Συντακτης: κύριος Τύπος
Δημοσιευση: 6-10-2018, 09:31
ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΟΝ «ΤΥΠΟ»

Πέμπτη 4 Οκτωβρίου 2018, Αγίου Ιερόθεου επισκόπου Αθηνών

Το θέατρο είναι λόγος και όταν ο λόγος είναι καλός, τότε και το θεατρικό έργο είναι καλό. Αυτή είναι η πρώτη καλή γεύση, που έχεις από τη θεατρική παράσταση : Ευτυχία Πρίντζου· η επιστροφή. Την ίδια καλή γεύση έχεις και από την συνταρακτική ερμηνεία του ενός και μοναδικού προσώπου της, της Ευτυχίας. Άπειρες, τέλος, μικρές καλές γεύσεις έχεις κι από το σκηνικό, τα κοστούμια, τους φωτισμούς, τη μουσική της, ακόμη και το πρόγραμμά της, που όλες μαζί συνθέτουν ένα ευγενικό όλο, ένα συνοδό χορευτή, θα έλεγε κανείς, που χορεύει από την αρχή μέχρι το τέλος μαζί της.

Η παράσταση : Ευτυχία Πρίντζου· η επιστροφή τελεί υπό την αιγίδα του πανεπιστημίου Ιωαννίνων, παρουσιάζεται στο πλαίσιο του φεστιβάλ : η πόλη μας στη σκηνή και είναι μια συμπαραγωγή του Β. Κονταξή και του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ιωαννίνων. Μια εξέχουσα πλειάδα από ιστορικούς, γραφίστες, επιμελητές και πολλούς άλλους, καλλιτέχνες και μη, συνοδεύει την παραγωγή, προσδίδοντάς της το βάρος μιας μοναδικής, εξαιρετικής και σπάνιας θεατρικής παράστασης. Δεν θα ήταν δε υπερβολή, αν έλεγε κανείς, πως όλη αυτή η εξέχουσα πλειάδα των τοπικών συντελεστών, θεατρικών και μη, υποδεικνύει στη διοίκηση του δημοτικού μας θεάτρου, αφ’ ενός να διαβάσει και να ξανά διαβάσει τους σκοπούς των περιφερειακών θεάτρων κι αφ’ ετέρου να αντιληφθεί και να ξανά αντιληφθεί, σε ποιους πρέπει να απευθύνεται, για να υπηρετήσει σωστά το καταστατικό της.

Το μονόπρακτο ή μονόλογος για άλλους : Ευτυχία Πρίντζου· η επιστροφή έχει πολλές αναγνώσεις. Μία απ’ αυτές, η ουσιαστικότερη κατά τη γνώμη μας, είναι η στάση της πόλης απέναντι στις δίκες παρωδίας και στις εκτελέσεις του 1948. Αν εξαιρέσει κανείς την αντίδραση των δικηγόρων, μια αδράνεια φαίνεται να σκεπάζει τα Ιωάννινα. Η πόλη μένει άφωνη και ακίνητη, θυμίζοντας παρόμοιες καταστάσεις της πρόσφατης ιστορία της. Ολιγωρία στην υπόθεση της κυρά Φροσύνης και των άλλων γυναικών, ολιγωρία στην υπόθεση του Δημήτρη Χατζή, ολιγωρία στην υπόθεση του Γιοσέφ Ελιγιά, ολιγωρία και σ’ άλλες περιπτώσεις, που δεν έγιναν ποτέ γνωστές.

Βέβαια, την αίσθηση της ολιγωρίας, την οποία έχει κανείς σε πάρα πολλά σημεία της περί ου ο λόγος θεατρικής παράστασης, την προκαλούν, κατά κύριο λόγο, οι φωτισμοί της, οι μουσικές της και τα ηχητικά στοιχεία της. Ίσως, αυτή να είναι και η αιτία, που η ολιγωρία δε γίνεται αντιληπτή ευθύς αμέσως. Όμως, έστω και σε δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης, τα συναισθήματα, που επικρατούν στην κοινωνία της εποχής, αποδίδονται με αφθονία και με περισσή επάρκεια. Ακόμη, στην απόδοση του κλίματος της εποχής (1948) συμβάλλει και η χρήση πολλών βοηθητικών αντικειμένων, όπως το βιβλίο, η εφημερίδα, η προκήρυξη, το φλυτζάνι κ.λπ.

Το σκηνικό και τα κοστούμια (Άρτεμις Αγαθοπούλου), αν εξαιρέσει κανείς τα έπιπλα, παρουσιάζοντας μια ιδιαίτερη αισθητική απόχρωση, γοητεύουν πλεονεκτικά την παράσταση. Οι φωτισμοί (Πάνος Ευαγγέλου), αφαιρώντας κανείς ορισμένες απότομες εναλλαγές τους, δημιουργούν στην παράσταση το συνωμοτικό κλίμα της ιταλογερμανικής κατοχής και της μεταπολεμικής εποχής. Η μουσική (Δημήτρης Υφαντής), μερικές φορές, λειτουργώντας διακριτικά, προσθέτει χρώμα στην παράσταση, άλλες φορές, όμως, δεν επιτυγχάνει την επιδιωκόμενη ένταση της στιγμής.

Τα πρόσωπα ή καλύτερα το πρόσωπο της παράστασης είναι η Ευτυχία Πρίντζου (Γιολάντα Καπέρδα), μια μοναδική και δραματική φυσιογνωμία των Ιωαννίνων του μεσοπολέμου. Σχεδόν σ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, Ευτυχία Πρίντζου και Γιολάντα Καπέρδα ταυτίζονται. Η μεταμόρφωση της Γιολάντας Καπέρδα σε Ευτυχία Πρίντζου προκαλεί αισθήματα έντονα, λες και πρόκειται για ανάσταση νεκρού. Κυριολεκτικά τρομάζεις, όταν η Γιολάντα Καπέρδα ή, μήπως, η Ευτυχία Πρίντζου πάει να ανοίξει την πόρτα, να βγει έξω (από τον τάφο;), να κάνει ένα περίπατο στο Κάστρο και στη Λίμνη, που δεν έχει όνομα. Στην παράσταση αυτή, η Γιολάντα Καπέρδα, υποτάσσοντας όλο το σώμα της, από μαλλιά μάτια και πρόσωπο μέχρι πόδια, πέλματα και νύχια, αποδίδει με μοναδικό τρόπο την προσωπικότητα της Ευτυχίας Πρίντζου. Η άρθρωση του λόγου είναι εξαιρετική, η κατάληψη της σκηνής ολοκληρωτική και το σώμα συντονισμένο με τον λόγο. Εύγε! Γιολάντα Καπέρδα σου αξίζουν χίλια συγχαρητήρια.

Η θεατρική παράσταση : Ευτυχία Πρίντζου· η επιστροφή παρουσιάζει μια ακόμη ιδιαιτερότητα : συγγραφέας του θεατρικού μονολόγου και σκηνοθέτης του είναι το ίδιο πρόσωπο (Βασίλης Κονταξής). Η σημασία, που αποδίδουμε στο θεατρικό λόγο, διατυπώθηκε στην αρχή του σημειώματός μας. Όσο για το κείμενο του εν λόγω θεατρικού μονόπρακτου, συμπληρωματικά θα προσθέταμε, πως είναι άμεσο, λιτό, στρωτό, χωρίς φτιασίδια και οι διάλογοί του αποδίδουν την ατμόσφαιρα της εποχής. Το κείμενο του θεατρικού μονόπρακτου, γιατί περί μονόπρακτου πρόκειται, δε χρησιμοποιεί τη ντοπιολαλιά, αποφεύγοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, τη γελοιοποίησή του. Εξ άλλου, είναι προφανές, πως ο συγγραφέας δεν περιορίζεται γεωγραφικά στην Ήπειρο, αλλ’ απευθύνεται σ’ όλη την Ελλάδα και πιθανότατα εκτός αυτής.

Σκηνοθεσία, σύμφωνα με τον ορισμό της, είναι η διδασκαλία του θεατρικού λόγου επί σκηνής. Κι όποιος βέβαια, μιλάει για διδασκαλία, μιλάει και για δάσκαλο, ένα πρόσωπο, ένα λειτουργό, ένα λειτούργημα, μια λειτουργία, που υπηρετεί με αχόρταγη όρεξη και δεινή επιδεξιότητα ο Βασίλης Κονταξής. Μπράβο! Βασίλη Κονταξή, που, μ’ αυτήν την παραγωγή, αναπτέρωσες το ηθικό των θεατρόφιλων της πόλης. Και, υπό μίαν άλλη έννοια, μετά από σαράντα χρόνια, έφερες για λίγο στα Γιάννινα του 2018 την ατμόσφαιρα της θεατρικής ευφορίας του ‘70.

Έγραψα στα Ιωάννινα – Οκτώβριος 2018 – Μιχάλης Η. Γκόρμπας

200 λέξεις απομένουν.
σχετικα αρθρα