Γίτανα: Η αναστήλωση του προσκηνίου του αρχαίου θεάτρου

Στη συνέχιση των εργασιών αναστήλωσης του αρχαίου θέατρου Γιτάνων, στη Θεσπρωτία, αναφέρεται, με σημερινή του ανακοίνωση, το υπουργείο Πολιτισμού.

Οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, με προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ, εντάσσεται στην πολιτιστική διαδρομή των αρχαίων θεάτρων της Ηπείρου, και υλοποιούνται με χρηματοδότηση από το επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ήπειρος».

Κατά την προηγούμενη προγραμματική περίοδο, έγιναν εργασίες αποκατάστασης στο κατώτερο τμήμα των κεντρικών κερκίδων και στο κάτω κοίλο, όπως εργασίες αναβάθμισης των υποδομών του αρχαιολογικού χώρου.

Διαβάστε: Γίτανα: το θέατρο με τα ονόματα αρχαίων Ηπειρωτών

Κατά την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, με τις εργασίες να έχουν ξεκινήσει ήδη από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας, προβλέπεται να γίνουν: αποκατάσταση των κεντρικών κερκίδων στο άνω κοίλο, όπως και του διαζώματος, του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος και των ακραίων κερκίδων. H ανακοίνωση του υπουργείου αναφέρει ότι προχωρά συστηματικά η αναστήλωση του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος.

Σε δήλωσή της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη αναφέρει καταρχάς ότι «το αρχαίο θέατρο στα Γίτανα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσπρωτίας, συνδεόμενο άρρηκτα με την ιστορία και τον πολιτισμό της αρχαίας Ηπείρου». Για την αναστήλωση του προσκηνίου, προσθέτει ότι «αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την προστασία του θεάτρου, τη διάσωση των αυθεντικών τμημάτων του και την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής του, ώστε να βελτιωθεί η αναγνωσιμότητά του». Το υπουργείο Πολιτισμού επισημαίνει ακόμα ότι ως προς την παθολογία του σκηνικού οικοδομήματος, έχουν αναγνωριστεί δύο βασικές κατηγορίες βλαβών: Φαινόμενα καθίζησης του εδάφους και θραύσεις των αρχιτεκτονικών μελών. Οι βασικές αρχιτεκτονικές επεμβάσεις αφορούν τις αναγκαίες εργασίες για την αναστήλωση των κατακείμενων μελών (αποκατάσταση θραυσμένων λίθων και ανάταξη των λίθων του στυλοβάτη, εξυγίανση της θεμελίωσης, αναστήλωση ημικιόνων και επιστυλίου).

Το σκηνικό οικοδόμημα, περιλάμβανε υποσκήνιο, παρασκήνιο και παρόδους, ενώ στην πρόσοψη υπήρχε στοά με ημικίονες δωρικού και επιστύλιο ιωνικού ρυθμού. Σώζεται κυρίως η βάση του οικοδομήματος, καθώς η ανωδομή έχει καταρρεύσει.

Το αρχαίο θέατρο Γιτάνων κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. προηγούμενο, κατά έναν αιώνα, της ίδρυσης της πόλης, που αποτέλεσε την έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών, με πληθυσμό περίπου 6.000 κατοίκους. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά και πολιτικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου και των παράκτιων περιοχών του Ιονίου. Καταστράφηκε οριστικά το 167 π.Χ. από τους Ρωμαίους, αλλά το θέατρο συνέχισε, περιοδικά, να χρησιμοποιείται πριν υποστεί ζημιές από σεισμούς και πλημμύρες.

Η ανασκαφή του θεάτρου ξεκίνησε το 1996 και σήμερα έχει ολοκληρωθεί. Είχε χωρητικότητα 4.000 θεατών περίπου, με οκτώ κλίμακες και επτά κερκίδες, χωρισμένες με διάζωμα. Η ορχήστρα ήταν κυκλική και στο κέντρο της υπήρχε η θυμέλη (ο βωμός του Διονύσου).

Στο μεταξύ, ένα από τα μεγάλα προβλήματα στον αρχαιολογικό χώρο Γιτάνων, είναι ο δρόμος πρόσβασης, ο οποίος κλείνει όποτε η βροχόπτωση είναι έντονη.