Ένα απόγευμα με τον κύριο Βιριπάγεφ

Μπαίνει ένας θεατρικός συγγραφέας, σε ένα ταξί, στην Πολωνία.

Τον ρωτάει ο ταξιτζής, «τι δουλειά κάνεις».

Αυτός απαντάει «θεατρικός συγγραφέας».

«Α, ταινίες ε;»

«Όχι, γράφω θεατρικά».

«Δηλαδή κινηματογράφος;».

«Όχι, θέατρο».

Να μην τα πολυλογούμε, ο επιβάτης ήταν ο Ιβάν Βιριπάγεφ, ένας από τους σημαντικότερους και πιο επιτυχημένους θεατρικούς συγγραφείς σίγουρα στην Ευρώπη, αλλά και έξω από αυτή. Το περιστατικό το περιέγραψε ο ίδιος, στο περίπου τρίωρο μάστερκλας, που διοργάνωσε το ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων την περασμένη Τετάρτη.

Μπροστά σε ένα κατά τα τρία τέταρτα περίπου, γεμάτο, Καμπέρειο, τον Βιριπάγεφ καλωσόρισε ο πρόεδρος του ΔΗΠΕΘΙ Γιώργος Καψάλης:

«Ο κ. Βιριπάγεφ εκλαμβάνει το θέατρο ως μια ανεξάρτητη μορφή τέχνης, εντάσσοντάς το πάντοτε στο σύγχρονο κοινωνικό πλαίσιο και σε ευρύτερους κοινωνικούς τομείς, όπως είναι η ιστορία της τέχνης, η φιλοσοφία, η κοινωνιολογία και άλλοι. Παράλληλα, αναδεικνύει την έννοια της δημιουργικότητας, καθώς και την αξιοποίησή της σε διάφορους επιμέρους τομείς της ανθρώπινης ζωής και ύπαρξης» τόνισε ο κ. Καψάλης, μεταξύ άλλων.

Ευχαρίστησε και τον καλλιτεχνικό διευθυντή Τάσο Αγγελόπουλο για την πρωτοβουλία να έρθει ο Βιριπάγεφ στα Γιάννενα, τονίζοντας ότι είναι «μια καλλιτεχνική κατεύθυνση και προοπτική που το ΔΗΠΕΘΙ θέλει να ενισχύσει περαιτέρω».

Ο Βιριπάγεφ λοιπόν, προσπάθησε, με πολύ οικείο, άμεσο και συχνά, διασκεδαστικό τρόπο, να εξηγήσει πώς φτιάχνεται ένα θεατρικό, πώς παίζεται και πώς παρεμβαίνουν σε αυτή τη διαδικασία ο δημιουργός, οι συντελεστές, το κοινό.

«Το σημερινό θέατρο είναι το θέατρο του σκηνοθέτη, που πιστεύει ότι είναι ο συγγραφέας» είπε αρχικά ο προσκεκλημένος του ΔΗΠΕΘΙ, κάνοντας και λίγη πλάκα με τους σκηνοθέτες:

«Ανεβάζουν τι πιστεύουν αυτοί για το έργο και τον συγγραφέα. Όλοι οι σκηνοθέτες πρέπει να πάνε στην κόλαση. Εντάξει και εγώ είμαι και σκηνοθέτης βέβαια…».

Στάθηκε ιδιαίτερα στη διαδικασία του να «φτιάχνεις πράγματα», όχι μόνο υλικά και πώς τελικά κάποιος γίνεται «μάστορας» σε αυτό που κάνει, αλλά και πώς διαχωρίζονται, με βάση την αποστολή τους. «Υπάρχουν δεξιοτέχνες που φτιάχνουν υπέροχα, αλλά κακά πράγματα», είπε, για παράδειγμα.

Για τα έργα τέχνης, είπε ουσιαστικά ότι πρέπει ο δημιουργός να βρει τον τρόπο να μιλήσει στο κοινό και να μη φτιάξει κάτι αποκλειστικά για τον εαυτό του. Δεν διαφώνησε με τους τρόπους –είπε δηλαδή ότι είναι οκ να μην υπάρχει κάθαρση σε έργα, αναφέροντας αυτά του Λαρς φον Τρίερ, αλλά και ότι «δεν μπορείς να ανεβάσεις Ευριπίδη και να μην έχει κάθαρση»- και τα έβαλε με τον μεταμοντερνισμό, σε διάφορα επίπεδα.

Είπε δηλαδή μεταξύ άλλων ότι υπάρχει πολύς ναρκισσισμός στον μεταμοντερνισμό και συχνά το «πώς» γίνεται σημαντικότερο από το «γιατί». Μετέφερε αυτή τη συνθήκη και στην πολιτική, λέγοντας «οι φασίστες σήμερα σου λένε ‘έτσι είναι τα πράγματα και τέλος’. Η μεταμοντέρνα αριστερά έχει δίκιο, οκ, αλλά είναι σαν μποξέρ που μπαίνει στο ρινγκ και λέει ‘α εγώ σήμερα δεν θα χτυπήσω στο πρόσωπο’».

Σημειωτέον, ο Βιριπάγεφ έχει αντιταχθεί σθεναρά στον Πούτιν και το καθεστώς του, έχει προσπαθήσει να αρνηθεί τη ρωσική υπηκοότητα και ουσιαστικά είναι περσόνα νον γκράτα στη Ρωσία.

Ακόμα, στάθηκε για αρκετή ώρα στον τρόπο που λέγεται μια ιστορία. Ήταν παραστατικότατος σε αυτό το κομμάτι, προσπάθησε να εξηγήσει ότι αυτή είναι και η ουσία, ο τρόπος με τον οποίο θα πεις την ιστορία, που θα περιλαμβάνει τις φόρμες έκφρασης, την επικοινωνία, τους χαρακτήρες, αλλά και πώς θα ειπωθεί αυτή καθαυτή η ιστορία, χωρίς να «παίζεται υπερβολικά» στη σκηνή.

Επίσης, στάθηκε πολύ στον τρόπο με τον οποίο γίνεσαι «μάστορας» σε αυτό που κάνεις: με την επιμονή και την αγάπη γι αυτό που κάνεις, αλλά και με μια «χαριτωμένη ψυχραιμία» που τον χαρακτήρισε σε όλη την ομιλία και τη συζήτηση που έγινε στο Καμπέρειο, ενώ κάλλιστα θα μπορούσε να εξαργυρώσει τη φήμη και τη θέση του με μια ακαδημαϊκού τύπου διάλεξη.