Μια πρόταση για την ενοποίηση του κέντρου των Ιωαννίνων

Τα της ενοποίησης του κέντρου, της άνω και κάτω πλατείας (της κεντρικής πλατείας Πύρρου και της πλατείας Παπανδρέου, στο Ρολόι, όπως ονομάζονται επίσημα), απασχολούν την πόλη των Ιωαννίνων εδώ και δεκαετίες – επί δημαρχίας Νίκου Γκόντα είχε γίνει μάλιστα και ένας πανελλήνιος αρχιτεκτονικός διαγωνισμός.

Οι όποιες συζητήσεις και οι όποιες προθέσεις, όμως, δεν προχώρησαν. Για σχεδόν δύο δεκαετίες βέβαια, η πόλη βίωσε τη δραματική αλλαγή της κεντρικής πλατείας, με τη μετατροπή της σε «ταράτσα» ενός υπόγειου πάρκινγκ και το επακόλουθο κοινωνικό αίτημα για μια πλατεία που θα είναι πλατεία. Εδώ και δύο χρόνια, η κεντρική πλατεία βρίσκεται υπό ανάπλαση –οι επεμβάσεις σε αυτήν «υπαγορεύονται» σε μεγάλο βαθμό από τις συνθήκες που διαμορφώθηκαν από την ύπαρξη του υπόγειου πάρκινγκ.

Ο αρχιτέκτονας Αθανάσιος Ζυγούρης, ο οποίος έχει ασχοληθεί με την πολεοδομική και χωροταξική οργάνωση της πόλης, φέρνει στο προσκήνιο ξανά το όνειρο της ενοποίησης των ελεύθερων δημόσιων χώρων του κέντρου: της κεντρικής πλατείας, του πάρκου απέναντι από το πρώην «Διεθνές», του πάρκου Ηρώων (όπου βρίσκονται το Ρολόι και διάφορα μνημεία-αγάλματα).

Την πρότασή του –και όχι μελέτη, όπως διευκρίνισε ο ίδιος- την παρουσίασε σήμερα το απόγευμα σε εκδήλωση που διοργάνωσε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας-Τμήμα Ηπείρου. Ξεκαθάρισε δε ότι η πρότασή του είναι ανοιχτή σε κάθε καλόπιστη κριτική, παρατήρηση και αντίρρηση («Από έναν γόνιμο διάλογο, το αποτέλεσμα είναι πάντα θετικό» είπε).

Ο κ. Ζυγούρης, με την πρότασή του, δίνει έμφαση στις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που θα πρέπει να γίνουν στο κέντρο προκειμένου να «απελευθερωθούν» εν δυνάμει δημόσιοι χώροι από τα αυτοκίνητα, σε κυκλοφοριακές ρυθμίσεις που έρχονται να καταργήσουν τους δρόμους που σήμερα «διασπούν» τη συνεκτικότητα των ελεύθερων χώρων.

Δρόμοι όπως η οδός Θεοδωρίδου ανάμεσα από την «Όαση» και το πάρκο του «Διεθνές» (η οδός μετά τη διασταύρωση της 28^ης Οκτωβρίου με τη Δωδώνης, που οδηγεί στην οδό Μπιζανίου), το τμήμα της οδού Δωδώνης μεταξύ του κτιρίου της Περιφέρειας Ηπείρου και της κεντρικής πλατείας, η αρχή της οδού Μπιζανίου (εκεί που βρίσκεται σήμερα το σταθμαρχείο του αστικού ΚΤΕΛ).

Όπως είπε ο κ. Ζυγούρης, «η κατάργηση των οδών ήταν και είναι το κλειδί για τη σχεδίαση της πρότασης ενοποίησης» σε συνδυασμό με την απαγόρευση της στάθμευσης.

Για τη δημιουργία ενός ενιαίου χώρου, προτείνει τη δημιουργία μιας παράκαμψης (by pass) για τη συνεχή κυκλοφορία των οχημάτων, ενός «δακτυλίου» που περιβάλλει τον χώρο της άνω και κάτω πλατείας. Κάτι που, όπως επεσήμανε, καλό είναι να γίνει σε τρεις φάσεις, προκειμένου να μη διαταραχθεί απότομα η κοινωνική και οικονομική ζωή της πόλης.

Επί της ουσίας ο «δακτύλιος» διαπερνά τις οδούς Σπύρου (κάτω από την πλατεία), την οδό Ιατρίδου (ανάμεσα από το πάρκο Ηρώων και τα Λιθαρίτσια, ο δρόμος που οδηγεί στο δημοτικό πάρκινγκ) και την οδό Τσιρογιάννη (δίπλα από τη λαϊκή αγορά Αγίας Μαρίνας) – και οι τρεις δρόμοι είναι σήμερα μονής κατεύθυνσης. Ο κ. Ζυγούρης προτείνει να γίνουν και οι τρεις δρόμοι διπλής κατεύθυνσης με τη δημιουργία ενός κόμβου στην περιοχή του Ρολογιού.

Σε πρώτη φάση, προτείνει τη μετατροπή της οδού Σπύρου σε διπλής κατεύθυνσης με παράλληλη κατάργηση του τμήματος της οδού Δωδώνης μπροστά από την Περιφέρεια Ηπείρου (διασφάλιση της πρόσβαση των οχημάτων προς Περιφέρεια, ΛΑΦΙ και πεζόδρομο Μιχ. Αγγέλου και δημιουργία 19 θέσεων στάθμευσης).

Σε αυτή τη φάση εκτιμά ότι πρέπει να γίνει η μεταφορά του σταθμαρχείου αστικού ΚΤΕΛ από την αρχή της οδού Μπιζανίου στην οδό Αγίας Μαρίνης, μπροστά από το Πνευματικό Κέντρο, και της πιάτσας των ταξί στον δρόμο μεταξύ της 8ης Μεραρχίας και της Τράπεζας της Ελλάδας.

Σε δεύτερη φάση, ακολουθούν η κατάργηση της οδού Θεοδωρίδου και η μετατροπή της αρχής της οδού Μπιζανίου σε διπλής κατεύθυνσης. Τα οχήματα που έρχονται από 28^ης Οκτωβρίου, με τα φανάρια να καταργούνται, εκτρέπονται προς έναν κυκλικό κόμβο στο Ρολόι. Σε αυτόν τον κόμβο συμβάλλει και η οδός Ιατρίδου (κάτι που για να γίνει εφικτό, απαιτείται η μετακίνηση τριών αγαλμάτων – του Πουτέτση, του Ζωγράφου και του Μνημείου Μπιζανομάχων). Εδώ υπάρχει και μια σημείωση: Το τμήμα της λεωφόρου Δωδώνης από το Δημαρχείο μέχρι τη διασταύρωση με την 28^ης Οκτωβρίου, θα έχει ένα ρεύμα κυκλοφορίας (και όχι δύο που έχει σήμερα, όταν δεν υπάρχουν διπλοπαρκαρισμένα αυτοκίνητα), επιτρέποντας την επέκταση του πεζοδρομίου.

Σε τρίτη φάση, έρχονται η κατάργηση της αρχής της οδού Μπιζανίου και η μετατροπή των οδών Ιατρίδου και Τσιρογιάννη σε διπλής κατεύθυνσης. Για Ιατρίδου και Τσιρογιάννη απαιτείται δε μια διαπλάτυνση κατά 1 μ. για την κάθε περίπτωση. Ο κ. Ζυγούρης προτείνει δε και τη δημιουργία ενός μονοπατιού-πεζοδρομίου στο πρανές που υπάρχει.

«Με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις-παρεμβάσεις ενοποιείται συνολικά ο χώρος της άνω και κάτω πλατείας. Ταυτόχρονα ανακτάται επιπλέον πραγματικός ελεύθερος χώρος 4,2 στρεμμάτων, λόγω της πλήρους κατάργησης της κυκλοφορίας. Ο ενοποιημένος χώρος ανέρχεται σε 27 στρέμματα περίπου…» ανέφερε ο κ. Ζυγούρης στην εκδήλωση-παρουσίαση της πρότασής του.

Ο κ. Ζυγούρης ανέφερε και κάτι ενδιαφέρον ακόμη: Ότι η πρότασή του δεν έχει τα κλασικά χαρακτηριστικά μιας πλατείας «όπως άλλωστε δεν είχε ούτε η άνω ούτε η κάτω πλατεία».

«Ο ενιαίος χώρος θα είναι και πρέπει να είναι ένας πυρήνας στο κέντρο της πόλης με τη δική του δυναμική. Ένας χώρος διαδραστικός που θα προκύψει ως το αποτέλεσμα της συμμετοχικής διαδικασίας των συμπολιτών... Αποφεύγω σκόπιμα να χρησιμοποιήσω τον όρο ‘πλατεία’ γιατί πιστεύω ότι ο νέος ενοποιημένος χώρος θα πρέπει να είναι κάτι διαφορετικό, δυναμικό και διαδραστικό. Ένα εγχείρημα που η υλοποίησή του θα αποτελέσει καταφύγιο κοινωνικής συνύπαρξης, θα αποτελέσει τη νέα μας γειτονιά, θα μας οδηγήσει από την αποξένωση του ‘εγώ’ σε μια νέα συλλογικότητα» τόνισε, καταθέτοντας το σκεπτικό του για τις αρχές πάνω στις οποίες θα πρέπει να βασίζεται οποιοσδήποτε σχεδιασμός ενός κεντρικού δημόσιου χώρου.

Στην εκδήλωση, χαιρετισμό έκαναν ο πρόεδρος του ΤΕΕ-ΤΗ Γιάννης Τσίγκρος αλλά και ο αντιδήμαρχος Θωμάς Γιωτίτσας, ο οποίος εξέφρασε την προθυμία της δημοτικής αρχής να ακούσει νέες προτάσεις που υπηρετούν τη φιλοσοφία των ολοκληρωμένων αστικών παρεμβάσεων. To παρών έδωσε και ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας. Όπως και οι επικεφαλής παρατάξεων της αντιπολίτευσης Δημήτρης Παπαγεωργίου και Τατιάνα Καλογιάννη, ο πρώην βουλευτής της ΝΔ Σταύρος Καλογιάννης, ο αντπρύτανης Ξενοφών Μπήτσικας κ.ά.

Τον κ. Ζυγούρη προλόγισε ο συνάδελφός του, παλιός πρόεδρος του ΤΕΕ-ΤΗ, Χρίστος Παπαβρανούσης.