Ο μυστηριώδης κόσμος πέρα από τον Πλούτωνα

Ένας μικροσκοπικός, παγωμένος κόσμος πέρα από τον Πλούτωνα διαθέτει μια λεπτή, ευαίσθητη ατμόσφαιρα που ενδέχεται να δημιουργήθηκε από ηφαιστειακές εκρήξεις ή από την πρόσκρουση ενός κομήτη, υποστηρίζει μια νέα μελέτη.

Με διάμετρο μόλις 500 χιλιόμετρα περίπου, αυτός ο «μίνι-Πλούτωνας» θεωρείται το μικρότερο μέχρι σήμερα ουράνιο σώμα του ηλιακού συστήματος με μια σαφώς ανιχνεύσιμη παγκόσμια ατμόσφαιρα που συγκρατείται από τη βαρύτητα, δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής Κο Αριμάτσου του Εθνικού Αστρονομικού Παρατηρητηρίου της Ιαπωνίας.

Η ανακάλυψη προσφέρει νέα στοιχεία για τα πιο απομακρυσμένα και ψυχρότερα αντικείμενα του ηλιακού μας συστήματος σε μια περιοχή γνωστή ως Ζώνη του Κάιπερ. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τρία τηλεσκόπια στην Ιαπωνία για να παρατηρήσουν το αντικείμενο το 2024, καθώς περνούσε μπροστά από ένα αστέρι στο βάθος, εξασθενίζοντας για λίγο το φως του.

Αυτός ο λεγόμενος μικρός πλανήτης — με την επίσημη ονομασία (612533) 2002 XV93 — κατατάσσεται στους Plutinos (Πλουτωνίδες), καθώς περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο δύο φορές στο διάστημα που χρειάζεται ο Ποσειδώνας για να ολοκληρώσει τρεις τροχιές γύρω από τον Ήλιο. Κατά τη στιγμή της μελέτης, βρισκόταν σε απόσταση μεγαλύτερη των 3,4 δισεκατομμυρίων μιλίων, πιο μακριά ακόμη και από τον Πλούτωνα, το μόνο άλλο αντικείμενο στη Ζώνη του Κάιπερ με παρατηρούμενη ατμόσφαιρα.

Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature Astronomy, η ατμόσφαιρα αυτής της κοσμικής «παγωμένης σφαίρας» εκτιμάται ότι είναι 5 έως 10 εκατομμύρια φορές πιο αραιή από την προστατευτική ατμόσφαιρα της Γης.

Είναι 50 έως 100 φορές λεπτότερη ακόμη και από την αραιή ατμόσφαιρα του Πλούτωνα. Οι πιο πιθανές χημικές ουσίες της ατμόσφαιρας είναι το μεθάνιο, το άζωτο ή το μονοξείδιο του άνθρακα, οποιαδήποτε από τις οποίες θα μπορούσε να αναπαράγει τη μείωση της φωτεινότητας που παρατηρήθηκε καθώς το αντικείμενο περνούσε μπροστά από το άστρο, σύμφωνα με τον Αριμάτσου.

Περαιτέρω παρατηρήσεις, ειδικά από το διαστημικό τηλεσκόπιο Webb της NASA, θα μπορούσαν να επαληθεύσουν τη σύνθεση της ατμόσφαιρας, σύμφωνα με τον Αριμάτσου.

Οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να πει με βεβαιότητα τι δημιούργησε την ατμόσφαιρα, η οποία δεν είναι καθόλου αρκετά πυκνή για να υποστηρίξει ζωή.

Φωτογραφία: Αυτή η εικόνα που έδωσε στη δημοσιότητα το NAOJ παρουσιάζει την καλλιτεχνική απεικόνιση του αντικειμένου πέρα από τον Ποσειδώνα (612533) 2002 XV93 που καλύπτει ένα αστέρι στο βάθος. Παρατηρήσεις μιας αστρικής έκλειψης τον Ιανουάριο του 2024 αποκάλυψαν σταδιακή εξασθένιση και ανάκαμψη του αστρικού φωτός, παρέχοντας ενδείξεις για μια πολύ λεπτή ατμόσφαιρα γύρω από το αντικείμενο.