Ο Τραμπ στην Κίνα, σε μια επίσκεψη υψηλού διακυβεύματος

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να αναχωρήσει την Τρίτη για το Πεκίνο για να συναντηθεί με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, μετά από εβδομάδες αποτυχημένων προσπαθειών να πείσει την κινεζική κυβέρνηση να χρησιμοποιήσει την επιρροή της για να πείσει το Ιράν να συμφωνήσει με τους όρους των ΗΠΑ για τον τερματισμό του δίμηνου πολέμου — ή τουλάχιστον, να ανοίξουν ξανά τα κρίσιμα Στενά του Ορμούζ.

Ο Τραμπ έχει κινηθεί ανάμεσα στο να ξεσπάσει σε δηλώσεις ότι η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου στον κόσμο, δεν έχει κάνει περισσότερα για να συμμορφωθεί η Ισλαμική Δημοκρατία και στο να αναγνωρίσει ότι η κυβέρνηση του Σι βοήθησε στην αποκλιμάκωση της σύγκρουσης τον περασμένο μήνα ωθώντας την Τεχεράνη να επιστρέψει σε συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός, όταν οι διαπραγματεύσεις είχαν διακυβευτεί.

Αλλά ενόψει της επίσκεψης υψηλού διακυβεύματος του Αμερικανού ηγέτη, ο Λευκός Οίκος έχει θέσει χαμηλές προσδοκίες ότι ο Τραμπ θα μπορέσει να πείσει τον Σι να αλλάξει τη στάση της Κίνας.

Αντ' αυτού, η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να μην αφήσει τις διαφορές σχετικά με το Ιράν να επισκιάσουν τις προσπάθειες για την επίτευξη προόδου σε άλλα δύσκολα ζητήματα στην περίπλοκη σχέση — που κυμαίνονται από το εμπόριο έως την περαιτέρω κινεζική συνεργασία για τον αποκλεισμό των εξαγωγών προδρόμων ουσιών της φαιντανύλης.

Πριν από την άφιξη του Τραμπ, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι φιλοξένησε την περασμένη εβδομάδα τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί στο Πεκίνο. Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών άδραξε την ευκαιρία για να υπερασπιστεί το δικαίωμα του Ιράν να αναπτύξει πυρηνική ενέργεια για μη στρατιωτικούς σκοπούς.

Ο Σι έχει επίσης ασκήσει έμμεση κριτική στις ΗΠΑ για τον πόλεμο. Έχει δηλώσει ότι η διαφύλαξη του διεθνούς κράτους δικαίου είναι ύψιστης σημασίας, προσθέτοντας ότι «δεν πρέπει να εφαρμόζεται ή να αγνοείται επιλεκτικά», ούτε πρέπει να επιτραπεί στον κόσμο να επιστρέψει «στον νόμο της ζούγκλας».

Δασμοί

Ο Τραμπ υποβάθμισε τη Δευτέρα τις διαφορές με την Κίνα σχετικά με το Ιράν και υπογράμμισε ότι ο Σι θέλει να δει το στενό να ανοίγει ξανά. «Θα ήθελε να το δει να ολοκληρώνεται», είπε ο Τραμπ για τον Κινέζο ηγέτη.

Όπως και ο Τραμπ, έτσι και ο Σι έχει πολλούς λόγους να μην αφήσει τις διαφορές για το Ιράν να επηρεάσουν άλλες πτυχές της σχέσης, λένε οι αναλυτές. Η Κίνα εισάγει περίπου το ήμισυ του αργού πετρελαίου της και σχεδόν το ένα τρίτο του υγροποιημένου φυσικού αερίου της από χώρες της Μέσης Ανατολής που επηρεάζονται από το κλείσιμο του στενού, σύμφωνα με τη Γενική Διοίκηση Τελωνείων της Κίνας.

Το Πεκίνο θέλει να προστατευθεί από περαιτέρω επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας — κάτι που θα προσέθετε περαιτέρω προκλήσεις στην οικονομία του.

Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ απείλησε να επιβάλει δασμούς 50% στην Κίνα μετά από αναφορές ότι το Πεκίνο ετοιμαζόταν να παραδώσει μια αποστολή νέων συστημάτων αεράμυνας στο Ιράν, αλλά αργότερα απέσυρε την απειλή, ισχυριζόμενος ότι είχε λάβει γραπτή διαβεβαίωση από τον Σι ότι δεν θα παρείχε όπλα στην Τεχεράνη. Μέρες αργότερα, ο Τραμπ δήλωσε με αινιγματικό τρόπο ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ είχε αναχαιτίσει ένα κινεζικό πλοίο που μετέφερε ένα «δώρο» για το Ιράν. Δεν έχει δώσει περαιτέρω εξηγήσεις.

Εμπορικός πόλεμος

Τόσο ο Τραμπ όσο και ο Σι μπορεί να είναι πρόθυμοι να αποφύγουν τη δημιουργία σκοτεινών οικονομικών σύννεφων, όπως έκαναν πέρυσι, όταν οι δύο δυνάμεις βρέθηκαν στο χείλος ενός μαζικού εμπορικού πολέμου.

Ο Τραμπ είχε ορίσει δασμούς στα κινεζικά προϊόντα στο 145% και η Κίνα ανακοίνωσε περαιτέρω αυστηροποίηση των ελέγχων στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, κάτι που θα έβλαπτε την αμερικανική βιομηχανία — προτού οι κυβερνήσεις υποχωρήσουν από την επιβολή μαξιμαλιστικών κυρώσεων η μία στην άλλη. Οι δύο πλευρές κατέληξαν σε μια εύθραυστη εκεχειρία στις μακροχρόνιες εμπορικές τους διαμάχες τον Οκτώβριο.

«Η Κίνα είναι μια οικονομία που βασίζεται στις εξαγωγές. Αυτό σημαίνει ότι εξαρτώνται από άλλες χώρες για να αγοράζουν από αυτές», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα, υποστηρίζοντας ότι ήταν προς το συμφέρον της Κίνας να επιτρέψει το Ιράν να επαναληφθεί η κυκλοφορία. «Δεν μπορείς να αγοράσεις από αυτούς αν δεν μπορείς να το στείλεις εκεί και δεν μπορείς να αγοράσεις από αυτούς αν η οικονομία σου καταστρέφεται από αυτό που κάνει το Ιράν», είπε.

Αλλά προς το παρόν, η Κίνα έχει δείξει ελάχιστο ενδιαφέρον να εμβαθύνει περισσότερο στη σύγκρουση και φαίνεται απρόθυμη να φανεί ότι τάσσεται υπέρ της Ουάσινγκτον.

Με πληροφορίες από ΑΡ. Φωτογραφία αρχείου