Όταν λεγόταν Ίσβορος

Ένα αφιέρωμα του «Τύπου Ιωαννίνων» στην προέλευση της ονομασίας χωριών και οικισμών του νομού Ιωαννίνων

Ο Αμάραντος είναι ένα από τα χωριά που ανήκουν στην πολιτιστική ενότητα των Μαστοροχωρίων. Είναι χτισμένος στις πλαγιές του Γράμμου και διοικητικά ανήκει στον Δήμο Κόνιτσας.

Το χωριό είναι ιδιαίτερα γνωστό για τα ιαματικά ατμόλουτρα, μοναδικά στο είδος τους. Τα ατμόλουτρα Αμάραντου, σε υψόμετρο 1260, αναγνωρίστηκαν επίσημα (βάσει των ισχυουσών προδιαγραφών) ως ιαματικά το 2018. Τα λουτρά αυτά λειτουργούν με ατμό που αναδύεται από τη γη (βράχους). Η θερμοκρασία του ατμού ανέρχεται στους 33-38° C.

Ο Αμάραντος απέκτησε τη σημερινή του ονομασία του 1927 –την περίοδο μετονομασίας πολλών τοπωνυμίων στην Ελλάδα. Η προηγούμενη, επί αιώνες, ονομασία του ήταν Ίσβορος. Επρόκειτο για μια σλάβικη λέξη, σύμφωνα με τον ρωσογερμανό γλωσσολόγο Μαξ Βάσμερ (1886-1963), ο οποίος ασχολήθηκε με τα σλάβικα τοπωνύμια στην Ελλάδα. Ο Βάσμερ υποστήριξε λοιπόν ότι το τοπωνύμιο προέρχεται από σλάβικη λέξη που σημαίνει «πηγή».

Ένα από τα σημαντικά μνημεία του χωριού είναι ο ναός του Αγίου Γεωργίου που χτίστηκε στα τέλη του 19^ου αιώνα. Στο ναό υπάρχουν αγιογραφίες τις οποίες έχουν φιλοτεχνήσει Χιοναδίτες ζωγράφοι.

Κοντά στο χωριό υπάρχει και το διατηρητέο μονότοξο γεφύρι του Μύλου το οποίο γεφυρώνει παραπόταμο του Σαραντάπορου. Κάποτε εξυπηρετούσε την επικοινωνία του Αμάραντου με τα απέναντι χωριά, την Αγία Βαρβάρα και την Πυξαριά. Ο μελετητής των πέτρινων γεφυριών στην Ήπειρο Σπύρος Μαντάς έχει γράψει ότι όταν τη δεκαετία του 1920 έπεσε ευλογιά στον Αμάραντο και υπήρχαν αρκετοί θάνατοι, οι κάτοικοι της Αγίας Βαρβάρας έκλεισαν το γεφύρι με παλιούρια (ακανθώδεις θάμνοι).