Ο δύσκολος πρώτος χρόνος της απελευθέρωσης των Ιωαννίνων

Η 21η Φεβρουαρίου 1913 σηματοδότησε χρονικά την καμπή των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα Γιάννενα, με την απελευθέρωση της πόλης και της ένταξής της στο ελληνικό κράτος.

Όταν καταλάγιασαν οι πανηγυρισμοί, επανήλθε η καθημερινότητα.

Η οποία ήταν δυσκόλη…

«Ό πόλεμος άπό τήν άλλη μεριά είχε άνοίξει πολλές πληγές, πού έπρεπε νά έπουλωθούν. Ή πόλη κινδύνευε άπό έπιδημίες. Τά σκουπίδια τήν είχαν κατακλύσει, παλιά ρούχα τούρκων στρατιωτών ήταν σκορπισμένα παντού, μαζί μ’ αύτά πτώματα έχθρών πού σκοτώθηκαν ή ύπέκυψαν στά τραύματά τους άβοήθητοι, άμέτρητα κουφάρια ζώων, ή πόλη μύριζε πτωμαΐνη, έπρεπε τό γρηγορότερο νά καθαριστεί» περιγράφει ο Ιωάννης Νικολαΐδης.

Οι εφημερίδες έκαναν εκκλήσεις στους πολίτες, τα συνεργεία έριχναν ασβέστη στα πτώματα και ένα βασικό ζήτημα, ήταν η ύδρευση.

Οι υγειονομικές αρχές είχαν διαπιστώσει ότι τα περισσότερα πηγάδια της πόλης ήταν ακάθαρτα. Οι πολίτες αγόραζαν νερό σε βαρελάκια, από τη Ντραμπάτοβα.

Όσοι δεν μπορούσαν, έβραζαν το νερό.

Ο αστίατρος των Ιωαννίνων, ήταν ο Αριστοτέλης Χρηστίδης ή Γύλιππος, όπως ήταν το συνωμοτικό του ψευδώνυμο, ο οποίος είχε μπει έφιππος με τον ελληνικό στρατό, από τη μεριά της γειτονιάς του, στην Καλούτσιανη.

Ο Χρηστίδης λοιπόν είχε αναλάβει τις επιθεωρήσεις των καταστημάτων.

«Ή κατάσταση ήταν άπογοητευτική. Τά άκάθαρτα, τά βρωμερά, τά ρυπαρά ήταν πολλά, σωστή Λερναία ύδρα, ένα κεφάλι έκοβες, δέκα φύτρωναν, οί ποινές δεν έπιαναν τόπο, ή παράδοση πού κληρονομήθηκε άπό τούς Τούρκους ήταν τόσο Ισχυρή, πού δέν έλεγε νά υποχωρήσει. Δυστυχώς τήν παράδοση τήν ένίσχυαν οί Ιδιοι οί Γιαννιώτες κι δσοι άπό τά χωριά έρχονταν στήν πόλη γιά ψώνια ή δουλειές, σέ

σημείο πού νά τραβάει τά μαλλιά τοϋ κεφαλιού του ό συντάκτης τής έφημερίδας πού δημοσίευε τήν άστυϊατρική έκθεση γιά τόν άριθμό τών άκάθαρτων καί γιά τή διαπίστωση δτι κατά κανόνα τά χαρακτηριζόμενα ώς άκάθαρτα καταστήματα, τά έστιατόρια π.χ., συγκέντρωναν τόν περισσότερο κόσμο, παρόλο πού είχε γνωστοποιηθεί ό χαρακτηρισμός τους ώς άκάθαρτων!» περιγράφει ο Νικολαΐδης.

Η διαδικασία των αλλαγών έπαιρνε πολύ χρόνο. Κοντά στα υπόλοιπα, η πόλη έπρεπε να διαχειριστεί την έλλειψη προϊόντων, τις υψηλές τιμές, τους μαυραγορίτες κ.α.

Ο Χατζής στην «Ήπειρο», έγραφε συνεχώς ότι λάμβανε γράμματα διαμαρτυρίας και ζητούσε από τη Γενική Διοίκηση να παρέμβει.

Ένα από τα μεγαλύτερα σκάνδαλα της περιόδου 1913-’14 στα Γιάννενα, ήταν η νοθεία στο βούτυρο. Η «Ήπειρος» έγραφε συχνά ότι το βούτυρο παραμένει βασικό είδος και «δεν μπορούν ασυνείδητοι να παίζουν με την υγεία και το πορτοφόλι του κόσμου». Σε άλλες περιπτώσεις οι αρχές έβρισκαν νοθευμένο αλεύρι, σε μεγάλες ποσότητες, σε μαγαζιά της πόλης.

Η πόλη όμως ανακτούσε την καθημερινότητά της.

Στις χαρτοπαικτικές λέσχες της πόλης, εμφανίστηκε το πόκερ, αντικαθιστώντας το μάους και ένας αθηναϊκός θίασος, ανέβαζε «τολμηρά έργα» τα οποία ενίοτε απαγόρευε η αστυνομία…

(photo credit: Εορτασμοί για την πρώτη επέτειο της απελευθέρωσης, πλατεία Κωνσταντίνου Ελευθερωτού, Νικολαΐδης 1992)