«Έξυπνα» και ακριβά. Χρήσιμα όμως;

Οι «έξυπνες πόλεις» και οι σχετικές υποδομές είναι και στα Γιάννενα μια υπόθεση με πολλές διαστάσεις, αρκετές εύλογες απορίες και παρατηρήσεις, αλλά και πολλά-πολλά χρήματα.

Η εγκατάσταση των «έξυπνων στάσεων» που προσφέρουν δωρεάν φόρτιση και wifi, σε μια εποχή που τα powerbanks πωλούνται μαζικά και τα δεδομένα προσφέρονται αφειδώς από τις εταιρίες κινητής (άλλο αν υπάρχει επαρκές σήμα στα Γιάννενα…), έφερε το θέμα στο προσκήνιο της επικαιρότητας.

Πόσο όμως πιο «έξυπνη» ή, το βασικότερο, πόσο πιο βιώσιμη και χρηστική θα κάνουν την πόλη, μια σειρά από τέτοιες παρεμβάσεις;

Πόσο χρήσιμες είναι μερικές στάσεις που προσφέρουν υπηρεσίες, οι οποίες είναι κάπως «meh», όχι και πολύ «ξεσηκωτικές» δηλαδή, αλλά έχουν κοστίσει πολλά χρήματα;

Πόσο χρήσιμα μπορεί να αποβούν παγκάκια που βρίσκονται μέσα στο αλσύλλιο του πάρκου Πυρσινέλλα, αλλά και ένα «αδερφό» τους παγκάκι που είναι τοποθετημένο μπροστά σε δύο… συμβατικά, στην αυλή του αρχοντικού Πυρσινέλλα, η οποία προσφάτως κλείνει σε ώρες μη λειτουργίας του ΔΗΠΕΘΙ, λόγω βανδαλισμών;

Δεν είναι φτηνό.

Η… «εξυπνοποίηση» των Ιωαννίνων γίνεται κάπως άναρχα και κυρίως, με βάση τις επιταγές της αγοράς. Μια τάση αυτής, είναι ότι διάφορες εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο χώρο, πουλάνε ό,τι είναι της μόδας (παλιότερα εφαρμογές, τώρα παγκάκια και ψηφιακά δέντρα) και οι φορείς αγοράζουν από συγκρατημένα, μέχρι αφειδώς.

Σχεδιασμός και πραγματική ανάγκη όμως, υπάρχουν;

Πέρα από το εύκολο αντιπαράδειγμα των στάσεων (σημειώνεται ότι το αστικό ΚΤΕΛ έχει ήδη το δικό του σύστημα τηλεματικής για τα δρομολόγια), υπάρχει το γενικό κόστος και η δαπάνη από το Ταμείο Ανάκαμψης. Συνολικά, ο ψηφιακός μετασχηματισμός που σχεδίασε η προηγούμενη δημοτική αρχή κόστιζε 3,1 εκατ. ευρώ και χωριζόταν σε τρία υποέργα.

Τελικά, προχώρησε μόνο το ένα από αυτά, καθώς τα άλλα δύο σταμάτησαν. Αυτά ήταν το «κέντρο επιτελικής διαχείρισης έξυπνης πόλης» με προϋπολογισμό 1.134.000 ευρώ και το «σύστημα συντονισμού και διαχείρισης κρίσεων, έγκαιρης ανίχνευσης και διαχείρισης δασικών πυρκαγιών, ψηφιακό οδηγό πόλης και υποδομή ψηφιακού διδύμου (τρισδιάστατα μοντέλα της πόλης με ενσωμάτωση γεωπληροφοριών), με προϋπολογισμό 726.000 ευρώ.

Άλλα 700.000 ευρώ περίπου είναι το κόστος των έξυπνων εφαρμογών στο πάρκο Πυρσινέλλα. Αυτά θα πάνε για πέντε smart benches, δύο infokiosks), μία έξυπνη διάβαση, μία εφαρμογή επαυξημένης πραγματικότητας για την ανάδειξη εκπαιδευτικών κήπων, ένα σύστημα έξυπνης διαχείρισης και ελέγχου άρδευσης, ένα πληροφοριακό σύστημα πολιτικής προστασίας για ανίχνευση πυρκαγιάς στο πάρκο και σημεία ασύρματης πρόσβασης στο διαδίκτυο (WiFi Access Points).

Σύνολο δηλαδή περίπου 2 εκατ. ευρώ.

Συνολικά, θα τοποθετηθούν 10 «έξυπνες» στάσεις που θα παρέχουν τη δυνατότητα φόρτισης (με usb και ανέπαφα), ασύρματο δίκτυο κ.α. Μέχρι στιγμής έχουν τοποθετηθεί οι μισές.

Ένα άλλο κομμάτι που εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο, είναι τα δύο ηλιακά δέντρα, που κοστίζουν 57.000 ευρώ το ένα. Διαθέτουν δυνατότητα φόρτισης συσκευών, φωτισμό led, wifi κ.α. Περίπου ό,τι και τα παγκάκια και οι στάσεις, αλλά… σε δέντρο.

Μια ακόμα διάσταση είναι ότι η χρηματοδοτική πηγή είναι το Ταμείο Ανάκαμψης. Ανεξάρτητα από την άμεση αναγκαιότητα και χρηστική τους αξία που είναι συζητήσιμη, η πόλη έχει σαφώς πιο επιτακτικές ανάγκες και αυτές δεν είναι τα διάσπαρτα gadgets και τροφοδοτείται η συζήτηση για το αν τελικά τα ποσά του ΤΑ χρησιμοποιήθηκαν για πραγματικές αστικές ανάγκες ή για να «κινηθεί η αγορά».

Ο Δήμος Ιωαννιτών δεν είναι ο μόνος Δήμος που αγοράζει πράγματα τα οποία, είτε δεν χρησιμοποιούνται σωστά, είτε είναι μικρής χρηστικής αξίας (πχ τα δημόσια infokiosks), είτε είναι διάσπαρτα, χωρίς ένα κοινό σημείο αναφοράς.

Ήδη, αρκετές εφαρμογές με την αντίστοιχη υποδομή έχουν εγκαταλειφθεί ή υπολειτουργούν. Θυμάστε για παράδειγμα την εφαρμογή για το παρκάρισμα και τους αισθητήρες, η οποία όμως ήταν εντελώς παραστατική και όχι ιδιαίτερα χρηστική, ενώ δεν λειτούργησε ποτέ πραγματικά;

Ή ακόμα το novoville, την εφαρμογή που έχει να ενημερωθεί (με ανακοινώσεις και εκδηλώσεις) εδώ και πολύ καιρό, αλλά δέχεται ακόμα αιτήματα και αναφορές πολιτών;

‘Η ακόμα και το πιο νέο, μοναχικό ηλιακό παγκάκι που αντικρύζει τους… συμβατικούς συναδέλφους του, βρώμικο σε μια γωνιά της αυλής του αρχοντικού Πυρσινέλλα;

Σκεφτείτε επίσης ότι ο σχεδιασμός για τα περισσότερα από τα παραπάνω μετράει ήδη μια εξαετία τουλάχιστον, σε ένα χώρο που οι τεχνολογικές εξελίξεις είναι αλματώδεις.

Εδώ και 2 χρόνια περίπου έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Ήπειρος 2021-2027» με συγχρηματοδότηση 475.000 ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, η δημιουργία μιας «ενοποιημένης πλατφόρμας έξυπνης πόλης», ένα κέντρο ελέγχου δηλαδή για όλα αυτά τα πράγματα. Κάποιες από τις λειτουργίες του είναι ενεργές, όπως τουλάχιστον έχει αναφέρει η δημοτική αρχή σε συνεδριάσεις δημοτικών συμβουλίων

Ενδεχομένως, αν αυτό λειτουργήσει καθολικά, να αποκτήσουν κάποιο νόημα όλες αυτές οι έξυπνες παρεμβάσεις κ.λπ. κ.λπ.

Μέχρι τότε βέβαια, όλα αυτά μπορεί να είναι και ξεπερασμένα…