Ιορδανία: Το Ισραήλ ετοιμάζεται να «πυροδοτήσει θρησκευτική σύγκρουση»

Η Ιορδανία θα φιλοξενήσει αύριο υπουργούς Εξωτερικών από μουσουλμανικές χώρες για να καταρτίσουν ένα σχέδιο αντιμετώπισης της ισραηλινής πολιτικής στην Ιερουσαλήμ, φοβούμενη ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να «προκαλέσει θρησκευτική σύγκρουση», σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών.

Στη συνάντηση θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών της Τυνησίας, της Αλγερίας, της Σαουδικής Αραβίας, της Σομαλίας, του Ιράκ, της Παλαιστινιακής Αρχής, του Κατάρ, της Αιγύπτου, του Μαρόκου, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Μαλαισίας και της Ινδονησίας.

Η συνάντηση της Τετάρτης έρχεται σε συνέχεια μιας κλιμακούμενης σειράς επιδρομών, με την υποστήριξη της κυβέρνησης, από Εβραίους θρησκευτικούς εξτρεμιστές στον χώρο γύρω από το Τέμενος Αλ-Άκσα και τον Θόλο του Βράχου, κατά παράβαση της συνθήκης για το status quo που εποπτεύεται από τη Χασεμιτική μοναρχία της Ιορδανίας, σύμφωνα με την οποία μόνο οι μουσουλμάνοι μπορούν να προσεύχονται στον χώρο αυτό.

Στις 23 Ιουλίου, περισσότεροι από 2.000 Ισραηλινοί από τη θρησκευτική δεξιά -κυρίως έποικοι με επικεφαλής τον υπουργό εθνικής ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν Γβιρ- εισέβαλαν στην περιοχή, γνωστή στους Εβραίους ως το Όρος του Ναού. Προσευχήθηκαν και πραγματοποίησαν τελετουργίες σε όλο το συγκρότημα, σε αυτό που Ιορδανοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν ως τη χειρότερη παραβίαση στη σύγχρονη ιστορία.

Το Αμμάν έχει επίσης ανησυχήσει για μια πρόσφατη εκστρατεία στρατολόγησης θρησκευόμενων Εβραίων για μια ειδική αστυνομική μονάδα του Όρους του Ναού και προετοιμάζεται για πιο άμεσες προκλήσεις στην παραδοσιακή ιορδανική κηδεμονία από εξτρεμιστές ισραηλινούς ηγέτες στις μεγάλες εβραϊκές αργίες του Σεπτεμβρίου. Φέτος, αυτές οι αργίες θα έρθουν εν μέσω μιας έντονης προεκλογικής εκστρατείας, στην οποία ο ακροδεξιός συνασπισμός του πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, θα αγωνιστεί για την επιβίωση.

Η διαχείριση του Τεμένους Αλ-Άκσα από την Ιορδανία χρονολογείται από την οθωμανική εποχή και το status quo που περιλάμβανε τους θρησκευτικούς χώρους της πόλης κατοχυρώθηκε στη Συνθήκη του Βερολίνου του 1878. Η εποπτεία του Χασεμιτικού βασιλείου στην Ιερουσαλήμ επεκτάθηκε ώστε να καλύπτει και τους χριστιανικούς ιερούς τόπους τον 20ό αιώνα και η κηδεμονία του επιβεβαιώθηκε μετά τον πόλεμο του 1967 και με την ισραηλινο-ιορδανική ειρηνευτική συνθήκη του 1994.

Η Ιορδανία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις επιπτώσεις της ευρύτερης εκστρατείας εθνοκάθαρσης του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη, η οποία, σύμφωνα με το Αμμάν, μπορεί επίσης να κλιμακωθεί δραματικά καθώς πλησιάζουν οι εκλογές του Οκτωβρίου. Υπάρχει ανησυχία για το τι μπορεί να κάνει η ισραηλινή κυβέρνηση τους τρεις μήνες πριν από τις εκλογές, καθώς ριζοσπαστικά στοιχεία επιδιώκουν να αλλάξουν τη γεωγραφία της περιοχής με τρόπους που θα μπορούσαν να είναι δύσκολο να αντιστραφούν.

Για το Αμμάν, το χειρότερο σενάριο είναι μια προσπάθεια μαζικής απέλασης Παλαιστινίων από τη Δυτική Όχθη , η οποία θα αποσταθεροποιούσε την Ιορδανία με διάφορους τρόπους, συμπεριλαμβανομένου του οικονομικού κόστους, του πολιτικού αντίκτυπου μιας εισροής ενός θυμωμένου, στερημένου πληθυσμού και απειλών για την ευαίσθητη δημογραφική ισορροπία της χώρας.

«Η θέση μας είναι ότι αυτή είναι μια κόκκινη γραμμή που δεν θα επιτρέψουμε να παραβιαστεί. Έχουμε καταστήσει γνωστό σε όλους ότι θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί για να αποτρέψουμε οποιαδήποτε απόπειρα ισραηλινής εκτόπισης Παλαιστινίων στην Ιορδανία», δήλωσε ο Σαφάντι. «Αυτό όχι μόνο θα αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου και του δικαιώματος των Παλαιστινίων να παραμείνουν στη γη τους, αλλά θα αποτελέσει και μια τεράστια κλιμάκωση».

Το Ισραήλ έχει ήδη αρνηθεί να ανανεώσει μια συμφωνία ύδρευσης του 2021, βάσει της οποίας μοιραζόταν 100 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως με την ξηρή γείτονά του, μια από τις χώρες με τη μεγαλύτερη έλλειψη νερού στον κόσμο. Επέστρεψε στα 50 εκατομμύρια κυβικά μέτρα που είχαν αρχικά συμφωνηθεί στη συνθήκη του 1994, η οποία υπολείπεται κατά πολύ των αναγκών ενός πολύ μεγαλύτερου πληθυσμού από την Ιορδανία πριν από 32 χρόνια.

Η ισραηλινή κυβέρνηση φέρεται να μείωσε στο μισό την παροχή νερού σε αντίποινα για την κριτική της ιορδανικής κυβέρνησης για τις μαζικές δολοφονίες Παλαιστινίων αμάχων από το Ισραήλ στον πόλεμο της Γάζας, και αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι οι βρύσες θα μπορούσαν να ανοίξουν ξανά εάν σταματήσει η κριτική.

Σε αντίθεση με άλλες μοναρχίες του Κόλπου, η Ιορδανία δεν έχει επιτρέψει στις ΗΠΑ τις δικές τους στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός της, αλλά υπάρχει αμερικανική παρουσία σε ιορδανικές βάσεις, η οποία έχει αυξηθεί σημαντικά από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν. Το Αμμάν έχει προσπαθήσει να υποβαθμίσει την παρουσία αμερικανικών δυνάμεων, αεροσκαφών και άλλου εξοπλισμού, αλλά αυτό έχει γίνει πιο δύσκολο από τις επανειλημμένες επιτυχημένες ιρανικές αεροπορικές επιδρομές, οι οποίες έχουν σκοτώσει τρεις Αμερικανούς και έχουν τραυματίσει δεκάδες στη βάση Μουουάφακ Σάλτι στην ανατολική έρημο.

Επί δεκαετίες η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ θεωρούνταν εγγύηση ασφάλειας για την Ιορδανία, αλλά έχει αποδειχθεί και πολιτικό μειονέκτημα, ειδικά καθώς η ιορδανική αεροπορία έχει βρεθεί να χρησιμεύει ως η πρώτη γραμμή άμυνας του Ισραήλ, καταρρίπτοντας ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους που κατευθύνονταν προς το Τελ Αβίβ.

Τον περασμένο μήνα, αρκετές εκατοντάδες εξέχουσες προσωπικότητες από την πολιτική, το δίκαιο και την πολιτιστική ζωή της Ιορδανίας υπέγραψαν μια ανοιχτή επιστολή ζητώντας την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων, σε μια σπάνια άμεση πρόκληση προς την κυβέρνηση.

Με πληροφορίες από Guardian