Καύση απορριμμάτων: Όχι, δεν είναι μονόδρομος

Η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει να διαχειριστεί με αποτελεσματικό τρόπο τα απορρίμματα (ενώ μπορούσε). Μεγάλο ποσοστό των απορριμμάτων εξακολουθεί να πηγαίνει για ταφή είτε σε χωροθετημένες περιοχές (ΧΥΤΑ-ΧΥΤΥ) είτε σε παράνομες χωματερές.

Η ανακύκλωση, η πρόληψη της παραγωγής, η διαλογή στην πηγή δεν στηρίχτηκαν όσο θα έπρεπε, με τις ευθύνες να μοιράζονται τόσο στην κεντρική πολιτεία όσο και από την τοπική αυτοδιοίκηση. Συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης δεν υπάρχουν για όλα τα απόβλητα (π.χ. στρώματα) ενώ βασικές υποδομές όπως τα Κέντρα Δημιουργικής Επαναχρησιμοποίησης Υλικών (ΚΔΕΥ) ή τα Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) είτε δεν υπάρχουν είτε υπολειτουργούν, με το υπόλειμμα των ανακυκλωσίμων να είναι πολύ μεγάλο.

Τα προβλήματα δεν είναι άγνωστα ούτε στο υπουργείο ούτε στους Δήμους. Τα εργαλεία ωστόσο υπάρχουν, αλλά…

Αυτό το «αλλά» που εμπεριέχει τεράστιες ευθύνες των εμπλεκόμενων, αποτελεί το πρόσχημα για την επιλογή της κυβέρνησης να υιοθετήσει τη λύση της καύσης των απορριμμάτων προκειμένου να περιορίσει την ταφή των απορριμμάτων κάτω από το 10%. Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία, ο στόχος ταφής <10% πρέπει να επιτευχθεί το 2035, με δυνατότητα παράτασης μέχρι το 2040. Υπάρχει λοιπόν χρόνος για να γίνουν τα σωστά βήματα με την ανακύκλωση, την κομποστοποίηση κλπ.

Αλλά η κυβέρνηση θέλει καύση και προωθεί ένα δίκτυο έξι μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης των απορριμμάτων (ως ιδιωτικές επενδύσεις) όπου θα καίγονται μη ανακυκλώσιμα σκουπίδια και ανεπεξέργαστα αστικά απόβλητα για την παραγωγή ενέργειας. Και παρουσιάζει αυτή την επιλογή ως «μονόδρομο».

Μία από τις έξι αυτές μονάδες, σύμφωνα με τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση αυτή την περίοδο, χωροθετείται στην Κοζάνη, όπου προβλέπεται να πηγαίνουν και τα σκουπίδια της Ηπείρου.

Εκ των πραγμάτων, τίθενται δύο ζητήματα: ένα περιβαλλοντικό και ένα οικονομικό. Το οικονομικό ζήτημα αφορά την επιβάρυνση με ένα επιπρόσθετο κόστος και άρα των πολιτών μέσω των ανταποδοτικών τελών. Όσον αφορά την περιβαλλοντική διάσταση, ναι μεν μια τέτοια μονάδα μπορεί να απορροφήσει σχεδόν το σύνολο των σκουπιδιών που οδηγούνται σήμερα σε ταφή, αλλά η εκπομπή επικίνδυνων αέριων ρύπων είναι ένα ισχυρό μειονέκτημα.

Περιβαλλοντικές οργανώσεις όπως η Greenpeace έχουν εκφράσει τις αντιρρήσεις τους με την επιλογή της καύσης απορριμμάτων και υποστηρίζουν ότι ο στόχος για την ελαχιστοποίηση της ταφής μπορεί να επιτευχθεί πολύ πιο οικονομικά. Αρκεί να εφαρμοστούν με σοβαρότητα όλες οι εναλλακτικές λύσεις.

Στο πεδίο της τοπικής αυτοδιοίκησης, αντιδράσεις έχουν αρχίσει να εκφράζονται ήδη.

Στην Ήπειρο, με ενδιαφέρον αναμένεται η θέση του Περιφερειακού Συμβουλίου και δη του περιφερειάρχη. Το Περιφερειακό Συμβούλιο θα γνωμοδοτήσει επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για το δίκτυο των έξι μονάδων καύσης κατά τη συνεδρίασή του στις 30 Σεπτεμβρίου, στις 14:00. Το εν λόγω θέμα μπήκε στην ατζέντα της ημερήσιας διάταξης μετά από κοινό αίτημα που κατέθεσαν οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης.