προφανή ήπια προσέγγιση της κυβέρνησής του προς τη Ρωσία.

Στην απογευματινή ομιλία του την Πέμπτη, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία χρειάζεται μια «άξια ειρήνη» και ότι πρέπει να γίνεται σεβαστή η «αξιοπρέπεια του ουκρανικού λαού».

Όταν ρωτήθηκε αν η Ευρώπη συμμετείχε στη διαδικασία σύνταξης του σχεδίου, η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, απάντησε: «Όχι, από όσο γνωρίζω».

«Για να λειτουργήσει οποιοδήποτε σχέδιο, χρειάζεται τη συμμετοχή των Ουκρανών και των Ευρωπαίων», πρόσθεσε.

Η Μόσχα υποβάθμισε τη σημασία του σχεδίου, το οποίο σύμφωνα με φήμες περιλαμβάνει 28 σημεία.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι, αν και υπήρξαν «επαφές» με τις ΗΠΑ, δεν υπήρξε «καμία διαδικασία που θα μπορούσε να ονομαστεί ‘διαβουλεύσεις’»

Ακολουθούν τα 28 σημεία του σχεδίου, όπως τα παρουσιάζει το AFP:

1. Επιβεβαιώνεται η κυριαρχία της Ουκρανίας.
2. Θα συναφθεί συνολική συμφωνία μη επίθεσης μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ευρώπης· όλες οι εκκρεμότητες των τελευταίων 30 ετών θεωρούνται λυμένες.
3. Η Ρωσία δεσμεύεται να μην εισβάλει σε γειτονικές χώρες και το ΝΑΤΟ να μην επεκταθεί περαιτέρω.
4. Θα υπάρξει διάλογος Ρωσίας–ΝΑΤΟ, με μεσολάβηση ΗΠΑ, για ασφάλεια, αποκλιμάκωση και οικονομική συνεργασία.
5. Η Ουκρανία θα λάβει αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.
6. Ο ουκρανικός στρατός περιορίζεται σε 600.000 προσωπικό.
7. Η Ουκρανία ενσωματώνει στο Σύνταγμά της ότι δεν θα γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Το ΝΑΤΟ ενσωματώνει ότι δεν θα δεχθεί την Ουκρανία στο μέλλον.
8. Το ΝΑΤΟ δεν θα σταθμεύει στρατεύματα στην Ουκρανία.
9. Ευρωπαϊκά μαχητικά αεροσκάφη θα σταθμεύουν στην Πολωνία.
10. Εγγυήσεις ΗΠΑ: -Οι ΗΠΑ λαμβάνουν αντάλλαγμα για την παροχή εγγύησης. -Αν η Ουκρανία εισβάλει στη Ρωσία → χάνει την εγγύηση. -Αν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία → επανέρχονται όλες οι κυρώσεις, ακυρώνεται η αναγνώριση των νέων συνόρων και ενεργοποιείται «αποφασιστική στρατιωτική απάντηση». -Αν η Ουκρανία εκτοξεύσει πύραυλο σε Μόσχα ή Αγ. Πετρούπολη χωρίς αιτία → η εγγύηση ακυρώνεται.
11. Η Ουκρανία μπορεί να γίνει μέλος της ΕΕ και λαμβάνει προσωρινή προτιμησιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
12. Σχέδιο ανοικοδόμησης της Ουκρανίας a. Δημιουργία Ταμείου Ανάπτυξης Ουκρανίας (τεχνολογία, data centres, AI κ.λπ.). b. Κοινή ανοικοδόμηση και λειτουργία του ουκρανικού δικτύου φυσικού αερίου. c. Αποκατάσταση και ανασυγκρότηση πόλεων και οικισμών. d. Ανάπτυξη υποδομών. e. Εξόρυξη ορυκτών και φυσικών πόρων. f. Ειδικό πακέτο χρηματοδότησης από την Παγκόσμια Τράπεζα.
13. Ρωσία – οικονομική επανένταξη a. Σταδιακή άρση κυρώσεων. b. Μακροπρόθεσμη συμφωνία ΗΠΑ–Ρωσίας για ενέργεια, πόρους, υποδομές, AI, data centres και έργα εξόρυξης σπάνιων μετάλλων στην Αρκτική. c. Επανένταξη της Ρωσίας στο G8.
14. Παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία 100 δισ. δολάρια κατευθύνονται στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, με τις ΗΠΑ να λαμβάνουν το 50% των κερδών. Η Ευρώπη προσθέτει άλλα 100 δισ. δολάρια. Τα υπόλοιπα παγωμένα κεφάλαια αποδεσμεύονται. Το υπόλοιπο ποσό πηγαίνει σε αμερικανορωσικό επενδυτικό σχήμα για κοινά έργα — στόχος η δημιουργία αλληλεξάρτησης ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος νέας σύγκρουσης.
15. Δημιουργία αμερικανορωσικής ομάδας εργασίας για την ασφάλεια και την εφαρμογή της συμφωνίας.
16. Η Ρωσία κατοχυρώνει νομικά την πολιτική μη επίθεσης σε Ευρώπη και Ουκρανία.
17. ΗΠΑ και Ρωσία παρατείνουν συμφωνίες πυρηνικού ελέγχου (π.χ. START I).
18. Η Ουκρανία παραμένει μη πυρηνικό κράτος.
19. Ζαπορίζια: Ο πυρηνικός σταθμός λειτουργεί υπό IAEA· η ηλεκτρική ενέργεια μοιράζεται 50%-50% Ρωσία–Ουκρανία.
20. Εκπαιδευτικά & κοινωνικά μέτρα Προγράμματα κατά ρατσισμού και μισαλλοδοξίας σε διοίκηση και σχολεία. Η Ουκρανία υιοθετεί κανονισμούς ΕΕ για θρησκευτική ανοχή και προστασία γλωσσικών μειονοτήτων. Τερματισμός διακρίσεων σε ΜΜΕ και εκπαίδευση για Ρώσους/Ουκρανούς. Απόρριψη και απαγόρευση ναζιστικής ιδεολογίας.
21. Εδαφικές ρυθμίσεις α. Κριμαία, Λουχάνσκ και Ντονέτσκ αναγνωρίζονται ως de facto ρωσικά, ακόμη και από τις ΗΠΑ. β. Χερσώνα και Ζαπορίζια παγώνουν στη γραμμή επαφής (de facto αναγνώριση). γ. Η Ρωσία εγκαταλείπει άλλα συμφωνημένα τμήματα που ελέγχει εκτός των πέντε περιοχών. δ. Η Ουκρανία αποσύρεται από το τμήμα του Ντονέτσκ που ελέγχει. Η ζώνη αυτή γίνεται ουδέτερη αποστρατιωτικοποιημένη περιοχή, διεθνώς αναγνωρισμένη ως ρωσική. Η Ρωσία δεν θα εισέλθει στη ζώνη.
22. Κανένα μέρος δεν μπορεί να αλλάξει τα νέα εδαφικά όρια με τη βία· οι εγγυήσεις ασφαλείας ακυρώνονται σε περίπτωση παραβίασης.
23. Η Ρωσία δεν θα εμποδίζει την Ουκρανία να χρησιμοποιεί τον Δνείπερο· θα υπάρξουν συμφωνίες για ελεύθερη μεταφορά σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα.
24. Ανθρωπιστική επιτροπή α. Ανταλλαγή αιχμαλώτων και σορών «όλοι για όλους». β. Επιστροφή όλων των πολιτών που κρατούνται, συμπεριλαμβανομένων παιδιών. γ. Πρόγραμμα οικογενειακής επανένωσης. δ. Μέτρα για ανακούφιση θυμάτων πολέμου.
25. Η Ουκρανία διεξάγει εκλογές σε 100 ημέρες.
26. Πλήρης αμνηστία για όλες τις πλευρές· καμία μελλοντική απαίτηση ή δίωξη.
27. Η συμφωνία είναι νομικά δεσμευτική· θα εποπτεύεται από το Peace Council υπό τον Ντόναλντ Τραμπ· παραβιάσεις επιφέρουν κυρώσεις.
28. Η κατάπαυση πυρός ισχύει μόλις και οι δύο πλευρές αποσυρθούν σε συμφωνημένα σημεία.

Με πληροφορίες από BBC, ΑΠΕ-ΜΠΕ