NASA: Η νέα εντυπωσιακή εικόνα του γαλαξία Sombrero

Σε μια νέα εικόνα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA, ένας γαλαξίας που πήρε το όνομά του επειδή θυμίζει μεξικάνικο καπέλο με φαρδύ γείσο φαντάζει περισσότερο σαν στόχος τοξοβολίας.

Στη μεσαία υπέρυθρη προβολή του Webb του γαλαξία Sombrero, γνωστού επίσης ως Messier 104 (M104), ο χαρακτηριστικός, λαμπερός πυρήνας που φαίνεται στις εικόνες ορατού φωτός δεν λάμπει, και αντ' αυτού αποκαλύπτεται ένας ομαλός εσωτερικός δίσκος. 

Η ευκρινής ανάλυση του MIRI (Mid-Infrared Instrument) του Webb φέρνει επίσης στο επίκεντρο λεπτομέρειες του εξωτερικού δακτυλίου του γαλαξία, παρέχοντας πληροφορίες για το πώς κατανέμεται η σκόνη, ένα βασικό δομικό στοιχείο για τα αστρονομικά αντικείμενα στο σύμπαν. 

Αυτή η εικόνα συγκρίνει την εικόνα του διάσημου γαλαξία Sombrero στο μέσο υπέρυθρο φως (πάνω) και στο ορατό φως (κάτω). Το MIRI (Mid-Infrared Instrument) του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb αποκαλύπτει τον ομαλό εσωτερικό δίσκο του γαλαξία, ενώ η εικόνα του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble στο ορατό φως δείχνει τη μεγάλη και εκτεταμένη λάμψη της κεντρικής διόγκωσης των άστρων/NASA, ESA, CSA, STScI, Hubble Heritage Project (STScI, AURA)

Ο εξωτερικός δακτύλιος του γαλαξία, ο οποίος φαινόταν ομαλός σαν κουβέρτα στην απεικόνιση από το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer της NASA που έχει αποσυρθεί, δείχνει για πρώτη φορά περίπλοκες συσσωματώσεις στο υπέρυθρο.

Οι ερευνητές λένε ότι η ογκώδης φύση της σκόνης, όπου το MIRI ανιχνεύει μόρια που περιέχουν άνθρακα και ονομάζονται πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, μπορεί να υποδεικνύει την παρουσία νεαρών περιοχών σχηματισμού άστρων. Ωστόσο, σε αντίθεση με ορισμένους γαλαξίες που μελετήθηκαν με τον Webb, συμπεριλαμβανομένου του Messier 82, όπου γεννιούνται 10 φορές περισσότερα αστέρια από τον Γαλαξία μας, ο γαλαξίας Sombrero δεν αποτελεί ιδιαίτερη εστία σχηματισμού άστρων. Οι δακτύλιοι του γαλαξία Sombrero παράγουν λιγότερο από μία ηλιακή μάζα άστρων ετησίως, σε σύγκριση με τις περίπου δύο ηλιακές μάζες του Γαλαξία μας ετησίως.

Ακόμα και η υπερμεγέθης μαύρη τρύπα, γνωστή και ως ενεργός γαλαξιακός πυρήνας, στο κέντρο του γαλαξία Sombrero είναι μάλλον ήρεμη, ακόμα και με την τεράστια μάζα των 9 δισεκατομμυρίων ηλιακών μαζών. Κατατάσσεται ως ενεργός γαλαξιακός πυρήνας χαμηλής φωτεινότητας, ο οποίος σιγά σιγά τσιμπολογάει υλικό που εισρέει από τον γαλαξία, ενώ εκπέμπει έναν φωτεινό, σχετικά μικρό, πίδακα.

Επίσης, μέσα στον γαλαξία Sombrero κατοικούν περίπου 2.000 σφαιρικά σμήνη, συλλογές εκατοντάδων χιλιάδων παλαιών άστρων που συγκρατούνται από τη βαρύτητα. Αυτός ο τύπος συστήματος χρησιμεύει ως ψευδοεργαστήριο για τους αστρονόμους για τη μελέτη των αστέρων - χιλιάδες αστέρια μέσα σε ένα σύστημα με την ίδια ηλικία, αλλά με διαφορετικές μάζες και άλλες ιδιότητες είναι μια ενδιαφέρουσα ευκαιρία για συγκριτικές μελέτες.

Στην εικόνα MIRI, γαλαξίες διαφόρων σχημάτων και χρωμάτων γεμίζουν το φόντο του διαστήματος. Τα διαφορετικά χρώματα αυτών των γαλαξιών του υποβάθρου μπορούν να «μιλήσουν» στους αστρονόμους για τις ιδιότητές τους, συμπεριλαμβανομένου του πόσο μακριά βρίσκονται.

Ο γαλαξίας Sombrero απέχει περίπου 30 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη στον αστερισμό της Παρθένου.

Κεντρική φωτογραφία: Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA απεικόνισε πρόσφατα τον γαλαξία Sombrero με το MIRI (Mid-Infrared Instrument), διαχωρίζοντας τη συσσωρευμένη φύση της σκόνης κατά μήκος του εξωτερικού δακτυλίου του γαλαξία. Το φως στο μέσο υπέρυθρο αναδεικνύει το αέριο και τη σκόνη που αποτελούν μέρος του σχηματισμού άστρων που λαμβάνει χώρα εντός του εξωτερικού δίσκου του γαλαξία Sombrero. Οι δακτύλιοι του Γαλαξία Sombrero παράγουν λιγότερο από μία ηλιακή μάζα άστρων ετησίως, σε σύγκριση με τις περίπου δύο ηλιακές μάζες του Γαλαξία μας ετησίως. Δεν πρόκειται για ένα ιδιαίτερο θερμοκήπιο σχηματισμού άστρων/NASA, ESA, CSA, STScI