Αγρότες: Μέτρα προστασίας ενόψει της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Τετάρτη λεπτομερείς προτάσεις για την προστασία των αγροτών από την υπονόμευση των τιμών τους από τις εισαγωγές από τη Νότια Αμερική, καθώς επιδιώκει να εξασφαλίσει υποστήριξη για τη συμφωνία της με την εμπορική συμμαχία Mercosur.

Η συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και των πέντε χωρών του Mercosur -Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βολιβία- θα καταργήσει σταδιακά τους δασμούς σε σχεδόν όλα τα εμπορεύματα που διακινούνται μεταξύ των δύο Ενώσεων τα επόμενα 15 χρόνια. Εφόσον επικυρωθεί και από τις δύο ομάδες, η συμφωνία θα δημιουργήσει μία από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο, καλύπτοντας μια αγορά 780 εκατομμυρίων ανθρώπων που αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.

Ωστόσο, έχει αντιμετωπίσει έντονη αντίδραση από τον ευρωπαϊκό γεωργικό τομέα. Οι προτάσεις που παρουσιάστηκαν την Τετάρτη θα παρέχουν στους αγρότες νέους μηχανισμούς για να υποβάλλουν καταγγελίες και να υποχρεώσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διερευνήσει τις εμπορικές ανισορροπίες που προκύπτουν από τη συμφωνία με τον Mercosur.

Σε δήλωση της Επιτροπής αναφέρεται ότι η πρόταση θα ενισχύσει τις προστατευτικές διατάξεις, έτσι ώστε στην «απίθανη περίπτωση απρόβλεπτης και επιζήμιας αύξησης των εισαγωγών από τον Mercosur ή αδικαιολόγητης μείωσης των τιμών για τους παραγωγούς της ΕΕ, να ενεργοποιηθούν άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα προστασίας».

Η Επιτροπή δηλώνει ότι θα ξεκινήσει έρευνες εάν οι τιμές εισαγωγής από τον Mercosur είναι τουλάχιστον 10% χαμηλότερες από τις τιμές των ίδιων ή ανταγωνιστικών προϊόντων της ΕΕ. Εάν υπάρχει σοβαρή ζημία, οι προτιμώμενοι δασμοί θα μπορούσαν να ανακληθούν προσωρινά.

Υπάρχουν επίσης ειδικές διατάξεις για ευαίσθητους τομείς, όπως το βόειο κρέας, τα αυγά και η αιθανόλη.

Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur, η οποία συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο μετά από σχεδόν 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, πρέπει να εγκριθεί από τα 27 κράτη μέλη της Ένωσης, καθώς και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Από το ισπανικό ζαμπόν και το γαλλικό κρασί έως τα ολλανδικά γαλακτοκομικά προϊόντα και τις ελληνικές ελιές, η γεωργία κατέχει κεντρική θέση στον προϋπολογισμό, την οικονομία, τον πολιτισμό και την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2024, η ΕΕ εξήγαγε γεωργικά προϊόντα αξίας 235,4 δισεκατομμυρίων ευρώ (272 δισεκατομμύρια δολάρια).

Ωστόσο, ο τομέας βρίσκεται σε αναβρασμό λόγω εντάσεων.

Τον Φεβρουάριο, υπό την πίεση ακτιβιστικών αγροτικών οργανώσεων και των καταγγελιών ακροδεξιών κομμάτων, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να μειώσει τη γραφειοκρατία για τους αγρότες και να κατανείμει πιο δίκαια τις ετήσιες επιδοτήσεις ύψους 50 δισεκατομμυρίων ευρώ που διανέμονται στα 27 κράτη μέλη.

Οι δυσαρεστημένοι αγρότες χρησιμοποίησαν τρακτέρ για να παραλύσουν πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, στο πλαίσιο μιας εκστρατείας που υποστηρίχθηκε από την ακροδεξιά πριν από την επιτυχημένη εμφάνισή της στις ευρωεκλογές του 2024.

Πολλοί αγρότες απεχθάνονται τη συμφωνία με το Mercosur, αλλά οι υποστηρικτές της στις Βρυξέλλες ισχυρίζονται ότι θα εξοικονομήσει στις επιχειρήσεις περίπου 4,26 δισεκατομμύρια δολάρια σε δασμούς κάθε χρόνο, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και καταργώντας τους δασμούς σε προϊόντα όπως το ιταλικό κρασί, το αργεντίνικο φιλέτο, τα βραζιλιάνικα πορτοκάλια και τα γερμανικά Volkswagen.

Οι επικριτές της στη Γαλλία, την Ολλανδία και άλλες χώρες με μεγάλες βιομηχανίες γαλακτοκομικών προϊόντων και βοείου κρέατος ισχυρίζονται ότι η συμφωνία θα υποβάλει τους τοπικούς αγρότες σε αθέμιτο ανταγωνισμό και θα προκαλέσει περιβαλλοντική ζημιά.