Η δεύτερη νεότητα του «Κτιρίου Ε» στο Δελβινάκι

Το Αρρεναγωγείο – Παρθεναγωγείο Δελβινακίου είναι ένα από τα πιο σημαντικά κτίρια της ηπειρώτικης συνοριογραμμής.

Χτίστηκε το 1875 και ένας από τους θεμελιώδεις λόγους ύπαρξής του, είναι ο Κωνσταντίνος «Ηροκλής» Βασιάδης.

Ο Βασιάδης γεννήθηκε το 1821 στο Δελβινάκι και σπούδασε στην Αθήνα και στην Κωνσταντινούπολη. Το μεσαίο του όνομα, με το οποίο έμεινε στην ιστορία, του αποδόθηκε από τον σχολάρχη της Μέγάλης του Γένους Σχολής, για τον χαρακτήρα του και τη ρωμαλέα του παρουσία.

Ανάμεσα στις έντονες δραστηριότητές του, ήταν η πρωτοβουλία για τον Εν Κωνσταντινουπόλει Ελληνικό Φιλολογικό Σύλλογο, τον Ηπειρωτικό Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο και για μια σειρά άλλα πράγματα, μεταξύ αυτών και η συγκέντρωση δωρεών για να γίνει ένα μεγάλο σχολείο στην πατρίδα του, στο Δελβινάκι.

Όντως, το 1874 ξεκίνησε να κατασκευάζεται το σχολείο, το οποίο από ψηλά έχει το σχήμα ενός κεφαλαίου έψιλον, συμβολικά, αλλά και πρακτικά: συμβολίζει την «ελευθερία» ή και την «Ελλάδα» κατ’ άλλους, ενώ χωροταξικά οι δύο μεγάλες πτέρυγες εξυπηρετούσαν το αρρεναγωγείο, το παρθεναγωγείο και στη μέση η μικρότερη, τη διοίκηση.

Το σχολείο λειτουργούσε σταθερά με τριψήφιο αριθμό μαθητών και μαθητριών. Το 1924 λειτούργησε ως μικτό σχολείο, κατόπιν ως εξαθέσιο και στο ξέσπασμα του πολέμου, είχε 140 μαθητές και μαθήτριες. Στον πόλεμο χρησιμοποιήθηκε και ως νοσοκομείο.

To κτίριο στην προηγούμενή του εκδοχή

Το κτίριο είναι διατηρητέο πλέον.

Με προϋπολογισμό 1.265.602 ευρώ και χρηματοδότηση από το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία 2014-2021» με ποσό 1.150.000 ευρώ (και δημοτική χρηματοδότηση για το υπόλοιπο ποσό των 115.602 ευρώ), και απέκτησε συνεδριακούς χώρους, πλήρη εξοπλισμό, γραφεία, αλλά και δωμάτια φιλοξενίας.

Λειτουργεί μεταξύ άλλων ως εκθετήριο, συνεδριακός χώρος, αλλά και έδρα του «Ανοιχτού Πανεπιστημίου», με πρωτοβουλία του πανεπιστημιακού Απόστολου Παπαϊωάννου.

Σήμερα, το Αρρεναγωγείο-Παρθεναγωγείο φιλοξενεί εκδηλώσεις, θερινά σχολεία και συνέδρια, που διοργανώνουν φορείς όπως το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, αλλά και ανοιχτές συλλογικότητες.