Η «καταπράσινη» Σαχάρα και η μυστήρια ανθρώπινη φυλή

Η έρημος Σαχάρα είναι ένα από τα πιο άνυδρα και ερημικά μέρη της Γης, που εκτείνεται σε μια περιοχή της Βόρειας Αφρικής που καλύπτει τμήματα 11 χωρών και καλύπτει έκταση συγκρίσιμη με την Κίνα ή τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά δεν ήταν πάντα τόσο αφιλόξενη.

Κατά τη διάρκεια μιας περιόδου από περίπου 14.500 έως 5.000 χρόνια πριν, ήταν μια καταπράσινη σαβάνα πλούσια σε υδάτινα στρώματα και έσφυζε από ζωή. Και, σύμφωνα με το DNA που ελήφθη από τα λείψανα δύο ατόμων που έζησαν πριν από περίπου 7.000 χρόνια στη σημερινή Λιβύη, φιλοξενούσε μια μυστηριώδη γενεαλογία ανθρώπων απομονωμένων από τον έξω κόσμο.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα πρώτα γονιδιώματα από ανθρώπους που ζούσαν στην αποκαλούμενη «Πράσινη Σαχάρα». Έλαβαν DNA από τα οστά δύο γυναικών που είχαν θαφτεί σε ένα βραχώδες καταφύγιο που ονομάζεται «Τακαρκόρι» στην απομακρυσμένη νοτιοδυτική Λιβύη. Ήταν φυσικά μουμιοποιημένα, αντιπροσωπεύοντας τα παλαιότερα γνωστά μουμιοποιημένα ανθρώπινα λείψανα.

«Εκείνη την εποχή, το Τακαρκόρι ήταν μια πλούσια σαβάνα με μια κοντινή λίμνη, σε αντίθεση με το σημερινό άνυδρο τοπίο της ερήμου», δήλωσε ο αρχαιογενετιστής Γιοχάνες Κράουζε του Ινστιτούτου Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Max Planck, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα στο περιοδικό Nature.

Τα γονιδιώματα αποκαλύπτουν ότι τα άτομα του Τακαρκόρι ανήκαν σε μια ξεχωριστή και μη ταυτοποιημένη στο παρελθόν ανθρώπινη φυλή που ζούσε χωριστά από τους υποσαχάριους και ευρασιατικούς πληθυσμούς για χιλιάδες χρόνια.

Τα αρχαιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι οι άνθρωποι αυτοί ήταν κτηνοτρόφοι, εκτρέφοντας εξημερωμένα ζώα. Τα αντικείμενα που βρέθηκαν στην περιοχή περιλαμβάνουν εργαλεία από πέτρα, ξύλο και οστά ζώων, κεραμικά, υφαντά καλάθια και σκαλιστά ειδώλια.

Διαπιστώθηκε ότι η καταγωγή των δύο ατόμων προέρχεται από μια βορειοαφρικανική γενεαλογική γραμμή που διαχωρίστηκε από τους υποσαχάριους πληθυσμούς πριν από περίπου 50.000 χρόνια. Αυτό συμπίπτει περίπου με την εποχή που άλλες ανθρώπινες γενεαλογικές γραμμές εξαπλώθηκαν πέρα από την ήπειρο και στη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη και την Ασία - και έγιναν οι πρόγονοι όλων των ανθρώπων εκτός της Αφρικής.

Η γενιά τους παρέμεινε απομονωμένη κατά το μεγαλύτερο μέρος της ύπαρξής της πριν η Σαχάρα γίνει και πάλι ακατοίκητη. Στο τέλος ενός θερμότερου και υγρότερου κλιματικού σταδίου που ονομάζεται Αφρικανική Υγρή Περίοδος, η Σαχάρα μετατράπηκε στη μεγαλύτερη θερμή έρημο του κόσμου περίπου γύρω στο 3.000 π.Χ.

Αν και ο ίδιος ο πληθυσμός του Τακαρκόρι εξαφανίστηκε πριν από περίπου 5.000 χρόνια, όταν έληξε η Αφρικανική Υγρή Περίοδος και επέστρεψε η έρημος, ίχνη της καταγωγής τους εξακολουθούν να υπάρχουν σήμερα σε διάφορες ομάδες της Βόρειας Αφρικής, δήλωσε ο Κράουζε.

Mε πληροφορίες από Reuters. Φωτογραφία αρχείου