Γάζα: Η εκεχειρία φέρνει ελπίδες για μια νέα «εποχή ειρήνης»

Σπάνια στιγμή χαράς έζησαν Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι τη Δευτέρα, όταν η Χαμάς απελευθέρωσε τους 20 εναπομείναντες ζωντανούς ομήρους στη Γάζα, στο πλαίσιο συμφωνίας ανταλλαγής για σχεδόν 2.000 Παλαιστίνιους κρατούμενους, την ημέρα που οι ηγέτες του κόσμου συναντήθηκαν στην Αίγυπτο για να προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν την επέκταση της τρέχουσας περιορισμένης εκεχειρίας σε μια διαρκή ειρήνη.

«Οι προσευχές εκατομμυρίων ανθρώπων επιτέλους εισακούστηκαν», δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στη σύνοδο κορυφής για την ειρήνη, με τους ομολόγους του να στέκονται πίσω του. «Επιτέλους, έχουμε ειρήνη στη Μέση Ανατολή».

Ο Αιγύπτιος πρόεδρος, Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, ζήτησε την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα για να ξεκινήσει μια νέα εποχή στη Μέση Ανατολή. «Ας είναι ο πόλεμος στη Γάζα ο τελευταίος πόλεμος στην περιοχή», δήλωσε ο πρόεδρος, εν μέσω ευρείας ανησυχίας για το πόσο θα διαρκέσει η τρέχουσα εκεχειρία.

Στο Τελ Αβίβ, περίπου 65.000 Ισραηλινοί συγκεντρώθηκαν στην «πλατεία των ομήρων» και επευφήμησαν όταν ένα στρατιωτικό ελικόπτερο που μετέφερε τους 20 απελευθερωμένους Ισραηλινούς πέταξε πάνω από το πλήθος καθ' οδόν προς ένα κοντινό νοσοκομείο. Ζωντανές εικόνες από την απελευθέρωσή τους και τις οικογενειακές τους συγκεντρώσεις μεταδόθηκαν σε μεγάλες οθόνες γύρω από την πλατεία. Η πλατεία αυτή υπήρξε το επίκεντρο της εθνικής εκστρατείας για την απελευθέρωσή τους από τότε που 250 Ισραηλινοί απήχθησαν στις 7 Οκτωβρίου 2023 κατά τη διάρκεια της αιφνιδιαστικής επίθεσης της Χαμάς σε κοινότητες του νότιου Ισραήλ, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 1.200 άτομα και πυροδότησε τη σύγκρουση.

Τα πτώματα τεσσάρων ομήρων που κρατούνταν στη Γάζα και παραδόθηκαν στον Ερυθρό Σταυρό από τη Χαμάς τη Δευτέρα μεταφέρθηκαν στο Ισραήλ, σύμφωνα με τον στρατό.

Μεγάλο πλήθος συγκεντρώθηκε επίσης τη Δευτέρα στη νότια πόλη της Γάζας, Χαν Γιούνις, για να γιορτάσει την επιστροφή περίπου 1.700 Παλαιστινίων που είχαν κρατηθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ στην πρωτεύουσα της Δυτικής Όχθης, Ραμάλα, ο κόσμος υποδέχτηκε την άφιξη 88 Παλαιστινίων κρατουμένων που εξέτιαν ποινές ισόβιας κάθειρξης που τους είχαν επιβληθεί από ισραηλινά δικαστήρια. Τουλάχιστον ένας από αυτούς είχε φυλακιστεί για 24 χρόνια. Περίπου 160 ακόμη απελάθηκαν μέσω της Αιγύπτου μετά την αποφυλάκισή τους.

Η Δημόσια Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων στο Ισραήλ δήλωσε ότι σχεδόν όλοι οι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι είχαν φυλακιστεί χωρίς δίκη ως «παράνομοι μαχητές». Σημείωσε ότι μεταξύ των απελευθερωθέντων υπήρχαν 22 ανήλικοι, μερικοί από τους 360 Παλαιστίνιους ανηλίκους που κρατούνται σε ισραηλινή φυλακή.

Η εκεχειρία φαινόταν να τηρείται στη Γάζα τη Δευτέρα, μετά από μια διετή ισραηλινή στρατιωτική επίθεση που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο σχεδόν 68.000 ανθρώπων. Ωστόσο, 2,1 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι που επέζησαν εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μια βαθιά και πολύπλοκη ανθρωπιστική κρίση σε μια απομονωμένη παράκτια ζώνη, όπου η συντριπτική πλειονότητα των σπιτιών έχει καταστραφεί ή έχει υποστεί σοβαρές ζημιές και η οποία στερείται ανθρωπιστικής βοήθειας εδώ και πολλούς μήνες.

Ο Τομ Φλέτσερ, επικεφαλής του τμήματος ανθρωπιστικής βοήθειας του ΟΗΕ, OCHA, δήλωσε ότι οι παραδόσεις βοήθειας έχουν αρχίσει να φτάνουν στη Γάζα, ενώ πολύ περισσότερες να αναμένεται να φτάσουν τις επόμενες ημέρες.

Ο Τραμπ, ο οποίος μεσολάβησε για την κατάπαυση του πυρός την περασμένη εβδομάδα, έφτασε στο θέρετρο της Ερυθράς Θάλασσας μετά από μια σύντομη επίσκεψη στο Ισραήλ. Δήλωσε ότι «ξεκινά μια νέα μέρα» και υπέγραψε κοινή δήλωση με τους ηγέτες της Αιγύπτου, του Κατάρ και της Τουρκίας, με σκοπό να μετατρέψει την κατάπαυση του πυρός σε ένα συνεκτικό ειρηνευτικό σχέδιο.

Η τελευταία εκεχειρία στη Γάζα έληξε μετά από δύο μήνες, τον Μάρτιο, όταν το Ισραήλ επανέλαβε την επίθεσή του. Υπάρχουν φόβοι στην περιοχή ότι και αυτή η εκεχειρία μπορεί να αποδειχθεί επισφαλής, ειδικά δεδομένης της αντίστασης από την ακροδεξιά πτέρυγα της συνασπιστικής κυβέρνησης του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου.

Ο Τραμπ επέμεινε ότι η 20-σημείων πρότασή του για τη διατήρηση της ειρήνης και την ανοικοδόμηση της Γάζας θα ριζώσει. «Το έγγραφο καθορίζει μια ολόκληρη σειρά κανόνων και κανονισμών και είναι πολύ περιεκτικό», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Το περιεχόμενο της δήλωσης που υπογράφηκε στο Σαρμ Ελ Σέιχ δεν δημοσιοποιήθηκε αμέσως και οι φιλοδοξίες που εκφράζονται στα 20 σημεία του Τραμπ, που περιλαμβάνουν τον αφοπλισμό της Χαμάς και την ανάπτυξη μιας δύναμης σταθεροποίησης υπό την εποπτεία μιας τεχνοκρατικής παλαιστινιακής επιτροπής που θα εποπτεύεται από ένα «συμβούλιο ειρήνης» υπό την προεδρία του προέδρου των ΗΠΑ, αποτελούν ένα εξαιρετικά δύσκολο έργο.