Ο ιδρυτής της «Μικρής Σχολής» και η Περίβλεπτος

Τα Γιάννενα, επί σειρά αιώνων, ήταν μια μεγάλη πανεπιστημιούπολη και η έκφραση «πρώτα στα γράμματα», δεν βγήκε τυχαία.

Σε αντίθεση λοιπόν με τον εθνικό μύθο του «κρυφού σχολειού», στα Γιάννενα λειτουργούσαν πολλές σχολές, όχι καθ ‘υπερβολήν χαρακτηριζόμενες πανεπιστημιακες.

Δύο από τις πιο γνωστές ήταν η «Μεγάλη», του Εμμανουήλ Γκιούνμα και η «Μικρή», την οποία ίδρυσε ο Επιφάνιος Ηγούμενος.

Ο δρόμος με το όνομα του Σχολάρχου Επιφανίου βρίσκεται μέσα στο Κάστρο των Ιωαννίνων. 

Είναι ο δρόμος στην πλαϊνή πλευρά της Συναγωγής, αλλά πλέον το όνομά του δεν είναι ορατό στην πινακίδα, η οποία είναι φθαρμένη από τα χρόνια.

Η «Μικρή Σχολή» όμως άφησε εποχή. Ιδρύθηκε το 1648 και ο Επιφάνιος Ηγούμενος ήταν έμπορος στη Βενετία, μαζί με τον αδερφό του Γεώργιο, αμφότεροι επιφανή στελέχη της ελληνικής κοινότητας της πόλης.

Ήταν ένθερμος υποστηρικτής των λογίων και συγγραφέων, χρηματοδότης εκδόσεων και για χρόνια, ο επιστάτης της κοινότητας στη Βενετία.

Ανάμεσα στους δασκάλους που διεύθυναν και δίδαξαν εκεί, ήταν ο Σπυρίδων Τριανταφύλλου, ο κερκυραίος λόγιος, ο Λεοντάρης Γλυκύς, ο οποίος καταγόταν από την καστρινή οικογένεια-αδερφός του τυπογράφου Νικολάου Γλυκύ που επίσης δραστηριοποιούνταν στη Βενετία κ.α.

Ο Επιφάνιος ίδρυσε άλλη μια σχολή, στην Αθήνα, με το ίδιο όνομα. Επίσης, είναι ο χορηγός του πρώτου ναού της Περιβλέπτου στα Γιάννενα.

Στη διαθήκη του που συντάχθηκε στον συμβολαιογράφο Α. Μπρονζίνι, στην πλατεία του Αγίου Μάρκου στη Βενετία, στις 2 Νοεμβρίου 1647, ο Επιφάνιος άφησε στην «εκκλησίαν και Μοναστήριον της Παναγίας της Περίλεφτης της Γιάννινας, δουκάτα 200, τα οποία να διατεθούν δια την ανακαίνισιν και επιδόρθωσιν της εκκλησίας ή του Μοναστηρίου».

Επίσης, το όνομά του έχει πάρει το 3^ο ΓΕΛ Ιωαννίνων.