Οι Κομνηνοί και τα Γιάννενα

Ένας δρόμος κοντά στην οδό Βηλαρά, διαγώνια για την ακρίβεια σε σχέση με αυτή, που ξεκινάει πίσω από την Αποκεντρωμένη, είναι ένας από τους «βυζαντινούς» δρόμους της πόλης εκτός Κάστρου και φέρει το όνομα των Κομνηνών.

Η δυναστεία που υπήρξε μια από τις ισχυρότερες του Βυζαντίου για δύο και πλέον αιώνες, θεωρείται καταγόμενη από την Κόμνη της Θράκης και τα μέλη της είναι επίσης γνωστά ως «Μεγαλοκομνηνοί», κατά την ύστερη περίοδό τους κυρίως.

Γύρω από την καταγωγή και τη «βάση» τους υπάρχουν διάφορες θεωρίες, οι περισσότερες καταρριφθείσες από την ιστορική έρευνα.

Ο ιδρυτής της δυναστείας θεωρείται ο Ισαάκιος Α’, παρότι δεν ήταν το πρώτο γνωστό μέλος της φάρας. Ήταν όμως ο πρώτος αυτοκράτορας του Βυζαντίου, παίρνοντας τον θρόνο με πραξικόπημα, μέθοδο ιδιαιτέρως γνωστή και προσφιλή, στην εποχή…

Ο πιο γνωστός αυτοκράτορας και θεμελιωτής της δυναστείας, είναι ο Αλέξιος Α’ Κομνηνός, που ήρθε στον θρόνο περίπου 30 χρόνια μετά τον Ισαάκιο. Η περίοδος του Αλέξιου θεωρείται μια από τις πιο ανθηρές για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Ένας κλάδος της οικογένειας υπό τον Μιχαήλ Α’ Κομνηνό Δούκα, από τον Οίκο των Αγγέλων, ίδρυσε το Δεσποτάτο της Ηπείρου. Οι Κομνηνοί συγγένευαν με τους Άγγελους, καθώς ο Κωνσταντίνος Άγγελος, αριστοκράτης του Βυζαντίου, είχε παντρευτεί την Θεοδώρα Κομνηνή, μικρή κόρη του Αλέξιου Α’. Αυτός ο γάμος ενίσχυσε σημαντικά τον κλάδο των Αγγέλων, που ανέβηκαν γρήγορα στις ιεραρχίες.

Στο Δεσποτάτο, ο κλάδος συγγένεψε με τον γαλλικό οίκο των ντε λα Ρος, καθώς η Έλενα Δούκαινα Κομνηνή παντρεύτηκε τον Γκι ντε λα Ρος.

Το Δεσποτάτο, με έδρα αρχικά στην Άρτα και στη συνέχεια, στα Γιάννενα, έγινε ο «δίαυλος» των βυζαντινών κληρονόμων με τη Δύση, είτε με συμμαχίες, είτε με πολέμους, καθώς και πεδίο ατέλειωτων αντιπαραθέσεων και δολοπλοκιών, ακόμα και μέσα στους κόλπους των ιδίων οικογενειών, προσφέροντας μια τρομερά πλούσια και ενδιαφέρουσα ιστορική περίοδο.