To κλασικό δίλημμα νοίκι ή αγορά κατοικίας δεν ήταν ούτε είναι ποτέ μια απλή υπόθεση. Στη σημερινή ελληνική πραγματικότητα, όπου οι τιμές των ακινήτων ανεβαίνουν κατακόρυφα, τα ενοίκια πιέζουν την τσέπη των πολιτών και τα επιτόκια δανεισμού αλλάζουν άρδην, το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο πολυσύνθετο και σπαζοκεφαλιά. Δεν υπάρχει μία και μοναδική απάντηση που να ταιριάζει σε όλους γάντι. Επίσης η απόφασή σου, δεν είναι στον βρόντο σαν να παίζεις NetBet ρουλετα, όπου κάτσει η μπίλια, στην τύχη δηλαδή. Υπάρχουν όμως κάποιες βασικές και σταθερές συνιστώσες που μπορούν να βοηθήσουν να ξεκαθαρίσει σε έναν κάποιο βαθμό το τοπίο.
Ποια είναι η εικόνα της αγοράς σήμερα;
Τα τελευταία χρόνια, η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα παρουσιάζει φουλ έντονη κινητικότητα. Στις μεγάλες πόλεις, όπως είναι η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, οι τιμές αγοράς έχουν εκτοξευθεί να το πούμε έτσι απλά. Παράλληλα, η ζήτηση για ενοικίαση παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Η εξάπλωση των ακινήτων τύπου Airbnb, η επιστροφή επενδυτικού ενδιαφέροντος και η περιορισμένη προσφορά κατοικιών έχουν συμβάλει σε αυτή την κατάσταση.
Από την άλλη πλευρά, τα επιτόκια στεγαστικών δανείων ενίοτε αλλάζουν. Φυσικά, όχι στα επίπεδα του παρελθόντος, (ακόμη πληρώνουν δάνεια μερικοί, εδώ και 30 χρόνια) αλλά είναι ακόμη ένας παράγοντας που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την τελική απόφαση. Το κόστος δανεισμού, πως να το κάνουμε, μπορεί να αλλάξει σημαντικά το πραγματικό τίμημα μιας αγοράς ενός ακινήτου.
Πάμε να δούμε τα ΣΥΝ-ΠΛΗΝ της ενοικίασης
Η ενοικίαση δίνει ευελιξία. Είναι γεγονός. Για όσους δεν έχουν μια σταθερή δουλειά ή σκέφτονται το ενδεχόμενο μετακόμισης, αποτελεί μια πιο ήπια επιλογή. Δεν θέλει κανά τρελά μεγάλο αρχικό κεφάλαιο και μετά σου δίνει την ευχέρεια να προσαρμόζεσαι σε τυχόν αλλαγές, χωρίς να επιβαρύνεσαι με τρελά κόστη.
Επιπλέον, τα έξοδα συντήρησης συνήθως βαρύνουν τον ιδιοκτήτη, κάτι που σημαίνει πως τα απρόβλεπτα οικονομικά βάρη δεν τα επωμίζεται ο ενοικιαστής. Σε περιόδους αβεβαιότητας, πολέμων και οικονομικής ύφεσης, αυτό λειτουργεί σαν ένα δίχτυ ασφαλείας.
Από την άλλη, να σημειώσουμε πως το ενοίκιο είναι χρήμα που δεν επιστρέφει. Με την πάροδο του χρόνου, τα συνολικά ποσά που δίνεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλά, χωρίς να δημιουργείται κάποιο περιουσιακό στοιχείο. Πάπαλα.
Τα ΣΥΝ-ΠΛΗΝ της αγοράς ενός ακινήτου
Η αγορά κατοικίας είναι άρρηκτα δεμένη με τη σταθερότητα. Ένα ιδιόκτητο σπίτι προσφέρει μια τρομερή αίσθηση ασφάλειας, καθώς και τη δυνατότητα να φτιάξεις τον χώρο σου όπως εσύ θέλεις. Και ένα μεγάλο ατού, είναι μια επένδυση, αφού η αξία του ακινήτου μπορεί να εκτοξευθεί όσο περνάνε τα χρόνια. Άλλοι προτιμούν να επενδύουν σε bitcoin. Γούστα είναι αυτά.
Και κάτι ακόμη, η μηνιαία δόση ενός στεγαστικού δανείου, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι περίπου όσο ένα νοίκι. Με τη βασική διαφορά είναι ότι το ποσό αυτό χτίζει ιδιοκτησία και όχι απλώς είναι ένα ακόμη μηνιαίο έξοδο.
Κλασικά όμως, η αγορά συνοδεύεται από σημαντικό αρχικό κόστος, έχεις προκαταβολή, φόρους, συμβολαιογραφικά έξοδα. Μαζεύεται πολύ πράμα. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάς και τα έξοδα συντήρησης και τις πιθανές βλάβες και επισκευές. Αυτά είναι δικά σου 100%.
Τι πρέπει να σκεφτεί κανείς
Το θέμα τελικά και η επιλογή δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα, είναι πολλά. Είναι και θέμα τρόπου ζωής και lifestyle. Κάποιος που πρόκειται να μείνει σε μια πόλη για πολλά χρόνια, έχει σταθερό μηνιάτικο και μπορεί να καλύψει την προκαταβολή, ίσως βρει την αγορά μια πιο συμφέρουσα λύση σε βάθος χρόνου.
Από την άλλη, για έναν νέο επαγγελματία ή κάποιον που θέλει να είναι πιο ευέλικτος, η ενοικίαση μπορεί να αποδειχθεί ταμάμ. Το να «παντρευτείς» ένα ακίνητο δεν είναι πάντα πλεονέκτημα. Οι συνθήκες διαβίωσης στις μέρες μας αλλάζουν στο άψε σβήσε.
Τέλος να κάνουμε πάντα και μια σύγκριση κόστους. Πόσο είναι το ενοίκιο σε σχέση με τη δόση δανείου; Ποια είναι τα επιτόκια; Πόσο πιθανό είναι να αυξηθούν ή να μειωθούν άμεσα; Αυτά τα ερωτήματα δεν έχουν πάντα εύκολες απαντήσεις, αλλά οφείλουμε να τα θέσουμε σε εμάς τους ίδιους πρώτα και στη συνέχεια σε κάποιους ειδικούς.
Μια απόφαση με ορίζοντα χρόνου
Τελικά, το δίλημμα ενοίκιο ή αγορά δεν λύνεται με έναν απλό υπολογισμό, ούτε είναι ένα απλό μαθηματικό πρόβλημα. Είναι μια απόφαση που οφείλει να κοιτάξει κανείς μπροστά στο μέλλον,, πού θέλει να βρίσκεται σε πέντε-δέκα χρόνια; Πόσο αντέχει οικονομικά σήμερα, αλλά και μακροπρόθεσμα;
Στην Ελλάδα σήμερα, η αγορά κατοικίας βρίσκεται σε μεταβατική φάση. Οπότε, η σωστή επιλογή είναι αυτή που ταιριάζει στις δικές προσωπικές ανάγκες και την τσέπη σου. Για άλλους, η ασφάλεια της ιδιοκτησίας είναι μονόδρομος. Για άλλους, η ελευθερία της ενοικίασης είναι κάτι που δεν αποτιμάται σε φράγκα.
Το πιο σημαντικό είναι η απόφαση που θα πάρετε να βασίζεται σε συνυπολογισμό πολλών παραγόντων.