Ανοίγει ο δρόμος για απέλαση μεταναστών σε κέντρα εκτός ΕΕ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ συμφώνησαν τη Δευτέρα σε νέους κανόνες που επιτρέπουν στις χώρες να στέλνουν μετανάστες, στους οποίους έχει επιβληθεί η υποχρέωση να εγκαταλείψουν την Ευρώπη, σε κέντρα σε τρίτες χώρες, μια κίνηση που έχει προκαλέσει έντονη κριτική από οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι οποίες προειδοποιούν ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταχρήσεις.

Η συμφωνία εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αυστηροποίησης της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ, εν μέσω πιέσεων από τα κόμματα της δεξιάς, παρά το γεγονός ότι οι παράνομες αφίξεις μειώθηκαν κατά 26% πέρυσι, φτάνοντας στο χαμηλότερο επίπεδό τους από το 2021.

Η νομοθεσία, η οποία πρέπει ακόμη να εγκριθεί επίσημα από τις κυβερνήσεις της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πέρυσι. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι θα απλοποιήσει τις διαδικασίες και θα προσφέρει στις κυβερνήσεις περισσότερα εργαλεία για την απέλαση ατόμων, με παράλληλο σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Οι οργανώσεις για τα δικαιώματα αμφισβητούν αυτή την απόφαση.

«Ο κανονισμός αυτός θα δημιουργήσει έναν δρακόντειο μηχανισμό κράτησης και απέλασης», δήλωσε η Σίλβια Κάρτα, υπεύθυνη προάσπισης των δικαιωμάτων στην Πλατφόρμα για τη Διεθνή Συνεργασία σχετικά με τους Μετανάστες χωρίς Έγγραφα (PICUM), μια οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι χώρες της ΕΕ αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο να διασφαλίσουν ότι οι απορριφθέντες αιτούντες άσυλο και όσοι έχουν παραμείνει στη χώρα μετά τη λήξη της βίζας τους εγκαταλείπουν το έδαφός τους. Η Επιτροπή αναφέρει ότι μόνο περίπου το 20% των ατόμων στα οποία έχει διαταχθεί να φύγουν, φεύγουν πράγματι.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, τα κράτη μέλη της ΕΕ θα έχουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν τα λεγόμενα «κέντρα επαναπροώθησης» εκτός της Ένωσης για άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί ή στα οποία έχει επιβληθεί η υποχρέωση να εγκαταλείψουν την ΕΕ. Οι απελαθέντες θα μπορούν να αποστέλλονται σε κέντρα σε χώρες με τις οποίες δεν έχουν καμία σχέση.

«Με τους νέους κανόνες, έχουμε μεγαλύτερο έλεγχο ως προς το ποιος μπορεί να έρθει στην ΕΕ, ποιος μπορεί να παραμείνει και ποιος πρέπει να φύγει», δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μάγκνους Μπρούνερ.

Τα κράτη μέλη δεν έχουν αποκαλύψει τις πιθανές χώρες υποδοχής.

Επιδρομές σε σπίτια

Το σχέδιο νόμου παρατείνει τις περιόδους κράτησης και εισάγει κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων απαγορεύσεων εισόδου, προστίμων και πιθανών ποινικών κυρώσεων για μη συνεργασία.

Οι αρχές θα έχουν το δικαίωμα να κατάσχουν προσωπικά αντικείμενα, να κρατούν ανηλίκους, να συλλέγουν βιομετρικά δεδομένα και να πραγματοποιούν έρευνες σε σπίτια.

Η συμφωνία επιτρέπει επίσης στις αρχές να ελέγχουν τους μετανάστες και «σχετικούς χώρους», ένας όρος που οι οργανώσεις για τα δικαιώματα επικρίνουν ως υπερβολικά ευρύς και επιτρέποντας τις εφόδους σε κατοικίες.

Οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και μη κυβερνητικές οργανώσεις που ασχολούνται με τους αιτούντες άσυλο στην ΕΕ αναφέρουν ότι ορισμένες από αυτές τις πρακτικές εφαρμόζονται ήδη και έχουν ενταθεί τους τελευταίους μήνες, επισημαίνοντας την αύξηση των απελάσεων αναγνωρισμένων προσφύγων από τη Γερμανία και άλλα κράτη προς την Ελλάδα και άλλες χώρες-μέλη της ΕΕ που βρίσκονται στα σύνορα.

Εκεί, λένε, σε ορισμένες περιπτώσεις οι αρχές πραγματοποιούν νυχτερινές έρευνες σε σπίτια για να συλλάβουν άτομα και να τα μεταφέρουν σε κέντρα κράτησης ή αεροδρόμια για απέλαση, μερικές φορές χωρίς να τους επιτρέπουν να μαζέψουν τα προσωπικά τους αντικείμενα.

Η βουλευτής των Πρασίνων της Γαλλίας Μελίσα Καμάρα δήλωσε: «Η νομιμοποίηση των κέντρων επιστροφής εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το πράσινο φως για την κράτηση ανηλίκων, οι επισκέψεις σε σπίτια εμπνευσμένες από τις πρακτικές της ICE (των ΗΠΑ): Το νομικό οπλοστάσιο που εξυπηρετεί μια ξενοφοβική ιδεολογία είναι πλέον πλήρες».

Mε πληροφορίες από Reuters