Όταν το θέατρο πηγαίνει σε ένα χωριό (όπως στο Πάτερο)

Η παρακολούθηση μιας θεατρικής παράστασης σε ένα χωριό είναι μια διαφορετική εμπειρία. Τόσο για το κοινό όσο και για τον θίασο.

Παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, στο Πάτερο, στα Κατσανοχώρια.

Το Πάτερο είναι από ένα από τα μικρά χωριά των Ιωαννίνων, στο τέρμα… ενός βουνού, με τον ποταμό Άραχθο να αποτελεί το φυσικό σύνορο. Ένα πέτρινο, «μαζεμένο» χωριό, όπου τον χειμώνα μένουν λιγοστοί κάτοικοι. Μέχρι που έρχεται ο Αύγουστος και ο κόσμος γίνεται περισσότερος…

Σημείο αναφοράς του χωριού η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, χτισμένη το 1650. Στον περίβολο, στην πίσω πλευρά της εκκλησίας αυτής, ήταν που στήθηκε το θεατρικό σκηνικό. «Η Περιφέρεια» ήταν η παράσταση που παίχτηκε με τη στήριξη του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων. Μια επιθεώρηση της «Θεατρικής Συμπαιγνίας» βασισμένη στο ομώνυμο κείμενο (1886) του Γιώργου Σουρή διανθισμένη με πολλές αναφορές στο σήμερα. 

Το στοίχημα της «Θεατρικής Συμπαιγνίας» ήταν δύσκολο εξαρχής. Η επιθεώρηση δεν είναι από τα πιο «διαχειρίσιμα» θεατρικά είδη. Εύκολα μπορεί να παραστρατίσει και να γίνει από λαϊκό, λαϊκίστικο θέαμα.

Η ομάδα της «Θεατρικής Συμπαιγνίας» δεν έπεσε στην παγίδα. Έχει στήσει μια σπιρτόζικη και ευρηματική παράσταση, με γρήγορες εναλλαγές της πρόζας με το τραγούδι, των διαλόγων με τους μονόλογους, του χορού και της μουσικής. 

Το έργο του Σουρή είναι μια έμμετρη σατιρική κωμωδία που βάζει στο στόχαστρό της τις προεκλογικές εκστρατείες και τον πολιτικό καιροσκοπισμό. Ο δήμαρχος Απλοχέρης και ο υποψήφιος βουλευτής Τενεκές του 19ου αιώνα κάθε άλλο παρά μακρινά πρόσωπα μοιάζουν κατά τον 21ο αιώνα. Η «Θεατρική Συμπαιγνία» υπό τη σκηνοθετική προσέγγιση της Γιολάντας Καπέρδα έχει ενσωματώσει στην παράσταση και σύγχρονες, σατιρικές πολιτικές αναφορές.

Η Έλενα Βούτση, η Ρομάννα Λόμπατς, ο Βασίλης Σιάφης και ο Πέτρος Χριστακόπουλος –οι τέσσερις ηθοποιοί του έργου-, με τη συνδρομή του ακορντεονίστα Μιχάλη Πίπερη, καταφέρνουν να κρατήσουν τον γρήγορο ρυθμό του έργου και να δώσουν μια παράσταση με νεύρο και μπρίο. Η αλληλεπίδραση με το κοινό δεν λείπει. Εξάλλου, βασικό στοιχείο μιας επιθεώρησης είναι η απεύθυνση στους θεατές, η «συνομιλία» μαζί τους. 

Το θεατρικό κοινό σε ένα χωριό είναι διαφορετικό από αυτό που συμμετέχει σε μια παράσταση στα Γιάννενα ή σε μια άλλη πόλη. 

Ή καλύτερα, είναι διαφορετικές οι συνθήκες μέσα στις οποίες διαμορφώνεται το κοινό υτό. Μερικοί θα βρεθούν εκεί επειδή τους αρέσει το θέατρο, μερικοί επειδή έτυχε, άλλοι επειδή είναι το γεγονός που συμβαίνει εκείνη την ημέρα στο χωριό τους. 

Όπως και ‘χει και ανεξαρτήτως των κινήτρων, συγχωριανοί και κάποιοι επισκέπτες –μικροί και μεγάλοι- γίνονται ένα σύνολο και μοιράζονται μια κοινή πολιτιστική εμπειρία. 

Και ως συνήθως, μετά από παράσταση σε ένα χωριό, ακολουθεί μια άλλη συλλογική εμπειρία, σε κάποιο καφενείο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, στο Πάτερο, καφενείο δεν υπάρχει.

Υπάρχει όμως ένας Πολιτιστικός Σύλλογος που φρόντισε να ετοιμαστούν εδέσματα για το after του θεάτρου –για τους χωριανούς, για τους επισκέπτες, για τον θίασο. Στη μικρή αυλή του κτιρίου (Σχολής και αργότερα δημοτικού σχολείου) που χτίστηκε το 1888 με δωρεά του Αχιλλέα Γεροκωστόπουλου, υπουργού της ελεύθερης Ελλάδας την περίοδο 1890-1892, ο οποίος καταγόταν από το Πάτερο. 

Και μια τελευταία σημείωση: Η στήριξη των Δήμων σε θεατρικές ομάδες της περιοχής είναι πολύ σημαντική. Όχι μόνο γιατί βοηθάει τις ομάδες αυτές, οι οποίες αποκτούν επαφή και με ανθρώπους που για διάφορους λόγους δεν πηγαίνουν συχνά στο θέατρο, αλλά και γιατί δίνει μια ευκαιρία στους κατοίκους των χωριών να δημιουργήσουν κοινές αναμνήσεις.