Από τη δυστοπία στην ελπίδα: Στρατηγική επανεκκίνηση, συλλογικό όραμα και ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα για την προοδευτική παράταξη.

Ο Σάββας Δημητριάδης, περιφερειακός σύμβουλος του Κοινού των Ηπειρωτών και συντονιστής της Ν.Ε. ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Ιωαννίνων, γράφει για το ενδεχόμενο επιστροφής του Αλέξη Τσίπρα στην κεντρική πολιτική σκηνή:

Η ικανότητα να φανταστούμε αλλιώς τον κόσμο δεν είναι μια πνευματική πολυτέλεια. Είναι η θεμελιακή προϋπόθεση για να υπάρξει ξανά μια Αριστερά ή, ευρύτερα, μια προοδευτική παράταξη με νόημα, στρατηγική και ιστορική προοπτική.

Σήμερα, η ελληνική κοινωνία ζει μέσα σε μια δυστοπία κανονικότητας: ακρίβεια, αυταρχισμός, ιδιώτευση, αποσάθρωση της εργασίας και των δημόσιων υπηρεσιών. Η πολιτική έχει συρρικνωθεί στη διαχείριση του ελάχιστου, ενώ η χώρα κυβερνάται από ένα καθεστώς συγκεντρωτικής εξουσίας και ατιμωρησίας. Τα σκάνδαλα — από τις υποκλοπές και τις λίστες Πέτσα μέχρι το έγκλημα των Τεμπών και τις καταχρήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ — συγκαλύπτονται συστηματικά και μένουν ατιμώρητα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν κυβερνά, ελέγχει. Σε ένα καθεστώς όπου η δημοκρατία υποχωρεί και η λογοδοσία αποτελεί την εξαίρεση, όχι τον κανόνα.

Μέσα σε αυτό το σκοτεινό τοπίο, η προοδευτική παράταξη δεν μπορεί να επιβιώσει ούτε ως δύναμη διαμαρτυρίας, ούτε ως θεσμικό συμπλήρωμα. Οφείλει να ξανασκεφτεί τον εαυτό της ριζικά, όχι με όρους τακτικής, αλλά με στρατηγική φαντασία, πολιτική ριζοσπαστικότητα και κοινωνική ενσωμάτωση.

Ο Αντόνιο Γκράμσι μιλούσε για τους «οργανικούς διανοούμενους»: εκείνους που δεν επιβάλλονται «απέξω», αλλά αναδύονται από τις ίδιες τις κοινωνικές τάξεις. Ο ηγέτης, κατά τον Γκράμσι, δεν είναι αυθεντία· εκφράζει, μετασχηματίζει, συμμετέχει.

Από αυτή την οπτική, ο Αλέξης Τσίπρας διαθέτει μια μοναδική νομιμοποίηση: αναδύθηκε μέσα από την κοινωνία, όχι ως τεχνοκρατικός σωτήρας, αλλά ως πολιτικό υποκείμενο που ενσάρκωσε μια ιστορική απαίτηση.

Η κυβερνητική εμπειρία του ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν χωρίς αντιφάσεις και δυσκολίες. Δεν έγιναν όλα όσα θέλαμε, αλλά η χώρα βγήκε από τα μνημόνια, οι πιο αδύναμοι προστατεύθηκαν, τα δημόσια ταμεία παραδόθηκαν γεμάτα. Κυβέρνησε με εντιμότητα και με το μυαλό στραμμένο στην κοινωνία. Αυτή η εμπειρία δεν μπορεί να λησμονηθεί.

Με την εκλογή του Σωκράτη Φάμελλου στην προεδρία, ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία έχει αφήσει πίσω τις εσωστρεφείς αντιπαραθέσεις, έχει ανακτήσει την πολιτική του αξιοπρέπεια και συμμετέχει ενεργά στις μάχες για το κράτος δικαίου, την ακρίβεια και το κοινωνικό κράτος.

Ωστόσο αυτό δεν αρκεί. Η κοινωνία χρειάζεται ένα νέο εγχείρημα που θα σταθεί με προοπτική νίκης απέναντι σε ένα σύστημα που ανεξέλεγκα και προκλητικά ευνοεί την ολιγαρχία εις βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία καλείται να παίξει ουσιαστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια, ανταποκρινόμενος στις σύγχρονες προκλήσεις με όραμα και συνέπεια.

Η στρατηγική σημασία ενός νέου πολιτικού εγχειρήματος είναι καθοριστική. Σε έναν κόσμο όπου η καθημερινότητα γίνεται αγώνας επιβίωσης και η πολιτική παγιδεύεται σε τακτικισμούς, η Αριστερά χρειάζεται ξανά τον δικό της πολικό αστέρα, ένα όραμα που ριζώνει στο παρόν, αλλά βλέπει πέρα απ’ αυτό.

Όμως, ένα πολιτικό υποκείμενο της Αριστεράς δεν συγκροτείται αυτόματα. Χτίζεται όταν καταφέρνει να πολιτικοποιεί τη λαϊκή διαθεσιμότητα, να την οργανώνει και να τη συνδέει με ιδέες συλλογικής χειραφέτησης.

Αυτή είναι η πρόκληση του σήμερα. Και αυτή δεν την αναλαμβάνει ένας ηγέτης μόνος του, αλλά μια συλλογική ηγεσία οργανικά δεμένη με την κοινωνία. Ο Γκράμσι ήθελε την ηγεσία δημοκρατική και συλλογική. Ο ηγέτης στην Αριστερά δεν προηγείται ως αυθεντία, αλλά εκφράζει το συλλογικό βίωμα και το μετασχηματίζει σε πολιτική πράξη.

Καμιά στρατηγική ανασυγκρότηση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς συμμαχίες με τους φορείς της κοινωνικής αντίστασης και δημιουργίας: τους νέους που βλέπουν τις προοπτικές να στενεύουν· τους εργαζόμενους που ασφυκτιούν σε συνθήκες επισφάλειας· τους μικρομεσαίους που βάλλονται από την οικονομική ασφυξία· τους αποκλεισμένους που βιώνουν τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό ως καθημερινότητα. Η Αριστερά οφείλει να τους ακούσει, να τους εμπνεύσει, να συμπράξει μαζί τους. Όχι απλώς ως εκλογική δεξαμενή, αλλά ως ενεργό υποκείμενο ενός συλλογικού πολιτικού σχεδίου αλλαγής.

Σε αυτό το νέο πολιτικό σχέδιο, κρίσιμο είναι η τεχνολογία να μην ιδωθεί απλώς ως εργαλείο παραγωγικότητας ή ελέγχου. Οφείλει να γίνει πεδίο δημοκρατικής διεκδίκησης και κοινωνικής αξιοποίησης. Η ψηφιακή μετάβαση, η τεχνητή νοημοσύνη, η αυτοματοποίηση δεν είναι ουδέτερες· μπορούν είτε να εμβαθύνουν τις κοινωνικές ανισότητες είτε να τις αμβλύνουν, ανάλογα με το ποιος τις ελέγχει και προς ποια κατεύθυνση. Ο προοδευτικός κόσμος καλείται να διεκδικήσει έναν τεχνολογικό μετασχηματισμό που θα υπηρετεί την κοινωνία: που θα ενισχύει τα δημόσια αγαθά, θα προστατεύει την εργασία και θα επεκτείνει τη δημοκρατία.

Σε αυτή τη συνθήκη, η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα δεν αποτελεί προσωπική υπόθεση. Είναι μια ιστορική δυνατότητα για την προοδευτική παράταξη· μια ευκαιρία να ξεκινήσει ξανά, από την αρχή, μαζί με την κοινωνία. Σε μια εποχή όπου η δημοκρατία και η κοινωνική συνοχή υπονομεύονται, η επανεκκίνηση δεν είναι επιλογή, είναι ιστορική αναγκαιότητα.

Ο Αλέξης Τσίπρας, ως ηγετική φυσιογνωμία με βαθιές ρίζες στον λαό και εμπειρία σε περιόδους ιστορικής έντασης, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη συγκρότηση του νέου συλλογικού εγχειρήματος. Είναι εκείνος που μπορεί να επανασυνδέσει την κοινωνία με έναν στρατηγικό ορίζοντα πολιτικής και κοινωνικής αλλαγής — μέσα από ρήξεις με το παλιό πολιτικό σύστημα και, κυρίως, με την ανάδειξη ενός νέου, κοινωνικά δίκαιου παραγωγικού μοντέλου. Όχι για να διαχειριστούμε μια πραγματικότητα σε κρίση, αλλά για να αναμετρηθούμε με τη δυστοπία του σήμερα, με αφετηρία τον λαό και πυξίδα τη δικαιοσύνη και το κοινό καλό.