ΕΕ: Ο Πέδρο Σάντσεθ και οι άλλοι…

Οι πολιτικές του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ για τη μετανάστευση έχουν δεχθεί σφοδρή κριτική, καθώς ηγέτες από όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση συναντώνται την Τρίτη μετά την εισροή μεταναστών την περασμένη εβδομάδα στο ισπανικό έδαφος της Θέουτα στη Βόρεια Αφρική.

Η ξαφνική άφιξη 50.000 έως 60.000 μεταναστών την Πέμπτη και την Παρασκευή πυροδότησε ανθρωπιστική κρίση στη Θέουτα και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τη μετανάστευση στο μπλοκ των 27 κρατών, αν και οι περισσότεροι από τους μετανάστες σύντομα επέστρεψαν. Περισσότεροι από 80 μετανάστες πέθαναν, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που πνίγηκαν ή ποδοπατήθηκαν σε φυγή για να διασχίσουν ένα κυματοθραύστη, σύμφωνα με τις ισπανικές και μαροκινές αρχές.

Ανοιχτές επιστολές από 22 ηγέτες της ΕΕ (και της Ελλάδας) και μια γρήγορη απάντηση από τον Σάντσεθ, έχουν αποκαλύψει μια έντονη συζήτηση εντός της ΕΕ που φέρνει αντιμέτωπους τους υπέρμαχους της μετανάστευσης με τον προοδευτικό Ισπανό ηγέτη, ο οποίος έχει αμφισβητήσει τη συναίνεση εντός του μπλοκ για τη μετανάστευση, καθώς και για τις δαπάνες του ΝΑΤΟ, τη Γάζα και το Ισραήλ.

Η κυβέρνηση του Σάντσεθ απέκρουσε τις επιθέσεις ως πολιτικά υποκινούμενες, λέγοντας ότι οι περισσότεροι μετανάστες απωθήθηκαν από τη Θέουτα μέσα σε λίγες ώρες σε «στενό συντονισμό με τις μαροκινές αρχές και με πολύ μικρή υποστήριξη από άλλα ευρωπαϊκά κράτη».

Οι ηγέτες της ΕΕ επιτέθηκαν γρήγορα στον Σάντσεθ μόλις τα βίντεο από τη Θέουτα έγιναν viral. Πολλοί απέδωσαν το περιστατικό στις προοδευτικές πολιτικές της κυβέρνησής του και διαδήλωσαν δημόσια για νέους συνοριακούς ελέγχους σε θαλάσσια, αεροπορικά και χερσαία σημεία εισόδου.

Ο σοσιαλιστής ηγέτης απάντησε στην επιστολή του υπενθυμίζοντας ότι η Ισπανία, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς την ΕΕ, είχε δεχθεί μετανάστες που έφτασαν σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης από τη Λευκορωσία το 2021 και στο νησί Λαμπεντούζα της νότιας Ιταλίας το 2023.

Πολλοί δεξιοί πολιτικοί έχουν κερδίσει εκλογές σε όλη την ΕΕ υποσχόμενοι την καταστολή της μετανάστευσης — και ισχυρίζονται ότι το έχουν κάνει με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου .

Νεότεροι, αυστηρότεροι κανονισμοί για τους αιτούντες άσυλο και τους μετανάστες αντικατέστησαν σε μεγάλο βαθμό το προηγούμενο σύστημα μετανάστευσης. Οι πρωτεύουσες της ΕΕ διαθέτουν πλέον μεγαλύτερες δυνατότητες επιτήρησης, κράτησης και απέλασης μεταναστών στις λεγόμενες «ασφαλείς χώρες» όπως το Μαρόκο ή σε «κόμβους επιστροφής» εκτός της ΕΕ.

Αυτές οι νέες διατάξεις έχουν αντιμετωπιστεί με σκεπτικισμό από ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων φόβων ότι τα κέντρα απέλασης που φιλοξενούνται στο εξωτερικό θα μπορούσαν να μετατραπούν σε εγκαταστάσεις μακροχρόνιας κράτησης που θα ξεχειλίζουν από αιτούντες άσυλο που έχουν κολλήσει σε νομικό αδιέξοδο.

Η Ιταλία

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι εξαπέλυσε την πιο έντονη κριτική κατά του Σάντσεθ, ενώ ανακοίνωσε επίσης ότι η Ιταλία θα επιβάλει ελέγχους στα εναέρια και θαλάσσια σύνορα με την Ισπανία.

Ωστόσο, η απομακρυσμένη γεωγραφική θέση της Θέουτα σήμαινε ότι «υπήρχε σχεδόν μηδενικός κίνδυνος οι άνθρωποι να φτάσουν στην Ισπανία και στη συνέχεια να μετακινηθούν στην Ιταλία», δήλωσε ο αναλυτής Matteo Villa στο Ιταλικό Ινστιτούτο Πολιτικών Σπουδών στο Μιλάνο. Είπε ότι μόνο το 2% των μεταναστών που φτάνουν στην Ευρώπη φτάνουν στην Ιταλία.

Η Ιταλία έχει επίσης επισημάνει τη Θέουτα για να προωθήσει ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο, που καταρτίστηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας της Ιταλίας με την Αλβανία, για τη μεταφορά των ελέγχων μεταναστών εκτός ΕΕ.

Ο Σάντσεθ απάντησε χαρακτηρίζοντας τη θέση της Μελόνι «αντίθετη με το ευρωπαϊκό δίκαιο, το ανθρωπιστικό δίκαιο και τις αρχές της αλληλεγγύης που μας ενώνουν».

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αρχικά είχε εκφράσει την έκπληξή της για τη Θέουτα, ενώ παράλληλα είχε ζητήσει διπλασιασμό της σκληρής γραμμής της ΕΕ στο μεταναστευτικό. Ωστόσο, έστειλε επιστολή τη Δευτέρα στον Σάντσεθ επαινώντας τον χειρισμό της κρίσης.

«Χρειαζόμαστε μια διαδικασία από την οποία θα αντλήσουμε διδάγματα για να βελτιώσουμε την ευρωπαϊκή μας ανθεκτικότητα, ετοιμότητα και αντίδραση», δήλωσε η Αριάνα Ποντέστα, εκπρόσωπος της επιτροπής, αντανακλώντας το περιεχόμενο της επιστολής.

«Αυτό που συνέβη στη Θέουτα κατέστησε σαφές ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να ενισχύσουμε περαιτέρω τα εξωτερικά σύνορα, για παράδειγμα με αυστηρή παρακολούθηση και, όπου χρειάζεται, με τη χρήση φυσικών φραγμών».

Με πληροφορίες από ΑΡ