Ας λείπουν οι «καβγάδες»

Οι δήμαρχοι των τεσσάρων μεγάλων Δήμων της Ηπείρου, και δη ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, τα έβαλαν με την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του επιχειρησιακού προγράμματος «Ήπειρος 2021-2027», στην τελευταία συνεδρίαση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων (ΠΕΔ).

Το «μήλον της έριδος» αφορά τις Στρατηγικές Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΣΒΑΑ). Τέσσερα σχέδια. Ο καθένας από τους τέσσερις μεγάλους Δήμους έχει καταθέσει από ένα σχέδιο στο οποίο περιλαμβάνονται έργα και δράσεις. Για την υλοποίηση του κάθε σχεδίου υπάρχει συγκεκριμένος προϋπολογισμός για το κάθε σχέδιο. Αρκεί ο κάθε Δήμος να καταθέσει ένα «ώριμο» έργο, μέσα σε καθορισμένο χρονικό πλαίσιο.

Οι τέσσερις Δήμοι ήθελαν και θέλουν, λοιπόν, περισσότερο χρόνο για να υποβάλουν τις προτάσεις έργων προς χρηματοδότηση, με την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης να δίνει, τελικά, προθεσμία μέχρι και τον Μάρτιο του 2026. Κάτι που δεν ικανοποίησε τους Δήμους οι οποίοι ήθελαν προθεσμία μέχρι τον Ιούνιο του 2026.

Ο κ. Μπέγκας, κατά τη συνεδρίαση της ΠΕΔ, κατήγγειλε την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης για «απαξιωτική συμπεριφορά» και λοιπά.

Στην περίπτωση του Δήμου Ιωαννιτών, η Στρατηγική Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης είχε εγκριθεί τον Δεκέμβριο του 2023, για να ακολουθήσει η επικαιροποίηση της ΣΒΑΑ έναν χρόνο μετά…, με τη νέα δημοτική του κ. Μπέγκα να προσθέτει κάποια έργα όπως η νέα δημοτική αγορά της Αγίας Μαρίνας. Κατά τα άλλα ο σχεδιασμός των έργων δεν άλλαξε πολύ. Για παράδειγμα, παρέμειναν ο ποδηλατόδρομος Μάτσικας-Πέραμα και η πλατεία Χατζή (δύο έργα για τα οποία ακούμε… εδώ και πολλά μα πολλά χρόνια).

Για τα έργα της ΣΒΑΑ, ο Δήμος έπρεπε και πρέπει να ετοιμάσει μελέτες. Δυστυχώς, ο βαθμός ετοιμότητάς της δεν είναι ο επιθυμητός, όπως αποδεικνύεται. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι οι τρεις από τους τέσσερις Δήμους άργησαν αισθητά να αξιοποιήσουν την «τεχνική βοήθεια» του ΕΣΠΑ Ηπείρου για να ωριμάσουν έργα της ΣΒΑΑ. Ενώ η πρόσκληση για την υποβολή πρότασης για την «τεχνική βοήθεια», δηλαδή για τις μελέτες των έργων, είχε βγει στον αέρα την άνοιξη του 2024, ο Δήμος Ιωαννιτών ανταποκρίθηκε στα τέλη του Αυγούστου του 2025! Ο Δήμος Αρταίων τον Ιούλιο του 2025 και ο Δήμος Πρέβεζας τον Μάιο του 2025 – μόνο ο Δήμος Ηγουμενίτσας είχε πιο άμεσα αντανακλαστικά, καθώς είχε υποβάλει την πρόταση τον Σεπτέμβριο του 2024.

Σημειωτέον ότι για τη ΣΒΑΑ του Δήμου Ιωαννιτών, μέσω του ΕΣΠΑ Ηπείρου, υπάρχουν, σε δυνητικό επίπεδο, 40 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα μισά περίπου, τα 19 εκατ. ευρώ, είναι δεσμευμένα σε έργα της προηγούμενης ΣΒΑΑ, όπως στον οδικό άξονα του μεγάλου δακτυλίου. Ο Δήμος έχει πάρει απόφαση να υποβάλλει προς χρηματοδότηση δύο έργα: τη βιοκλιματική ανάπλαση σχολικών αυλών με 7,3 εκατ. ευρώ και την ενεργειακή αναβάθμιση σχολικού συγκροτήματος (3^ο-10^ο Γυμνάσιο και 3^ο Λύκειο) με 2,7 εκατ. ευρώ. Απομένουν δηλαδή γύρω στα 10 εκατ. ευρώ που αναζητούν μελέτες και έργα. Ο Δήμος προσπαθεί να «ωριμάσει» μέσω της «τεχνικής βοήθειας» που άργησε να αξιοποιήσει, έργα όπως είναι η ανάπλαση της πλατείας Χατζή και την αναβάθμιση του δημοτικού πάρκινγκ στα Λιθαρίτσια.

Οπότε βρισκόμαστε σε ένα σημείο που η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης πιέζει να τηρηθούν κάποια χρονοδιαγράμματα και που οι Δήμοι ζητούν πίστωση χρόνου επειδή δεν υπάρχουν ακόμα μελέτες για τα έργα. Οι μελετητικές διαδικασίες, αναμφίβολα, δεν είναι εύκολες και γρήγορες και απαιτούν πολλή δουλειά, αφοσίωση και συνέπεια. 

Τέτοιου είδους καβγάδες πάντως λύνονται όταν υπάρχουν καλές προθέσεις και σεβασμός στις διαδικασίες- απαραίτητες κι αυτές για να γίνονται τα έργα και οι παρεμβάσεις σε μια πόλη μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα.

Το μείζον ζήτημα που προκύπτει από την όλη ιστορία, είναι όμως το εξής (και σχεδόν διαχρονικό): Ότι η πόλη πρέπει να συμφωνήσει τουλάχιστον ποια δύο ή τρία έργα θεωρεί απαραιτήτως αναγκαία. Γιατί μόνο έτσι θα διασφαλιστεί η συνέχεια της διοίκησης. Γιατί μόνο έτσι θα μελετώνται έργα (με ή χωρίς «τεχνική βοήθεια») όταν θα πρέπει, δεν θα μπαίνουν τελικά στο συρτάρι ή σε δεύτερη μοίρα (ενδεχομένως ακόμα και για λόγους προσωπικής προτίμησης) και δεν θα δημιουργούν μεγάλες, ανέξοδες προσδοκίες στην τοπική κοινωνία.